မာတိကာ

အမည်သညာ (ခေါ်) စရာကား

"သူက “နာမည်တစ်လုံး”နဲ့ နေတဲ့သူဗျ " မကြာခဏ ကြားဖူးနေကျ စကားပေါ့ဗျာ။ "နာမည်တစ်လုံး" ဟာ ဘဝမှာသိပ်ကို အရေးကြီးပါတယ်။ "နာမည်တစ်လုံး" ရဖို့ဆိုတာ တကယ်တော့ မလွယ်လှပါဘူး။ ရပ်ထဲရွာထဲမှာ ဒီလိုနာမည်ကောင်းတစ်ခု ရဖို့ဆိုတာ အဲသည်လူရဲ့ စိတ်ရင်းကောင်းမှု၊ သဘောထားပြည့်ဝမှု အနေအထိုင် အလုပ်အကိုင် အပြောအဆို သိက္ခာသမာဓိတွေနဲ့လည်း ဆိုင်မှာပေါ့ ခင်ဗျာ။

သူ့ရပ် သူ့ရွာ သူ့မြို့ သူ့ဝန်းကျင် သူ့နိုင်ငံမှာ သူဟာ သမာသမတ်ကျကျ တော်တဲ့မှန်ကန်သူဆိုရင် လူတွေက လေးစားပြီး သူ့ရဲ့နာမည်ကောင်းကို နောက်ပိုင်းမျိုးရိုးစဉ်ဆက်အထိ တောက်လျှောက် လူ တွေက တသသ ပြောဆိုနေကြမှာပါ။

အဲသည်လို "နာမည်တစ်လုံး"နဲ့ နေတဲ့ သူတွေရှိသလို "နာမည်များစွာ"နဲ့ နေတဲ့လူတွေလည်း ရှိတတ်ပါသဗျ။ အဲဒီလို လူကတစ်ဦးထဲ အမည်နာမကများ စွာရှိတဲ့သူတွေကို သတင်းစာတွေထဲမှာ ဓာတ်ပုံတွေနဲ့တကွ မိတ်ဆွေတို့လည်း မကြာခဏမြင်ဖူးနေကျ မဟုတ်ပါလားခင်ဗျာ။

ခါးပိုက်နှိုက်အမှုပေါင်းများစွာနဲ့ဖမ်းမိသူ "ရာကွတ် (ခေါ်) လက်ကောက် (ခေါ်) ဆံရှည် (ခေါ်) ပေတေး (ခေါ်) ဘောကြီး (ခေါ်) စိုးဝင်း " ဆိုတာမျိုး။ မုဒိမ်းမှုတွေနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရသူ "အပ္ပနား (ခေါ်) စွေစောင်း (ခေါ်) ပြောင်ကြီး (ခေါ်) သခေါ (ခေါ်) မုတ်တာ (ခေါ်) ရှောင်လင် (ခေါ်) ဂန့်ဂေါ (ခေါ်) လှဆွေ" ဆိုတာမျိုး။

လိမ်လည်မှုတွေနဲ့ အဖမ်းခံရသူ " ဝီရ (ခေါ်) သူသူ (ခေါ်) ရှောင်ပုန်း (ခေါ်) ကွက်ကျား (ခေါ်) ဂယောင် (ခေါ်) ဂတုံး (ခေါ်) ဝင်းခိုင်ဦး " ဆိုတာမျိုး။

ပြည့်တန်ဆာခေါင်းအမှုနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရသူ "အစိမ်းကောင် (ခေါ်) စောက်ပြော (ခေါ်) အပုန်း (ခေါ်) ဌေးဌေး (ခေါ်) လေကြီး (ခေါ်) သန်းဌေး ဆိုတာမျိုး။

လိမ်လည်မှုပေါင်းမြောက်မြားစွာနဲ့ ဖမ်းဆီးခံရသူ " မဲလုံး (ခေါ်) လေတစ်လုံး (ခေါ်) ဝါကြီး (ခေါ်) ကတ္တရာ (ခေါ်) မဟူရာကိုကို (ခေါ်) ဇော်မင်းထွန်း ဆိုတဲ့ဟာမျိုး။

နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာတွေနဲ့ မှုခင်းအသားပေးသတင်းဂျာနယ်တွေမှာ မကြာခဏ မြင်နေကျရတဲ့ " နာမည်များစွာ "နဲ့ လူတွေပါခင်ဗျ။ သူများတွေ "နာမည်တစ်လုံး" ရဖို့ ရုန်းကန်နေရချိန်မှာ ဒင်းတို့က တော့ တစ်ယောက်ထဲကို နာမည်ပေါင်းများစွာ ပိုင်ဆိုင်နေကြပါသော်ကော။

အဲသည်လိုလူတွေဟာ သူကျင်လည်ရာ သူလုပ်စားရာ သူ့စားကျက်မှာ ဒီလိုမျိုး နာမည်ပေါင်းများစွာကို ပိုင်ဆိုင်ဖို့ရာအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရင်းနှီးပေးဆပ်ခဲ့ ကြရမှာတော့ သေချာပါတယ် ခင်ဗျာ။

အဲသည်လိုလူတွေထဲမှာ တမုဟုတ်ချင်း တခဏချင်း တစ်လ နှစ်လအတွင်းမှာ တင် "အမည်နာမများစွာ" ကို ရရှိပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ "ဂင်းနစ်စံချိန်" ဝင်မယ့် ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး ပေါ်ထွန်းလာခဲ့တာကတော့ အံ့သြကုန်နိုင်ဖွယ်ပေါ့ ခင်ဗျာ။

" ချိုကုပ် (ခေါ်) ဒူးကြီး (ခေါ်) ကြောင် ချီး (ခေါ်) ငပု (ခေါ်) ဘိုတု (ခေါ်) တက်ပု (ခေါ်) တပ်ပျက် (ခေါ်) တပ်ပြုတ် (ခေါ်) အလောင်းစီသူ (ခေါ်) အမျိုးယုတ် (ခေါ်) ကျက်သရေတုံး (ခေါ်) လျှပ်ရူး (ခေါ်) ကြင်စိုး (ခေါ်) မအိမ်လုံး "

သူဟာ ဘယ်လိုပြစ်မှုတွေ ထောင်သောင်း သိန်းကို ဘယ်လိုများ ဦးစီးဦးဆောင်ပြုပြီး ဘယ်လိုများ ရက်ရက်စက်စက် ပက်ပက် စက်စက် နေ့စဉ်ရက်စက် မြိန်ရေယှက်ရေ အားရပါးရ ထပ်ကာထပ်ကာ ဘယ်လိုများ ကျုးလွန်ခဲ့သူပါလိမ့်မလဲ။ ဘယ်လိုများ ကျူးလွန်နေဆဲသူပါလဲ။ ဘယ်လိုတွေများ ထပ်မံ၍ ကျူးလွန်ဦးမည့်သူပါလဲ။

ဒင်းကား နောက်ထပ် နောက်ထပ် နောက်ထပ် မည်ကဲ့သို့သောအမည်နာမပေါင်း များစွာ များစွာ များစွာကို သူရှင်သန်နေဆဲ လက်ကျန်ကာလတိုကလေးအတွင်းမှာ ဆက်လက်ပြီး ထပ်မံရရှိပိုင်ဆိုင်လေဦးမည်လဲ ဆိုတာကား အမှန်တကယ်ပင် စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းလှပါတော့၏။   

ဖေကြီး ( လေရှီး)

Cartoon Credit- မောင်မောင်ဖောင်တိန်

13 mins Ago

Independent media are under attack by the Myanmar junta. DVB continues reporting the facts, but needs support for the safety of our journalists. You help with any donation. Thank you.

Donate

အားကစား

အနုပညာ

CDM ဝန်ထမ်းတစ်ဦး ရေးဆွဲသည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ပန်းချီကား ကျပ် ၇၇ သိန်းဖြင့် လေလံအောင်

အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) မှာ ပါဝင်တဲ့ ဝန်ထမ်းတယောက် ရေးဆွဲထားတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ရုပ်ပုံ ပန်းချီကားတချပ်ကို လေလံတင်ရောင်းချခဲ့ရာမှာ ငွေကျပ် ၇၇ သိန်းနီးပါး ရရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

၂ ပေ × ၃ ပေအရွယ် အဆိုပါ ဆီဆေးပန်းချီကားကိုတော့ “မေတ္တာရေလျဉ်” လို့ အမည်ပေးထားပြီး ဒီအကြောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နှင့် ကလေးသူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်အိသဉ္ဇာမောင်ရဲ့ တရားဝင် ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်လူမှုကွန်ရက်ပေါ်ကတဆင့် ကြမ်းခင်းဈေး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၀၀ ကစတင် ဝယ်ယူနိုင်ကြောင်း မျှဝေထားခဲ့တာပါ။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG)၊ အမျိုးသမီး၊ လူငယ်နဲ့ ကလေးသူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်မှာတော့ CDM ဝန်ထမ်း ၅၀၀ ကျော်ရှိနေတယ်လို့ NUG ဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။

လတ်တလောမှာတော့ ဒီပန်းချီကားရောင်းရငွေထဲကနေ ပန်းချီပို့ဆောင်ဖို့ သုံးခဲ့ရတဲ့ ငွေ ၁ သိန်းသုံးပြီးတော့ CDM ပန်းချီဆရာကို ဉာဏ်ပူဇော်ခ ၅ သိန်းပေးအပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ကျန်ငွေကို CDM ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ Manufacturers Project အတွက် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ Section အလိုက် ခက်ခဲသူ CDM တွေအတွက် သုံးစွဲနိုင်အောင်  ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း (၄၉ သိန်းတိတိ) ထောက်ပံ့ သုံးစွဲနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

3 days Ago

ပြည်သူ့ဘက်တော်သား အဆိုတော် လင်းလင်းရေးတဲ့ “တော်လှန်စာ”(ကဗျာ)

နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာ ရှေ့တန်းတနေရာက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ပါဝင်နေတဲ့ ပြည်သူ့ဘက်တော်သား အဆိုတော် လင်းလင်းရေးတဲ့  “တော်လှန်စာ”လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ ကဗျာတပုဒ် အခုရက်ပိုင်းမှာ ထွက်ရှိလာပါတယ်။

ဒီကဗျာကိုတော့ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စား ပြုကော်မတီ CRPH-OFP နဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ(NUG)၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဌာန(MOD)တို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်​နေတဲ့ “ပြည်သူ့​တော်လှန်​ရေးမိသားစုစကားဝိုင်း” အစီအစဉ်မှာ တင်ဆက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပထမဆုံးဖွင့်ပွဲအဖြစ် ကျင်းပတဲ့ ဒီစကားဝိုင်းမှာတော့ လင်းလင်းနဲ့အတူ ​ ပြည်သူ့တော်လှန်​ ရေးမိသားစုဝင်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ ဒေါက်တာဖြိုးသီဟ၊ ခင်နှင်းကြည်သာ၊ မမေဇင်မွန် (Women Alliance Burma)နဲ့ နော်တာလပေါ(PDF, အနောက်ပိုင်းတိုင်းစစ်ဌာနချုပ်)တို့က ပါဝင်ဆွေးနွေး ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

⭐️တော်လှန်စာ⭐️

ဒီ​နွေဦး​တော်လှန်​ရေးကြီးက​နေ

ပြည်သူနဲ့ဆန့်ကျင်ဖက် လားရာတစ်​နေရာဆီ

မျဥ်းခြား​ပေးလိုက်တဲ့ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်း​တွေ..

ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးစုံ​တွေ..

ကိုယ်ကျိုးရှာ အခွင့်အ​ရေးသမား​တွေ..

နိုင်ငံ​ရေးသစ္စာ​ဖောက်​တွေ..

'ငါ' အ​ခြေပြု ပညာတတ် ​အောက်တန်းစား​တွေ..

အားလုံး.. အားလုံး​သော ထိုသူများဟာ

လူထုတည်​ဆောက်မယ့် နိုင်ငံ့အနာဂတ်ဖွဲ့စည်းပုံမှာ

ဘယ်​ ​​သော အ ခါ မှ...

လူ ​တော မ တိုး ​စေ ရ...

ဤသို့​ပြောလို့ ငရဲရမယ်ဆိုရင်လည်း

ထိုငရဲအား နိဗ္ဗာန်ထက် ပိုရင်ခုန်ပါ၏.. 

​တေး​ရေး လင်းလင်း

၁၂-၁-၂၀၂၂

ပြည်သူ့​တော်လှန်​ရေးမိသားစုစကားဝိုင်းမှ

တေးရေးသူတယောက်လည်းဖြစ်၊ အဆိုတော်တယောက်လည်းဖြစ်တဲ့ လင်းလင်းဟာ “စဉ်းစားပါ”၊ “အမှန်တရား”၊ “သံမဏိလိပ်ပြာ”၊ “စတုတ္ထတော်လှန်ရေး”စတဲ့ တကိုယ်တော် တေးအယ်လ်ဘမ်တွေအပါအဝင် အတွဲသီချင်းအယ်လ်ဘမ်တွေမှာပါ သီဆို အောင်မြင်ခဲ့တဲ့ အနုပညာရှင်တယောက် ဖြစ်ပါတယ်။

ထူးခြားတဲ့ သီချင်းပုံစံတင်ဆက်မှုတွေနဲ့ သူ့သီချင်းတွေဟာ လူငယ်ပရိသတ်တွေ ကြားမှာ ရေပန်းစားသလို နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးနောက်ခံ အခင်းအကျင်းတွေနဲ့အတူ တမူထူးခြားတဲ့ သူ့ရဲ့ သီချင်းတွေနဲ့လည်း လူသိများသူတဦး ဖြစ်ပါတယ်။

သရုပ်ဆောင် အဆိုတော်တဉီးဖြစ်တဲ့ ချစ်သုဝေနဲ့ လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ချစ်စရာ အမြွှာသ မီးလေး ၂ ယောက်ဖြစ်တဲ့ “ခေတ်နဲ့သစ်”အမည်နဲ့ ပရဟိတဖောင်ဒေးရှင်းတခုကို ထူ ထောင်ထားခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး လူမှုရေးလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်လေ့ ရှိသူ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ဘေးကာလမှာလည်း သူတို့ ဇနီးမောင်နှံဟာ ဖောင်‌ဒေးရှင်းအနေနဲ့ ကျပ်သိန်း ၁၀၀ မတည်ပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ် ထိန်းချုပ် ရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် အလှူငွေ ကောက်ခံပြီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းတွေကို လှူဒါန်း ပေးနေသလို ချို့တဲ့နွမ်းပါး အိမ်ထောင်စုတွေအတွက်လည်း ထောက်ပံ့မှုတွေ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။

လတ်တလောမှာတော့ သူတို့ ဇနီးမောင်နှံဟာ မတရားစစ်အာဏာသိမ်းကာလ နွေဦး တော်လှန်ရေးမှာ ပြည်သူတွေနဲ့ တသားတည်း ရပ်တည်ကာ တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့အတွက် အမှုဖွင့်ခံထားရကာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင် နေကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အကြမ်းဖက် အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီကတော့ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူတွေ၊ အနုပညာရှင်တွေကို လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာကို အသုံးပြုပြီး နိုင်ငံတော် အုပ်ချုပ်မှုယန္တရား ပျက်ပြား စေဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းတွေကို CDM လှုပ်ရှားမှုမှာ ပါဝင်စေဖို့လှုံ့ဆော်တာ၊ CRPHကို ထောက်ခံတာ စတာတွေကြောင့် အမှုဖွင့်အရေးယူတာလို့ ဆိုပါတယ်။

Photo Credit-Lin Lin

1 week Ago

ဆောင်းပါး၊ မေးမြန်းခန်း၊ အယ်ဒီတာအာဘော်

China Focus

မြန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေအတွက် တရုတ်ရဲ့ သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်း

အာဏာသိမ်းပြီး လအတော်ကြာမှာတော့ တရုတ်အစိုးရအနေနဲ့ ဘယ်လိုဖြစ်ဖြစ် မြန်မာပြည် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ရှိဖို့နဲ့ သူ့ရဲ့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ကာကွယ်ဖို့ပဲ စဉ်းစားလာပါတယ်။

တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီဟာ ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ ခေါင်းဆောင်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်တဲ့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တွေကို သူ့ရဲ့ အာရှတောင်ပိုင်းနဲ့ အရှေ့တောင်ပိုင်းက နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ ပြုလုပ်တဲ့ အွန်လိုင်းထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို စက်တင်ဘာလအတွင်းက ဖိတ်ကြားခဲ့ပါတယ်။ 

ဒါဟာ တရုတ်အစိုးရရဲ့ အာရှရေးရာ အထူးသံတမန် ဆွန်ဂေါ်သျှမ်းရဲ့ မြန်မာပြည်ကို တိတ်တဆိတ်လာရောက်ပြီး မကြာခင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီခရီးစဉ်မှာ ဆွန်ဂေါ်သျှမ်းက ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တွေ့ ခွင့်တောင်းတာကို စစ်ကောင်စီက ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။

ဆွန်ဟာ ဒီလထဲမှာလည်း မကြေညာတဲ့ နောက်ထပ်ခရီးစဉ်တခုနဲ့ မြန်မာပြည်ကို လာရောက်ခဲ့ပြန်ပါတယ်။

တရုတ်ရဲ့ အခုလို လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုသလို ရှိနေတာတောင်မှ စစ်တပ်က ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာ အစိုးရအဖြစ်က ဖယ်ရှားခံခဲ့ရတဲ့ အန်အယ်ဒီပါတီနဲ့ ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားလိုတဲ့ဆန္ဒကို ထင်ဟပ်ပါတယ်။

တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ဂလိုဘယ်တိုင်းမ် သတင်းစာက အန်အယ်ဒီပါတီကို မြန်မာပြည်ရဲ့ တရားဝင်ပါတီအဖြစ် သူ့ရဲ့စက်တင်ဘာလ အယ်ဒီတာအာဘော်မှာ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရုတ်အစိုးရကတော့ အန်အယ်ဒီပါတီကို ထောက်ခံတာနဲ့ စစ်ကောင်စီကို ဖယ်ရှားပြီး အာဏာမသိမ်းခင်က အနေအထားကို ပြန်ရအောင်လုပ်နေတဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (အန်ယူဂျီ)ကို ထောက်ခံတာ နှစ်ခုကြားက ကွာခြားချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိမြင်နေပါတယ်။ အန်ယူဂျီမှာ ယခင်ဝန်ကြီးဟောင်းတွေနဲ့ အန်အယ်ဒီပါတီဝင်ဟောင်းတွေ ပါနေပေမဲ့လည်း တရုတ်အတွက်ကတော့ တည်ငြိမ်မှုပျက်ပြားစေမယ့် အင်အားစုတွေအဖြစ်ပဲ မြင်နေပါတယ်။ 

အခုအချိန်မှာတော့ စစ်ကောင်စီက သူ့ရဲ့အာဏာကို တရားဝင်မဟုတ်တဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှုရနေခဲ့ပြီး ဖြစ်သလို မြန်မာနိုင်ငံကို ထိထိရောက်ရောက် လုံးဝ ထိန်းချုပ်နိုင်လိမ့်မှာဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ထင်မြင်ချက်အပေါ်မှာ မူတည်ပြီး တရုတ်ဟာ ရှေ့တိုးဆောင်ရွက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေရဲ့ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်နိုင်တဲ့ အစွမ်းအစကို သံသယတချို့ရှိနေတာတောင်မှ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက ၉ လကျော်အကြာမှာ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေက စစ်ကောင်စီနဲ့ ပုံမှန်ဆက်ဆံမှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်နေခဲ့တာပါ။ 

အန်အယ်လ်ဒီနဲ့ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းကို မပြတ်အောင် ထိန်းသိမ်းထားနေတုန်းမှာပဲ အခုအချိန်မှာ တရုတ်အစိုးရဟာ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းရှိနေတဲ့ အကျပ်အတည်းတွေကို မျက်ကွယ်ပြုပြီး မြန်မာပြည်အတွင်းရှိ သူ့ရဲ့အကျိုးစီးပွားတွေကို ရှေးရှုကာ အာဏာကို ဆုပ်ကိုင်ထားတဲ့ အုပ်စုနဲ့ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ဖို့ စဉ်းစားနေပါပြီ။

အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီနဲ့ သူ့တို့ရဲ့ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ကျောထောက်နောက်ခံပြုပေးဖို့ အာဏာသိမ်းပြီးပြီးချင်း အချိန်မှာ တရုတ်က တွန့်ဆုတ်နေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မတ်လအတွင်းက ရန်ကုန်စက်မှုဇုန်ရှိ တရုတ်စက်ရုံတွေကို ရုတ်တရက် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတာဟာ တည်ငြိမ်မှုပျက်ပြားလာမှာကို စိုးရိမ်မှုမြင့်တက်လာပြီး တရုတ်အစိုးရအတွက် အဓိက အလှည့်အပြောင်းတခုအဖြစ် မှတ်သားလောက်စရာဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ 

စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ရန်ကုန်မြို့ရှိ တရုတ်သံရုံးအပြင်ဘက်က ဆန္ဒပြမှုတွေနဲ့ တရုတ် ဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ်တွေက ၎င်းတို့ကို စိတ်မသက်မသာဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ စစ်ကောင်စီနဲ့ သူ့ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေတဲ့သူတွေအကြား ပြောဆိုဆွေးနွေးကြဖို့ တရုတ်က တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေအပေါ် ဖိအားများများမပေးတာအတွက်ကတော့ ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေးမူကိုပဲ ရည်ညွှန်းခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေအထားပါပဲ။ မြန်မာအစိုးရဝန်ကြီးဌာနတွေနဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကို ကာလရှည်ကြာ ရပ်နားထားပြီးတဲ့နောက် ဩဂုတ်လအတွင်း ပြန်စခြင်းအားဖြင့် တရုတ်ဟာ စစ်ကောင်စီနဲ့  ဆက်ဆံရေးတွေကို ထိထိရောက်ရောက် ပုံမှန်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်းကစပြီး တရုတ်ဝန်ကြီးဌာနတွေနဲ့ ဒေသန္တရအစိုးရတွေဟာ စစ်ကောင်စီရဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေးပူးပေါင်းမှု၊ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုနဲ့ တခြားကဏ္ဍတွေက အရာရှိတွေနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုရှိနေခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန် ငြိမ်းချမ်းရေးအင်စတီကျူက မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာဂျေဆင်တာဝါက ပြောပါတယ်။ အဆိုပါလအတွင်းမှာပဲ ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်း ၂၁ ခုအတွက် တရုတ်က မြန်မာကို ဒေါ်လာ ၆ ဒသမ ၁ သန်း ပေးအပ်ဖို့ သဘောတူညီချက်တခုကို နှစ်ဖက်စလုံးက အစပြုခဲ့ကြပါတယ်။ 

တရုတ်ရဲ့ မြန်မာနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုဟာ ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာတဲ့အထိ မြင့်မြင့်မားမားရှိခဲ့တာပါ။ ပေကျင်းအနေနဲ့ သူ့ရဲ့အနောက်တောင်ဘက်က အိမ်နီးချင်းကို သူ့ရဲ့ဩဇာအရိပ်အောက်မှာထားဖို့ ကြံစည်နေခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကို တိုက်ရိုက်ရောက်စေမယ့် ခါးပတ်လမ်းစီမံကိန်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းတလျှောက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေအရ နယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ဖိတ်လျှံလာမယ့် အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အကျပ်အတည်းတခုကို ပေကျင်းအနေနဲ့ မျက်ကွယ်မပြုနိုင်ပါဘူး။ အာဏာသိမ်းပြီးတည်းက တရုတ်ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေအပေါ် တိုက်ခိုက်တာတွေရှိခဲ့ပြီး အသိသာဆုံးကတော့ ဒေါ်လာသန်းနှစ်ထောင်တန်တဲ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်း ဖျက်ဆီးခံရမှာကို စိုးရိမ်မှုတွေ မြင့်တက်လာပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီလ အနှောင်းပိုင်းမှာတော့ ပိုက်လိုင်းရဲ့  လုံခြုံရေးကို တိုးမြှင့်ချထားပေးဖို့ တရုတ်အာဏာပိုင်တွေက စစ်ကောင်စီကို တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တရုတ်က မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ နယ်ခြားတလျှောက် ခြံစည်းရိုးခတ်လိုက်ပြီး ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စက်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေကို တပ်မတော်လို့ သိထားတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကိုရော ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီ ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တချို့ကိုပါ ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်တပ်ဟာ တရုတ်ဆီက ထောက်ပံ့မှုကို တရားဝင်အပြည့်အဝ ရနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တရုတ်က ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ဒေသအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ ရက္ခိုင့်တပ်တော်နဲ့ မြောက်ပိုင်းရှိ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်တွေကိုလည်း တရားမဝင်နည်းလမ်းနဲ့ ထောက်ပံ့ပေးနေတယ်လို့ ဂျေဆန်တာဝါက ပြောထားပါတယ်။ ဒါဟာ နယ်စပ်တလျှောက် မြောက်ပိုင်းတိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေအပေါ် တပ်မတော်ရဲ့ ကြီးမားတဲ့ စစ်အင်အားသုံးပြီး နှိမ်နင်းနိုင်စွမ်းကိုလည်း အကန့်အသတ်ဖြစ်စေပါတယ်။ စစ်တပ်အပေါ် တရုတ်ရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှုဟာ စစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို တရားရုံးတင်ဖို့ ကြိုးပမ်းတဲ့လတွေ နောက်ပိုင်းမှာ နှေးကွေးလာပြီး အဓိကကျတဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းတွေကို အရှိန်လျှော့ချ ဆောင်ရွက်နေတဲ့နေရာမှာ အသိသာဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ 

စက်တင်ဘာလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ပြီးဆုံးခဲ့တဲ့ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း မြန်မာ့စီးပွားရေးဟာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းခဲ့ပါတယ်။ တခြားကုမ္ပဏီတွေ နိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်ခွာနေတဲ့အချိန်မှာ တရုတ်ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေက စစ်ကောင်စီရဲ့ တရားဝင်မှုမျက်နှာစာတခုကို ဖြစ်စေပါတယ်။ တရားဝင်မှုကို ပြသဖို့အတွက် စစ်ကောင်စီဟာ စီးပွားရေးနာလန်ထဖို့ အသည်းအသန်လိုအပ်နေတာပါလို့ တရုတ်နိုင်ငံ ရှားမင်တက္ကသိုလ်မှာ အရှေ့တောင်အာရှအရေးကို အဓိကထားလေ့လာနေတဲ့ တရုတ်နွယ်ဖွား မြန်မာသုတေသီ ဝူကျင်ရှီက ပြောပါတယ်။

ဒေါ်လာသန်း ၂၅၀၀ တန် တရုတ်ရဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်သုံး ဓာတ်အားပေးစီမံကိန်းတခုကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရှိ မီးလင်းချိုင်မှာ မေလအတွင်း စစ်ကောင်စီက ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ အခုချိန်ထိ တခုတည်းသော အဓိကနိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဆိုပြုလွှာကို ခွင့်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံစီမံကိန်းတွေမှာ ဆောင်ရွက်မယ့် ကော်မတီ ၃ ခုကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ခန့်အပ်တဲ့သူတွေနဲ့ အစားထိုးပြီး အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပါသေးတယ်။ အဲဒီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စီမံကိန်းတွေမှာ ကချင်နဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်တွေက စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဇုန်တွေနဲ့ ရခိုင်က အထူးစီးပွားရေးဇုန်တခု ပါဝင်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ကျောက်ဖြူတို့ကို ဆက်သွယ်ပေးမယ့် စင်္ကြံလမ်းရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

“စစ်တပ်အာဏာပိုင်တွေက နှောင့်နှေးနေတဲ့ အဓိကအခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းတွေ ပြန်စလုပ်ဖို့ တရုတ်ကို တိုက်တွန်းနေပြီး တရုတ်ကတော့ ရှေ့ဆက်လိုတဲ့ သူ့ရဲ့ဆန္ဒကို ပြသတာမရှိသေးဘဲ သတိကြီးကြီးထားနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ ကျနော် နားလည်တယ်” လို့ ဝူက ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်က ကျောက်ဖြူအထူးစီးပွားရေးဇုန်နဲ့ ရေနက်ဆိပ်ကမ်း အဆိုပြုချက်ကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်း ပြင်ဆင်လိုတဲ့ အရိပ်အယောင်ကို စစ်ကောင်စီက ပြသနေပါတယ်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း အန်အယ်လ်ဒီအစိုးရက မြန်မာရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအချိုးအစား မြင့်မားနေတာကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းပြင်ဆင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဇူလိုင်လအနှောင်းပိုင်းမှာတော့ ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်မှုလှိုင်း ရိုက်ခတ်နေတာတောင်မှ စစ်ကောင်စီက စီမံကိန်းကို ရှေ့ဆက်သွားဖို့အတွက် ဥပဒေဆိုင်ရာလုပ်ငန်းအတွက် တင်ဒါခေါ်ယူမှု စတင်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာကောင်စီနဲ့ ဆက်ဆံရေးပြန်စတင်တဲ့အနေနဲ့ နိုင်ငံပိုင် တရုတ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစုကြီး ဖြစ်တဲ့ စီအိုင်တီအိုင်စီအဖွဲ့က လောလောဆယ်စီမံကိန်းအတွက် ကွင်းဆင်းလေ့လာမှု ဆောင်ရွက်ရန် သဘောတူညီမှုတခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါတယ်။

ဒီအချိန်မှာပဲ နိုင်ငံတကာအစိုးရတွေဆီက တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှုကို စတင်တည်ထောင်တဲ့ ဧပြီလကတည်းက မျှော်လင့်ကြိုးပမ်းနေပြီး တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ တရားဝင်မဟုတ်တဲ့ ဆက်ဆံရေး လမ်းကြောင်း ဖွင့်လှစ်နေတဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနဲ့ ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ကို တရုတ်က ငြင်းဆန်ခဲ့ပါတယ်။

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကတော့ သူ့ရဲ့ထောက်ခံမှုနဲ့ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ လူထုအာဏာဖီဆန်အံတုတဲ့လှုပ်ရှားမှု၊ ကုမ္ပဏီတွေကို စစ်တပ်ပိုင်လုပ်ငန်းတွေနဲ့ အဆက်ဖြတ်ဖို့ ဖိအားပေးတာတွေနဲ့ အာဏာသိမ်းတာကို ဆန့်ကျင်တဲ့ တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းတချို့ကို အားပေးကူညီခြင်းအားဖြင့် အစိုးရယန္တရား မလည်ပတ်နိုင်အောင် အနှောင့်အယှက်ပေးကာ စိန်ခေါ်လျှက်ရှိနေပါတယ်။ စစ်တပ်နဲ့ စစ်ကောင်စီ အရာရှိတွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်မှုတွေကိုလည်း အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ မဟာမိတ် တော်လှန်ရေးသမားတွေက အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်လာတာ တွေ့ရပါတယ်။

တရုတ်က မြန်မာပြည်မှာ လောင်းကြေးထပ်ထားတာတွေကို ကာကွယ်နေခြင်း

တရုတ်အရေး ကျွမ်းကျင်သူတွေနဲ့ လေ့လာသူတွေက ပေကျင်းဟာ စစ်ကောင်စီကို မြန်မာပြည်မှာ ကျိန်းသေပေါက် အနိုင်ရမယ့်သူအဖြစ် မြင်နေပြီး ဒါဟာ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနဲ့ အလုပ်မလုပ်ဖို့ သူ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တွန်းအားပေးလျှက်ရှိနေတယ်လို့ ပြောဆိုနေကြပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ မြန်မာပြည်သူတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းက ထောက်ခံမှုတွေရှိ နေတာတောင်မှ စစ်တပ်က အသာစီးရနေပြီး အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအနေနဲ့ ဒါကို ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ ခက်ခဲတယ်လို့ ရှားမင်းတက္ကသိုလ်ရဲ့ အရှေ့တောင်အာရှရေးရာ လေ့လာရေးဌာန ဒါရိုက်တာ ဖန်ဟောင်ဝေးက ပြောပါတယ်။

သူက “တကယ်လို့ တရုတ်အနေနဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရအပေါ် စာနာနားလည်မိတယ် ဆိုတာတောင်မှပဲ ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း အဆက်အသွယ်လုပ်ဖို့ အဆင်မပြေဘူး” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

တရုတ်ဟာ မြန်မာ့တော်လှန်ရေး အရပ်သားခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် အေးတိအေးစက်ဆက်ဆံတဲ့ နိုင်ငံအနည်းငယ်ထဲက တနိုင်ငံဖြစ်ပြီး အမြဲလို ဘေးလူကတဆင့်သာ ဆက်ဆံနေတယ်လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အရင်းအမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

“တရုတ်ဟာ ကျနော်တို့နဲ့ စကားပြောဖို့ကိစ္စ ခေါင်းမာလွန်းတာကို အံ့ဩမိတယ်” လို့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနဲ့ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒေါက်တာဆာဆာက ပြောပါတယ်။ တရုတ်အစိုးရရဲ့ ဆင်ဟွာသတင်းအေဂျင်စီက စစ်ကောင်စီ အရာရှိတွေနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ပေမဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကိုတော့ ဖိတ်ကြားခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။ 

“ပေကျင်းဟာ စစ်တပ်နဲ့ပဲ ပြောဆိုနေတာကတော့ အမှားကြီးတခုကို ကျူးလွန်နေတာပါပဲ။ ဒါဟာ သူကိုယ်တိုင် ဒေသတွင်းမတည်ငြိမ်မှုတွေကို မီးမွှေးနေတာပဲ၊ မြန်မာပြည်သူတွေက မင်းအောင်လှိုင်ကို သူတို့ရဲ့ခေါင်းဆောင်အဖြစ် လက်မခံဘူးဆိုတာ တရုတ်အစိုးရ သိပါတယ်” လို့ ဒေါက်တာဆာဆာ ကထပ်မံဖြည့်စွက်ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်တခုအတွင်း ပေကျင်းဟာ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကော်ဇောနီခင်းပြီး ကြိုဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါကို မထိန်းချုပ်နိုင်ပါက စစ်အစိုးရကို ပြန်ကြိုဆိုတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မြန်မာစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေအပေါ် လောင်းကြေးထပ်ဖို့ဆိုရင် တရုတ်ဟာ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေအပေါ် ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်တာမျိုး လုပ်ကောင်းလုပ်လာနိုင်ပါတယ်။

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ရဲ့ မြန်မာပြည်အရေး ရည်မှန်းချက်တွေအတွက်ကတော့ မငြိမ်သက်မှုတွေနဲ့ လူထုတုံ့ပြန်မှုတွေက လောင်းကြေးကို ပိုပြီးမြင့်တက်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကန့်လန့်ကာနောက်ကွယ်မှာတော့ တရုတ်ဟာ သူ့ရဲ့နယ်စပ်မှာ နောက်ထပ်ကျရှုံးနိုင်ငံတခုကို ကျားကန်ပေးနေရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

အေးမင်း(တာမွေ)

(ထိုင်ဝမ်အခြေစိုက် မြန်မာ့အရေးလေ့လာသူ သတင်းထောက် ဂျွန်လီယူနဲ့ ရန်ကုန်အခြေစိုက် မြန်မာတိုင်းမ်သတင်းစာရဲ့ သတင်းထောက်ချုပ်နဲ့ တွဲဖက်အယ်ဒီတာဟောင်းဖြစ်သူ သွန်မ်ဆင်ချောင်တို့ Foreign Policy မဂ္ဂဇင်းဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ရေးသားထားတဲ့  “China Warms Up to Myanmar’s Generals”  ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဆို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။) 

စာရေးသူ ဂျွန်လီယူဟာ ထိုင်ဝမ်အခြေစိုက် သတင်းထောက်တဦးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးတွေကို အထူးပြုလေ့လာနေပြီး  Nikkei Asia, the Diplomat, Al Jazeera နဲ့ Frontier Myanmar တို့မှာ ရေးသားနေသူ ဖြစ်ပါတယ်။

စာရေးသူ သွန်မ်ဆင်ချောင်ကတော့ ယခင်ရန်ကုန်အခြေစိုက် Myanmar Times သတင်းစာရဲ့ သတင်းထောက်ချုပ်နဲ့ တွဲဖအယ်ဒီတာဟောင်းတဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ the Economist, the Financial Times, Nikkei Asia နဲ့ တခြားသတင်းစာတွေမှာ ရေးသားနေသူဖြစ်ပါတယ်။

2 months Ago

မဟာမိတ်မရှိတဲ့ တာလီဘန်နဲ့ အာဏာရှင်စနစ် တင်ပို့နေတဲ့ တရုတ်

တရုတ်က ပြည်တွင်းမှာ မွတ်ဆလင်တွေကို စနစ်တကျ ကမ့်သွင်းပြီး ဖိနှိပ်မှုတွေလုပ်နေတာ၊  စီစီတီဗီတွေနဲ့ အချိန်ပြည့်စောင့်ကြည့်ပြီး cultural genocide လုပ်နေတာတွေကို နိုင်ငံတကာသတင်းတွေမှာ အမြဲလိုလို တွေ့ကြရပါတယ်။ အစ္စလာမ်ကမ္ဘာအနေနဲ့ တရုတ်ပြည်တွင်းက ဖိနှိပ်မှုတွေကိုကို စိုးရိမ်မကင်းဖြစ်ကြရတယ်။

သို့သော် မကြာခင်က အာဖဂန်နစ္စတန်မှာ အာဏာပြန်ရလာတဲ့ တာလီဘန်တွေကတော့ ပြောင်းပြန်ပါ။ အစိုးရဖြစ်ပြီး ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ရာမှာ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဇာဘီဟူလာ မူဂျာဟစ်က “တရုတ်ဟာ ကျနော်တို့အတွက် အရေးကြီးဆုံး ပါတာနာပါ။ တရုတ်နဲ့မိတ်ဖက်မှုက ကျနော်တို့အတွက် အခြေခံကျပြီး အလွန်ထူးကဲတဲ့ အခွင့်အလမ်းပါပဲ” လို့ အလေးအနက်ပြောသွားပါတယ်။ ဘာကြောင့် တာလီဘန်အစိုးရက အစ္စလာမ်တွေအပေါ် သဘောထားမကောင်းတဲ့ တရုတ်ကို အဓိက အားကိုးအားထားချင်တာလဲ။ ဘာကြောင့် အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေနဲ့ မဟာမိတ်မပြုတာလဲ။

စီအင်အင် နိုင်ငံတကာရေးရာသုံးသပ်သူ ဖာရဒ်ဇာခါရီယာကတော့၊ (၉/၁၁) ဖြစ်ရပ်နောက်ပိုင်း နှစ် ၂၀ အတွင်း အစ္စလာမ်ကမ္ဘာမှာ အပြောင်းအလဲတွေ အများကြီးဖြစ်ခဲ့တာကြောင့် တာလီဘန်တို့က တရုတ်ကိုပဲ မဟာမိတ်ပြုရတာလို့ ရှင်းပြပါတယ်။

 (၉/၁၁) ဖြစ်ရပ်တွေကို အစ္စလာမ်နဲ့ အနောက်ကြား ယဉ်ကျေးမှုပဋိပက္ခ (Islam vs The West) လို့ ရှုမြင်ကြတယ်။ တကယ်က ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀ အတွင်း အစ္စလာမ်နဲ့ အနောက်ရဲ့ ပြဿနာထက်၊ အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေအတွင်း ပဋိပက္ခတွေကသာ ပိုများခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနိုင်ငံတွေမှာ အာဏာရအစိုးရနဲ့ အစ္စလာမ်အတိုက်အခံတွေကြား အားပြိုင်မှု၊ အစွန်းရောက်တွေနဲ့ ပျော့ပြောင်းသူတွေကြား အားပြိုင်မှုတွေကသာ  ပိုဖြစ်ခဲ့တယ်လို ဆိုပါတယ်။ 

အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေမှာ အတွင်းအားပြိုင်မှုတွေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေကြောင့်ပဲ အစွန်းရောက်အခြေခံဝါဒဟာ အများကြီး လျော့ကျသွားပြီး၊ သဘောထားပျော့ပြောင်းသူတွေ နေရာရလာတယ်။ အယူအဆရေးရာအရ အစွန်းရောက်အခြေခံဝါဒကို လက်မခံချင်တော့ဘူး။ အစ္စလာမ်နိုင်ငံ တစ်ဒါဇင်ကျော်ကို အခြေပြုလုပ်ထားတဲ့ လူထုအမြင်စစ်တမ်းတခုအရ အစ္စလာမ်စစ်သွေးကြွ၊ ဂျီဟဒ်ဝါဒနဲ့ အကြမ်းဖက်ဝါဒတွေအပေါ် လူထုထောက်ခံမှု ကျဆင်းလာခဲ့တယ်။  တင်းကျပ်တဲ့ ရှရီယာဥပဒေတွေကို ထောက်ခံမှု လျော့လာတယ်။   (The Scholar Fawaz Gerges, 2009)

အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေမှာ ပွင့်လင်းမှု၊ လွတ်လပ်စွာရွေးကောက်မှုတွေ ပိုများလာပါတယ်။ ၂၀၁၁ မှာ အာရပ်နွေဦး ဆန္ဒပြတောင်းဆိုမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အီရတ်၊ တူနီရှား၊ တူရကီ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ ပါကစ္စတန်တို့မှာ လွတ်လပ်တဲ့ရွေးကောက်ပွဲတွေ ကျင်းပနိုင်ခဲ့တယ်။ အစ္စလာမ်ပါတီတွေ အနိုင်ရမှုရှိခဲ့ပေမဲ့၊ အဲဒီပါတီတွေဟာ ဒီမိုကရေစီမူဘောင်အောင်က သွားလိုတဲ့  ပါတီတွေပါ။ 

ဥပမာ၊ ဆော်ဒီအာရေဗီယနိုင်ငံဆိုရင် ၉/၁၁ ဖြစ်ရပ်မတိုင်မီက အစ္စလာမ်အခြေခံဝါဒကို အယူအဆရေး၊ နိုင်ငံရေးနဲ့ ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုပေးခဲ့တဲ့ အဓိကဌာနချုပ်ပါ။ မွတ်ဆလင်ကမ္ဘာတလွှားကို ဗလီဆရာတွေ၊ ဗလီတွေ၊ စာသင်ကျောင်း၊ ငွေကြေးတွေ အကြီးအကျယ် ထောက်ပံ့တဲ့နိုင်ငံပါ။  ဒါပေမဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်တွေမှာ ဆော်ဒီဘုရင်စနစ်အတွင်း အပြောင်းအလဲတွေ ရှိခဲ့တယ်။ ၂၀၁၇ မှာ ဆော်ဒီမင်းသားက “နောက်ထပ် နှစ် ၃၀ လောက် ကျနော်တို့ အစွန်းရောက်အယူအဆတွေနဲ့ အချိန်မဖြုန်းချင်တော့ဘူး။ ကျနော်တို့ အခု စတင် တိုက်ဖျက်နေပြီ” လို့ မီဒီယာအင်တာဗျူးတခုမှာ ပြောပါတယ်။

၂၀၀၁ တုန်းက အာဖဂန်နစ္စတန် တာလီဘန်အစိုးရကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့တာ ဆော်ဒီ၊ ပါကစ္စတန်၊ ယူအေအီး သုံးနိုင်ငံပဲရှိတယ်။ အခုဆို ယူအေအီးနိုင်ငံက အသိအမှတ်မပြုတော့တဲ့အပြင်၊ အစ္စရေးနဲ့ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တရားဝင်ထူထောင်ပြီး၊ စီးပွားရေး လူမှုရေး ဆက်ဆံမှုတွေ များလာတယ်။ ဆော်ဒီနဲ့ ယူအေအီးတို့မှာ အာဏာရှင်အစိုးရတွေ ဆက်ထိန်းချုပ်ထားသေးပေမဲ့၊ ပွင့်လင်းမှုနဲ့ မတူကွဲပြားလက်ခံမှုတွေ ပိုများလာတယ်။ ယူအေအီး ဆိုရင် လွန်ခဲ့တဲ့ငါးနှစ်က အမြင်မတူခြင်းအပေါ်သည်းခံမှု ဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Tolerance) ကိုတောင် ထူထောင်ခဲ့တယ်။ အစိုးရကက်ဘိနက်မှာ အမျီုးသမီးတွေ ခန့်ထားလာတယ်။ 

သေချာတာကတော့ အစ္စလာမ်အစိုးရတွေဟာ ဘာသာရေးကိုအကြောင်းပြမှု လျော့ကျသွားပြီး၊ အာဏာကိစ္စပဲ အဓိကထားတာ ထင်ရှားရှိပါတယ်။ တာလီဘန်အစိုးရသစ်အနေနဲ့ သူတို့ကို အသိအမှတ်ပြုမယ့်မဟာမိတ်ကို အစ္စလာမ်ကမ္ဘာမှာ ရှာရခက်သွားတာကြောင့်၊ တရုတ်ကိုပဲ အရေးကြီးဆုံးမိတ်ဖက်အဖြစ် ကပ်ထားရတယ်။ ဒီအချက်က တာလီဘန်အစိုးရကိုယ်တိုင်  ဘာသာရေးဇောင်းပေးခြင်းထက် အာဏာကသာ ပိုအခရာကျလို့ အစ္စလာမ်အပေါ် သဘောထားမကောင်းတဲ့ တရုတ်နဲ့ မိတ်ဖက်နေခြင်းကို ဖော်ပြပါတယ်။ 

အာဏာရှင်စနစ်တင်ပို့မှု

တရုတ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး တိန့်ရှောင်ဖျင်က ‘ကိုယ့်အင်အား ဝှက်ထား၊ စောင့်သင့်တဲ့ အချိန်ကိုစောင့်’ လို့ဩဝါဒချွေပြီး သိုသိုသိပ်သိပ် ကြိုးစားခဲ့တယ်။ လက်ရှိခေါင်းဆောင် ရှီကျင့်ဖျင်ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ဇူလိုင်လ စီစီပီပါတီရဲ့ ထိပ်ပိုင်းခေါင်းဆောင်တွေကို “တရုတ်ပြည်နဲ့ ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းတွေကို ကျန်ကမ္ဘာကို ပြသဝေမျှကြရမယ်” လို့ ကြေညာလိုက်ပါတယ်။ စီစီပီပါတီရဲ့အောင်မြင်မှုနဲ့ အာဏာရှင်အုပ်ချုပ်ရေးမိုဒယ်ကို နိုင်ငံတကာမှာ ဩဇာလွှမ်းအောင်လုပ်ကြလို့ မိန့်လိုက်တာပါပဲ။ 

အပေါ်ယံကြည့်ရင်တော့ တရုတ်က အိုင်ဒီယိုလော်ဂျီ တင်ပို့နိုင်စွမ်းမရှိဘူး၊ သူ့ရဲ့မက်စ်ဝါဒပုံဖျက်တင်ပို့မှုဟာ မအောင်မြင်ခဲ့ဘူးလို့ မြင်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီရဲ့ ဦးတည်ချက်က အိုင်ဒီယိုလော်ဂျီ တင်ပို့မှုလျော့ပြီး၊ နိုင်ငံတိုင်းမှာ နိုင်ငံရေး စီးပွားရေး လက်ဦးမှုရယူဖို့ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီအတွက် ဝါဒဖြန့်မှု၊ နိုင်ငံအသီးသီးက သတင်းအချက်အလက်တွေရယူမှု၊ စီးပွားရေးဩဇာထူထောင်မှု၊ နိုင်ငံခြားရေးစနစ်တွေထဲ ဝင်စွက်ဖက်မှု၊ ဒီမိုကရေစီစနစ်ချည့်နဲ့အောင် နည်းပေါင်းစုံနဲ့ အားပေးကူညီမှုတွေ ရဲရဲတင်းတင်း လုပ်လာတယ်။

တရုတ်က နိုင်ငံတကာမှာ ဒီမိုက‌ရေစီပျက်ယွင်းစေဖို့ ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ပုံစံသုံးမျိုး ရှိပါတယ်။ ပထမတခုက ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံကြီးတွေမှာ တရုတ်ဩဇာလွှမ်းမိုးအောင် လုပ်ဆောင်တာပါ။ ကနေဒါ၊ ဂျာမဏီ၊ ဩစတြေးလျ၊ ဂျပန် အပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံအတော်များများက တရုတ်ကို ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် မဝေဖန်နိုင်အောင် နှုတ်ပိတ်တဲ့နည်းပါ။ အဲဒီအစိုးရတွေနဲ့ဆက်ဆံပြီး ဈေးကွက်ဖွင့်ပေးတယ်။ ကျောင်းသားတွေ လွှတ်ပေးတယ်။ သုတေသနတွေ လုပ်ခွင့်ပြုတယ်။ တရုတ်ကို ဝေဖန်ပြီဆိုတာနဲ့ ကုန်သွယ်မှုပိတ်ပြီး အသံတိတ်စေတယ်။  

ဒုတိယတခုက ဒီမိုကရေစီအကဲဆတ်တဲ့ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေကို ချုပ်ကိုင်ထားတာပါ။ အဲဒီနိုင်ငံတွေက ခြစားတဲ့ လူ့မလိုင်တစုကို အာဏာဗဟိုချက်မှာရှိအောင် ကူညီပေးတယ်။ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေက တရုတ်ကို မဝေဖန်နိုင်အောင် ပါးစပ်ပေါက်ပိတ်ခိုင်းတယ်။ လူထုကို စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်ရေး တရုတ်နည်းပညာတွေ အစိုးရတွေကို ပေးတယ်။ ယူဂန်ဒါ၊ ဇင်ဘာဘွေ အပါအဝင် အာဖရိကနိုင်ငံတွေ အတော်များများက တရုတ် အင်တာနက်၊ ဆိုက်ဘာနည်းပညာတွေနဲ့ လူမှုမီဒီယာကို စောင့်ကြည့်တယ်။ အတိုက်အခံတွေကို နှိပ်ကွပ်တယ်။ တဖက်မှာ လမ်းတံတား အခြေခံအဆောက်အုံတွေ တည်ဆောက်ပေးပြီး ကြွေးမြီထောင်ချုပ်နဲ့ အစိုးရတွေကို ချုပ်ကိုင်ထားပါတယ်။

တတိယတခုက ကုလသမဂ္ဂလို နိုင်ငံတကာအင်စတီကျူးရှင်းတွေမှာ ဩဇာလွှမ်းမိုးဖို့ ကြိုးစားပြီး၊ နိုင်ငံတကာစနစ်တွေ ဥပဒေတွေကို ချည့်နဲ့အောင် လုပ်လာတာပါ။ ဒီမိုကရေစီ၊ ရွေးကောက်ပွဲ၊ လူ့အခွင့်အရေး၊ လူနည်းစုအခွင့်အရေး စတာတွေထက် ဖွံ့ဖြိုးမှုကသာအရေးကြီးတယ်လို့ ဆော်ဩပါတယ်။ တရုတ်ပြောတဲ့ ‘Right to Development’ ဟာ အာဏာရှင်တွေနဲ့ ပေါ်ပြူလစ်ဝါဒီခေါင်းဆောင်တွေအတွက် လူထုကို အကြောင်းပြစရာ အကွက်ကောင်းဖြစ်တယ်။ နောက် တရုတ်က အမေရိကန်ဦးဆောင်တဲ့ လစ်ဘရယ် ကမ္ဘာ့အစီအစဉ် (Liberal World Order) ကို ဖျက်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာဆိုက်ဘာကွန်ယက်၊ အာရှအခြေခံအဆောက်အအုံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ့မှုဘဏ်၊  BRI စီမံကိန်းတွေနဲ့ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်လာတယ်။

တာလီဘန်တွေ၊ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ကမ္ဘာတလွှားက ဒီမိုကရေစီမ မလိုလားတဲ့ခေါင်းဆောင်တွေ အဖို့တော့ တရုတ်ဟာ အဖေကြီးဖြစ်ပြီး၊ ကျေးဇူးတွေ အဆုံးမရှိများပြားလာတာမို့ တရုတ်ဂုဏော အနန္တော ပါပဲ။ 

ဝင့်ထန်း

ရည်ညွှန်း

What the Taliban’s surprising partnership by Fareed Zakaria 

How China Exports Authoritarianism By Charles Edel and David O. Shullman; Foreign Affairs

4 months Ago

မြန်မာ့အရေး ရှုပ်ရှုပ်ထွေးထွေး သံခင်းတမန်ခင်း

စက်တင်ဘာကို စဖွင့်လိုက်သည်နှင့် မြန်မာ့အရေး နိုင်ငံတကာသံတမန်လှုပ်ရှားမှုများက မှန်းဆရ ခက်သောခြေလှမ်းများဖြင့် ရွေ့လာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီကို အာဏာသိမ်းပြီး မကြာမီ ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ပြီး ကုလသမဂ္ဂကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာစင်မြင့်ထက်တွင် အကာအကွယ်ပေးခဲ့သော တရုတ်၏အရွေ့ဖြစ်သည်။

သြဂုတ်၂၁ ရက်မှ ၂၈ ရက်နေ့အထိ  နေပြည်တော်သို့ လူမသိသူမသိရောက်ရှိလာသော တရုတ် အထူးသံတမန် မစ္စတာဆွန်ကော့ရှန်၏ ခရီးစဉ်သည် အရွေ့တစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပုံရသည်။ တရုတ်အထူးသံရောက်ရှိ လာခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီက သတင်းထုတ်ပြန်မှု မရှိခြင်းနှင့် တရုတ်အစိုးရက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းသည် တရုတ်အစိုးရနှင့် စစ်ကောင်စီကြား အဟတစ်ခုရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း သက်သေဖြစ်သည်။

ထို့ပြင်တရုတ်အထူးသံ၏ ခရီးစဉ်တစ်ပတ်တာကြာခဲ့ခြင်းသည် ညှိနှိုင်းမှုများအကြိမ်ကြိမ်လုပ်ခဲ့ ကြောင်း ဖော်ပြနေသလို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုမှု ကိုစစ်ကောင်စီက ပယ်ချခဲ့သည်ဟု သတင်းများကဆိုသည်။

ယင်းသတင်းမှန်ကန်ကြောင်း အတည်မပြုနိုင်သေးသော်လည်း တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ နှစ်၁၀၀ ပြည့်အခမ်းအနားသို့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီက ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်ကြောင်း သဝဏ်လွှာပေးပို့မှုအပေါ် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီက ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း စာပြန်ခြင်း၊ စက်တင်ဘာ ၉ ရက်နေ့၊ တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ၊ တောင်အာရှနိုင်ငံများမှ နိုင်ငံရေးပါတီများ အွန်လိုင်းတွေ့ဆုံပွဲသို့ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်အား ဖိတ်ကြား တက်ရောက်စေခြင်းက တရုတ်နှင့် စစ်ကောင်စီကြားအဟနှင့် တရုတ်၏အရွေ့ကို ဖော်ပြနေပေ သည်။

တရုတ်အထူးသံ၏ ခရီးစဉ်အပြီး တရုတ်နှင့် စစ်ကောင်စီကြားအဟ မည်မျှဖြစ်ပေါ်ခဲ့သလဲဆိုသည်ကို မပြောနိုင်သော်လည်း စစ်ကောင်စီဘက်ခြေစုံရပ်နေသောတရုတ်သည် သူ့ခြေတစ်ဖက်ကို ပြန်မြှောက်လာပြီ ဖြစ်ကြောင်းပေါ်လွင်လာခဲ့သည်။ သြဂုတ် ၁၂ ရက်နေ့၊  စစ်ကောင်စီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဝဏ္ဏမောင်လွင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ချန်ဟိုင်တို့ အွန်လိုင်းတွေ့ဆုံပွဲတွင် တရုတ်သံအမတ်ကြီးက မြန်မာအစိုးရဟု စတင်ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲ သည်အထိ အတင့်ရဲခဲ့သော တရုတ်ပေါ်လစီအပေါ် ဟိုဘက်ဒီဘက်ပြန်လည် ထိန်းညှိဟန်အစပျိုးပုံရသည်။

ယင်းမှာ စစ်ကောင်စီက ၎င်းတို့လမ်းကြောင်းကို အတိမ်းအစောင်းခံကာ တရုတ်တောင်းဆိုသမျှ လိုက်မလုပ်နိုင်ကြောင်း တရုတ်အထူးသံ၏ခရီးစဉ်တွင် ဖော်ပြခဲ့ခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်ဖြစ်နိုင်သလို တရုတ်မုန်းတီးရေးအမြင်သည်းထန်လာပြီဖြစ်သော မြန်မာပြည်သူတို့၏ စိတ်ကို တရုတ်ဘက်က သိရှိ ဘရိတ်ဆွဲလိုက်ခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

တရုတ်မြှောက်လိုက်သော ခြေတစ်ဖက်သည် မြန်မာ့အရေးအတွက် အထောက်အပံ့တစ်ခုဖြစ်လာ သော်လည်း ထိုခြေတစ်ဖက်သည် လေထဲတွင်သာရှိသေးသော ခြေတစ်ဖက်ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုတာက စစ်ကောင်စီသည် ၎င်းဖြစ်ချင်သည့်အခြေအနေသို့ရောက်အောင် ပြည်သူကို သတ်ဖြတ်ဖမ်းဆီးခြင်းနည်းဖြင့် ခပ်ကြမ်းကြမ်းရွေ့အောင်ကြံဆောင်သမျှသည် မြန်မာပြည်သူတို့ အနာတရကြီးရပြီး နိုင်ငံတကာကလည်းမည်သို့မျှ လက်မခံသလို အလုပ်မဖြစ်နိုင်မှန်း လည်းသိသဖြင့် နှစ်ဖက်ခွပေါ်လစီကျင့်ရန် တရုတ်က လမ်းခင်းလိုက်ခြင်းသာဖြစ်သည်။

တကယ်တော့ စစ်ကောင်စီသွားနေသော စစ်အာဏာရှင်အလိုကျ ဒီမိုကရေစီအရေခြုံလမ်းသည် တရုတ်အကျိုးစီးပွားအတွက် မြိုးမြိုးမြက်မြက်အလုပ်ဖြစ်မည့်လမ်းဖြစ်သော်လည်း မြန်မာပြည်သူတို့ လုံးဝလက်မခံသောလမ်းဖြစ်ပြီး အလုပ်ဖြစ်ရန်မလွယ်သောလမ်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုလမ်းကို စစ်ကောင်စီရောက်အောင်လျှောက်နိုင်သည့်တိုင် တရုတ်က မြန်မာမြေပေါ် အခြေတကျဖြစ်နေပြီဖြစ်သော များစွာသော တရုတ်အကျိုးစီးပွားနှင့် အနာဂတ်တွင်မျှော်လင့်နိုင်စရာ အကျိုးစီးပွားများ အတိဒုက္ခ ရောက်နိုင်သည်အထိ တည်ငြိမ်မှုကင်းမဲ့နိုင်ကြောင်း တရုတ်ကောင်းကောင်းသဘောပေါက်လာ ပုံရသည်။ 

ထို့ကြောင့် ဒီမိုကရေစီအရေခြုံရန်လမ်းတွင် အဟန့်အတားကြီးနေသော အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ ချုပ်အား လုံးဝဖျက်သိမ်းရန် စစ်ကောင်စီ အကြံကြီးနေမှုအပေါ် တရုတ်လက်မခံကြောင်းပြသရန် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်နှင့် ကြည့်ကောင်းရုံဆက်ဆံပြလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော်၊ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်၏ အနိုင်ရလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့်စုဖွဲ့ထားသော CRPH၊ ထိုမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနှင့် ဆက်ဆံရေးကိုမူ တရုတ်အစိုးရက လက်မခံသေးပေ။ တရုတ်တင်မက ကြားဝင်ညှိပေးမည်ဆိုသော အာဆီယံပင်လျှင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေး အစိုးရနှင့် တရားဝင်အဆက်အဆံမရှိသေးပေ။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနှင့်မဆက်ဆံခြင်းတစ်ကြောင်းတွင် စစ်ကောင်စီအငြိုငြင်မခံလို ခြင်းလည်းဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ပြောရလျှင်  အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနှင့်မဆက်ဆံခြင်းနည်းဖြင့် စစ်ကောင်စီနှင့် ပိုနီးကြောင်း တရုတ်က သူ့ရပ်တည်ချက်ကို ထုတ်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သလို အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရကို အနောက်အုပ်စုနှင့် အရှေ့တိုင်းဒီမိုကရေစီနိုင်ငံများက ထောက်ခံအားပေးနေခြင်းနှင့်နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးရှိခြင်း၊ ဒီမိုကရေစီ တော်လှန်ရေး၏ နောက်ထပ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ခုခံတော်လှန်စစ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရသည် အွန်လိုင်းပ လက်ဖောင်းပေါ်တွင်သာတည်ရှိသောအစိုးရအဖြစ်သာ ရှုမြင်နေသေးခြင်းအရ အရေးတယူမဆက်ဆံခြင်းလည်းဖြစ်နိုင်သည်။

တရုတ်ကမြန်မာ့အရေးကို အနောက်အုပ်စုလက်မပါသောပုံစံနှင့် ၎င်းကိုယ်တိုင်လည်း တိုက်ရိုက် ဝင်မပါသောလမ်းကြောင်းဖြင့်ဖြေရှင်းလိုသည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာ့အရေးကို အာဆီယံ လမ်းကြောင်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန် တရုတ်လုံ့လစိုက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက်၅ ရပ်ထွက်ပေါ်လာခြင်းကိုလည်း ထောက်ခံ၊ အာဆီယံအထူးသံခန့်အပ်ခြင်းကိုလည်း ထောက်ခံ၊ မြန်မာနိုင်ငံသို့ လူသားချင်းစာနာမှုအကူအညီ များပေးနိုင်ရန် မြန်မာဘက်အသီးသီးတို့ ၄ လအပစ်ရပ်ရန်အာဆီယံအထူးသံ၏ တောင်းဆိုမှုကိုလည်း ထောက်ခံခဲ့သည်။ သို့သော်၊မြန်မာ့အရေး အာဆီယံအစီအစဉ်အားလုံးသည် လက်တွေ့အလုပ်ဖြစ်နိုင်မှန်းလည်း တရုတ်တို့ သဘောပေါက်လာခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် နောက်တစ်နည်းတရုတ်ကြံဆလာပုံရသည်။ ယင်းမှာ မြန်မာ့အရေးကို အမေရိကန်နှင့် တရုတ်တိုက်ရိုက်ဆွေးနွေးကာ ဘုံသဘောတူချက်ရှာဖွေခြင်းဖြစ်သည်။ ယခု ကုလညီလာခံမတိုင်မီ အမေရိကန်အခြေစိုက် နိုင်ငံခြားရေးရာမူဝါဒစာစောင် Foreign Policy ၌ မြန်မာ့အရေး အမေရိ ကန်နှင့်တရုတ် အချိန်ယူဆွေးနွေးသဘောတူညီခဲ့သည်ဟုဖော်ပြခဲ့သည်။

ကုလညီလာခံသို့ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီကိုယ်စားလှယ်ကိုအတက်မခံ၊ လက်ရှိကုလသံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းကိုသာ နိုဝင်ဘာလအထိ ဆက်ထားမည်။ နိုဝင်ဘာကျမှ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရနှင့် စစ်ကောင်စီ ကိုယ်စားလှယ် မည်သူ့ကိုရွေးချယ်မလဲကိစ္စ ဆုံးဖြတ်မည်ဟု အမေရိကန်-တရုတ် သဘောတူညီမှုရခဲ့ကြောင်း Foreign Policy ကဖော်ပြသည်။ ယင်းဖော်ပြချက်သာမှန်ကန်သည်ဆိုပါက ကိုယ်စားလှယ်ရွေးချယ်ရေးကိစ္စ နိုဝင်ဘာအထိ ရွှေ့ဆိုင်းလိုက်ခြင်းမှာ စစ်ကောင်စီဘာလုပ်မလဲဟု အချိန်ပေးလိုက် ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ့အရေး အမေရိကန်-တရုတ် ပထမအကြိမ်ဆွေးနွေးမှု အောင်မြင်ခဲ့ခြင်းအရ  နောက်ထပ်ဆွေးနွေးအဖြေရှာမှုများလည်း ဖြစ်လာနိုင်သည်။

မြန်မာ့အရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး လက်ရှိအချိန်ထိ တရုတ်တင်မက အမေရိကန်ကပါ တရားဝင်ပြော ကြားနေမှုမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးအဖြေရှာရေး (သို့မဟုတ်) စစ်ရှောင်လမ်းဖြစ်သည်။ တရုတ်က မြန်မာမြေပေါ်တွင်၎င်းတို့ အကျိုးစီးပွားများစွာရှိနေခြင်းနှင့် တရုတ်သည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်သောကြောင့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ ကျယ်ပြန့်စွာ တာရှည်လာပါက  ၎င်းတို့အပေါ်ပင် အဆိုးသက်ရောက်မှုကြီးလာနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် စစ်ရှောင်လမ်းပေါ် ခပ်ပြတ်ပြတ်ရပ်ခံခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်တရုတ်တို့သွားလိုသည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေး အဖြေ ရှာခြင်းသည် အလွန်ဆုံးအဆင့် အာဏာသိမ်းခြင်းကို ပြန်ရုပ်သိမ်းကာ ၂၀၀၈ အခြေခံဥပဒေအောက် စစ်တစ်ပိုင်း ဒီမိုကရေစီပြန်ဖော်ဆောင်ရေးဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြောနေသည့်တွေ့ ဆုံဆွေးနွေးအဖြေရှာရေးမှာ စစ်ရေးမဟုတ်သော ဖိအားပေးမှုများဖြင့် စစ်ကောင်စီကို စားပွဲဝိုင်းပေါ်သို့ဆွဲခေါ်ကာ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်ကို ပြန်လည် အသိအမှတ်ပြုစေရေးသာဖြစ်၍ တရုတ်နှင့် သိပ်မကွာလှပေ။ သိုသော် ၊တရုတ်နှင့် အကွာကြီးကွာသောကိစ္စမှာ ထင်သလိုသတ်ဖြတ်နေသော စစ်ကောင်စီကို မြန်မာပြည်သူတို့ ခုခံတော်လှန်စစ်ဆင်နွှဲရန် ဆုံးဖြတ်မှုအပေါ် စာနာနားလည်စိတ် ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် မြန်မာ့အရေးသည် အမေရိကန်အတွက် တစ်ချိန်က အီရတ်နှင့် အာဖဂန်ကဲ့သို့ အရေးမပါပေ။

အမေရိကန်နှင့်တရုတ် နှစ်နိုင်ငံစလုံး၏ တူညီမှုမှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုလမ်းကြောင်းသည် အလုပ်ဖြစ်၊ မဖြစ်အာမမခံနိုင်ခြင်း၊ အချိန်အတိုင်းအဆမမှန်းဆနိုင်ခြင်းနှင့် ကြာမြေ့နေချိန်အတွင်း မြန်မာပြည်သူတို့အပေါ် စစ်ကောင်စီထင်ရာစိုင်းသမျှ ကာယကံမြောက် မတားဆီးနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေ၊ အင်အားကြီးနိုင်ငံတို့၏ ဘုံရပ်တည်ချက်ကို ထိပ်တိုက်လက်မခံ ပြောင်းလဲပစ်ရန်အကြံသည် လေကိုထိုးနေသော လက်သီးပမာ မိုက်မဲခြင်းဖြင့်သာအချိန်ကုန် အဖတ်တင်ကျန်နေပေလိမ့်မည်။ အင်အားကြီးနိုင်ငံတို့၏အမြင်ကို မိမိ၏ ပစ္စက္ခဘဝနှင့်လိမ္မာပါးနပ်စွာ စပ်ဆက်အသုံးချတတ်ရန်လိုသည်။ မိမိအင်အားကိုကြီးထွားလာအောင် တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် လုပ်နိုင်စွမ်းအားကို ထင်သာမြင်သာ ထုတ်ဖော်နိုင်ရန်လည်းလိုပါသည်။ ကျွနုပ်တို့၏  သံခင်းတမန်ခင်းသည် ပျော့ပျောင်းစွာဖြင့် မာကျောတတ်ရန်လိုပေမည်။

လင်းခေတ်

4 months Ago

တရုတ်၊ အမေရိကန်နှင့် အာဆီယံ သုံးပွင့်ဆိုင်ကြားက မြန်မာ့ခုခံစစ်

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ ယာယီသမ္မတကြီး ဒူဝါလရှီးလက စက်တင်ဘာလ ၇ ရက်နေ့မှာ တနိုင်ငံလုံး ခုခံစစ်ဆင်နွှဲကြဖို့ ကြေညာပြီးတဲ့နောက်မှာ မြန်မာ့အရေးအပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့  ထင်မြင်ချက်တွေ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာတာတွေ့ရပါတယ်။

တရုတ်အစိုးရအာဘော်ဖြစ်တဲ့ ဂလိုဘလ်တိုင်းသတင်းစာက အန်အယ်ဒီပါတီကို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ တရားဝင်ပါတီဖြစ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်းဖေါ်ပြထားပြီး ပါတီကို တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်မှာ ဖိတ်ကြားလိုက်ပါတယ်။ တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်ဆွန်ကော်ရှန်းရဲ့ နောက်ဆုံး မြန်မာပြည်ခရီးစဉ်အတွင်းမှာလည်း အန်အယ်ဒီပါတီကို မဖျက်သိမ်းဖို့တောင်းဆိုတာကြောင့် စစ်အစိုးရအနေနဲ့ အန်အယ်ဒီပါတီအား မဲလိမ်၊ မဲခိုးစွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ အပြီးတိုင်ဖျက်သိမ်းဖို့ လုပ်ဆောင်နေမှုတွေအပေါ် များစွာအဟန့်အတားဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာပဲ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ ခုခံစစ်ဆင်နွှဲကြဖို့ ကြေညာချက်ထွက်ပေါ်လာတဲ့အပေါ် တရုတ်အစိုးရက သူ့ရဲ့ကာလရှည်ကြာမူဝါဒဖြစ်တဲ့ မြန်မာပြည်ရဲ့ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်မစွက်ဖက်ရေးမူကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ထားမှာဖြစ်ကြောင်း ထပ်လောင်းပြီး အခိုင်အမာပြောဆိုထားပါတယ်။

တဆက်တည်းမှာပဲ  အမေရိကန်နဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေအနေနဲ့  မြန်မာပြည်မှာ ပြည်တွင်းစစ်တခုဖြစ်လာဖို့ အားပေးတာကို ရှောင်ရှားသင့်ကြောင်း ထောက်ပြထားပါတယ်။ တရုတ်အနေနဲ့သူ့ရဲ့ အိမ်နီးနားချင်းမှာ  စစ်မီးတောက်လောင်လာမှာကို မလိုလားကြောင်း အတိအလင်းထုတ်ဖေါ်ပြောဆိုလိုက်တာပါပဲ။ တရုတ်တနိုင်ငံတည်းသာမဟုတ် အာဆီယံနိုင်ငံတွေကလည်း ဒီလို သဘောထားမျိုးထပ်တူရှိကြောင်း တရုတ်သတင်းစာအာဘော်က ဆိုထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း မငြိမ်မသက်၊ ပရမ်းပတာဖြစ်နေမယ်ဆိုရင်၊ ဒုက္ခသည်တွေ တရုတ်နိုင်ငံထဲဝင်ရောက်လာမှာဖြစ်တဲ့အပြင်၊ တရုတ်စီးပွားရေးနဲ့ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတွေအပေါ်လည်း ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ခြိမ်းခြောက်မှုခံရမှာဖြစ်ကြောင်း တရုတ်ရဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဖေါ်ပြထားပါသေးတယ်။ ဒါ့အပြင်တရုတ်အနေနဲ့ မြန်မာပြည်တွင်းအခြေအနေအနေတွေ ပိုမိုဆိုးဝါးလာစေမယ့် အမေရိကန်နဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေကချမှတ်တဲ့ ဘယ်လိုမူဝါဒမျိုးကိုမဆို ဆန့်ကျင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း သူ့ရဲ့အာဘော်ကို ရှင်းပြထားပါတယ်။ အနောက်အုပ်စုအလိုကျ ပုံစံဖေါ်ဆောင်ထားတဲ့စံနစ်ဟာ မြန်မာပြည်နဲ့ကိုက်ညီမှာမဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားနေတယ်လို့ ဂလိုဘလ်တိုင်း သတင်းစာအာဘော်က ဆိုထားပါတယ်။

တရုတ်ရဲ့အာဘော်အရ မြန်မာနိုင်ငံဟာ သူ့နည်းသူ့ဟန်နဲ့ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းသင့်တယ်လို့ ဆိုထားပြီး၊ အဲဒီလိုလျှောက်လှမ်းရာမှာလည်း တရုတ်နိုင်ငံက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ အတိအလင်းကြေညာထားတာပါ။ သဘောကတော့ အာဏာကိုထိမ်းထားနိုင်တဲ့အုပ်စုကို ဆက်ဆံရေးဆက်လက်ထူထောင်မယ်ဆိုတဲ့ သဘောပါပဲ။ တရုတ်က ဘယ်ဘက်ကမှ မရပ်တည်ဘဲ တက်လာတဲ့ အစိုးရနဲ့ ဆက်လက်ဆက်ဆံသွားမယ်ဆိုပေမဲ့ အမေရိကန်ကတော့ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးကြိုးပမ်းသူတွေဘက်က အစဉ်တစိုက် ရပ်တည်ခဲ့တာတွေ့ရမှာပါ။ ဒါ့အပြင်စစ်အာဏာရှင်အစိုးရ အဆက်ဆက်အပေါ်မှာလည်း တစိုက်မတ်မတ် ဖိအားပေးဆန့်ကျင်တာတွေ၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူတာတွေလုပ်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်း အထင်အရှားရှိနေပါတယ်။ အခုစစ်အာဏာသိမ်းမှုမှာလည်း သူ့ရဲ့ရှေးယခင်မူဝါဒတွေအတိုင်း စစ်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်၊ ဖိအားပေး၊ ပိတ်ဆို့တာတွေလုပ်နေဆဲပါ။ သို့ပေမဲ့ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရရဲ့ခုခံစစ်ကြေညာချက်အပေါ် အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ တုံ့ပြန်ပုံကတော့၊  အစဉ်အလာကနေလမ်းခွဲထွက်လာတဲ့သဘောကိုတွေ့ရပါတယ်။ အမေရိကန်မီဒီယာတွေက ခုခံစစ်အနေနဲ့ ကြေညာနေသော်လည်းပဲ အမေရိကန်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကတော့ အကြမ်းဖက်မှုကို လက်ရှိအကျပ်အတည်းဖြေရှင်းတဲ့ နည်းလမ်းအဖြစ်အသုံးပြုတာကို အမေရိကန်အစိုးရက ခွင့်လွှတ်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ ပြောဆိုထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ စစ်ရေးအကဲခတ်တချို့ကတော့ အမေရိကန်ဟာ အာဖဂန်နစ္စတန်စစ်ပွဲက လက်နက်တိုက်တွေကို မြန်မာနိုင်ငံဘက်ရွှေ့ဖွယ်ရှိတယ်လို့ မှန်းချက်ထုတ်နေကြပါတယ်။ အမေရိကန်စစ်တပ်ဟာ အာဖဂန်နဲ့ ပါကစ္စတန်နယ်စပ်တွေမှာ ဒရုန်းယာဉ်ပေါ်ကပစ်ခတ်မှုတွေ အကြိမ်များစွာပြုလုပ်ခဲ့ပြီး တာလီဘန်နဲ့ အယ်ကေဒါခေါင်းဆောင်တွေကို သုတ်သင်ခဲ့တဲ့ထင်ရှားတဲ့ သာဓကတွေရှိနေပါတယ်။ လူသားပစ်မှတ်တွေအပေါ် ဒရုန်းယာဉ်နဲ့ စမ်းသပ်ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ ရက်စက်လွန်းတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ ဝေဖန်မှုတွေ မြင့်တက်နေပေမဲ့လည်း ဒရုန်းယာဉ်အသုံးပြုတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေဟာ အမေရိကန်တွေအတွက်တော့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲတွေကို အသာစီးရစေခဲ့ပါတယ်။ အဆိုပါဒရုန်းယာဉ်စမ်းသတ်ပစ်ခတ်မှုတွေအတွက် မြန်မာစစ်ရာဇဝတ်ကောင်တွေဟာ ပစ်မှတ်ကောင်းတွေ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အကြမ်းဖက်ဝါဒကို အစဉ်တစိုက်ဆန့်ကျင်နေပေမဲ့ အကြမ်းဖက်တဲ့ ပြည်တွင်းစစ်တွေဖြစ်လာရင်၊ အမေရိကန်က လက်နက်ရောင်းခဲ့တဲ့သာဓကတွေကို အီရန်ကွန်ထရာသူပုန်အရေးနဲ့၊ အာဖဂန်၊ အီရတ်အရေးတွေမှာတွေ့ရပါတယ်။ လစ်ဗျားမှာ R2P ဝင်ရောက်စဉ်ကလည် အမေရိကန်အစိုးရက R2P သဘောတူညီချက်ကိုချိုးဖေါက်ပြီး လစ်ဗျားအတိုက်အခံတွေကို လက်နက်ရောင်းခဲ့လို့ ရုရှားနိုင်ငံက နောင်ဘယ်တော့မှ R2Pကိုသဘောတူတော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ပြောဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။

အထက်ပါအစဉ်အလာတွေအတိုင်း အမေရိကန်က မြန်မာအတိုက်အခံကို လက်နက်ရောင်းမယ်ဆိုရင်တော့ ပထဝီနိုင်ငံရေးအားပြိုင်မှုတွေကြားမှာ ပြင်းထန်တဲ့စစ်ပွဲတပွဲကို မြန်မာပြည်သူတွေ ကြုံရဦးမှာပါ။

ဒီနေရာမှာအာဆီယံရဲ့အခန်းကဏ္ဍကလည်း အရေးပါတာတွေ့ရပါတယ်။ အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေ ထိပ်တိုက်တွေမှာကို ရှောင်ရှားတဲ့အနေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂရော၊ အမေရိကနဲ့ တရုတ်ကပါ၊ မြန်မာ့အရေးကို အာဆီယံအဖွဲ့က ဦးဆောင်ဖြေရှင်းတာကို လိုလားပါတယ်။ သူတို့ခေါင်းပေါ်က အထုတ်ရှုပ်ကို အာဆီယံအပေါ်ပြောင်းတင်ပေးလိုက်တဲ့သဘောပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အာဆီယံအဖွဲ့အနေနဲ့ ညီညွတ်မှုအားနည်းတဲ့အပြင် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီလိုမျိုး၊ နေတိုးအဖွဲ့လိုမျိုး အားကောင်း တဲ့စစ်တပ်တွေကို သုံးနိုင်တဲ့ အခြေအနေမရှိပါဘူး။ အာဆီယံမှာကိုယ်ပိုင်စစ်တပ်မရှိတဲ့အတွက် ၊ စစ်ရေးတင်းမာနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအရေးဖြေရှင်းဖို့ အရာမှာ လေပြောသာဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် အာဆီယံရဲ့ ဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ချက်ကို မြန်မာစစ်ကောင်စီက၏ မထီမဲ့မြင်ပြုနေတာပါ။ အာဏာသိမ်းတာ ၇ လကြာတဲ့အထိ ဘုံသဘောတူညီချက်တွေထဲက အာဆီယံအထူးသံတမန်ခန့်အပ်တဲ့၊  ၁ ချက်ပဲ အကောင်အထည်ဖေါ်နိုင်ပါသေးတယ်။ ကျန်တာတွေ အကောင်အထည်ဖေါ်ဖို့က စစ်ကောင်စီသဘောမတူရင်မရတဲ့ အခြေအနေမှာရှိပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကတော့ “ မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ လုံခြုံမှုနဲ့ကောင်းစွာနေထိုင်နိုင်မှုတွေကို နှစ်ဘက်စလုံးက ဦးစားပေးအနေနဲ့ဆောင်ရွက်သင့်တယ်” လို့  ယေဘုယျဆန်ဆန်ပြောထားပေမဲ့ နှစ်ဘက်စလုံးကတော့ စစ်ပွဲအတွက်ပြင်ဆင်နေကြပါပြီ။ တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်၊ အီးယူတို့က အကြမ်းဖက်စစ်ပွဲတွေကို ရှောင်ရှားဖို့ အလေးပေးတိုက်တွန်းနေကြပြီး အာဆီယံကလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဦးစားပေးစေလိုကြောင်း တဖွဖွပြောနေပေမဲ့  စင်္ကာပူ၊ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွေက မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ရောင်းချနေတဲ့ နိုင်ငံတွေပါ။

နိုင်ငံရေးအရစားပွဲဝိုင်းမှာ ငြိမ်းချမ်းစွာဖြေရှင်းကြဖို့ တရုတ်၊ အမေရိကန်၊ အာဆီယံတို့က လိုလားနေကြပေမယ့်၊ ခုခံစစ်ဆင်နွဲဖို့ကြေညာပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံဟာ မလွဲမသွေ စစ်ပွဲတခုဆီကိုသွားရတော့မှာပါ။ ဒီပွဲမှာဘယ်ဘက်ကရပ်မလဲဆိုတဲ့မေးခွန်းကတော့ အာဆီယံနဲ့ တရုတ်တို့အတွက် ရှုူပ်ထွေးတဲ့စိန်ခေါ်မှုဖြစ်ပြီး၊ အမေရိကန်အတွက်ကတော့၊ အငြင်းပွားစရာမရှိဘဲ မြန်မာ့ဒီမိုကရေစီရေးလှုပ်ရှားသူတွေဘက်ကပဲ ရပ်တည်မှာသေခြာသလို မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကို လူထုက ရွေးချယ်ထားတဲ့ အစိုးရကသာ အသုံးပြုခွင့်ရခဲ့မယ်ဆိုရင်၊ အဲလိုအသုံးပြုခွင့်ရဖို့မှာ အထောက်အကူဖြစ်စေဖို့ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာ အမြဲတမ်းကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဦးကျော်မိုးထွန်းသာ ဆက်လက်အသိအမှတ်ပြုခံရမယ်ဆိုရင် မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးကမွေးဖွားပေးလိုက်တဲ့ ခုခံစစ်ဟာအချိန်တိုအတွင်းမှာပဲ အောင်ပွဲဆင်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

အေးမင်း(တာမွေ)

ရည်ညွှန်းကိုးကား- www.globaltimes.cn / thediplomat.com

4 months Ago

ရုပ်သံသတင်း

COVID-19

တရက်တည်း ကိုဗစ်-၁၉ အတည်ပြုလူနာသစ် ၂၀၀ နီးပါးတွေ့ရှိ၊ ၁ ဦးထပ်မံသေဆုံး

မြန်မာနိုင်ငံမှာ တရက်တည်း ကိုဗစ်-၁၉ အတည်ပြုလူနာသစ် ၁၉၆ ယောက်နဲ့ ကူးစက် ခံရသူပေါင်း ၅၃၃,၆၀၄ ယောက်ရှိခဲ့ပြီလို့ စစ်ကောင်စီကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီ ၁၉ ရက်ညပိုင်းမှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဒီစစ်ဆေးမှုဟာ အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) မှာ ပါဝင်နေကြတဲ့ ဆေးရုံတွေ၊ ဓာတ်ခွဲ စမ်းသပ်ခန်းတွေ မပါဝင်ဘဲ စစ်အုပ်စုလက်အောက်ခံ တပ်မတော်ဆေးရုံတွေ အများစုမှာ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခဲ့တာမို့ ရောဂါကူးစက်မှု တိကျတဲ့ ပမာဏအတိုင်းအဆကို မသိနိုင်သေးပါဘူး။

ဝန်ကြီးဌာနထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၄ နာရီအတွင်း ဓာတ်ခွဲနမူနာ ၁၀,၈၅၈ ခုကို စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ ရောဂါကူးစက်မှုအသစ် ၁၉၆ ယောက်တွေ့ရှိခဲ့တာမို့ ပိုးတွေ့နှုန်း ၁ ဒသမ ၈၁ ရာခိုင်နှုန်း  ရှိနေပါတယ်။

ရောဂါပြန်လည်ပျောက်ကင်းသက်သာလာလို့ ဆေးရုံက ဆင်းခွင့်ရသူအရေအတွက်က တော့ ၁၄၇ ယောက်ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါကူးစက်ခံရပြီး ထပ်မံသေဆုံးသူ ၁ ယောက်နဲ့ စုစုပေါင်းသေဆုံးသူ အရေ အတွက်ကတော့ ၁၉,၃၀၆ ယောက် ရှိနေပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာ ၂၈ ရက်တုန်းကတော့ ယူအေအီးနိုင်ငံ၊ ဒူဘိုင်းမြို့ကနေ ကယ်ဆယ်ရေး လေယာဉ်နဲ့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသူ မြန်မာနိုင်ငံသား ၄ ယောက်မှာ အိုမီခရွန်ရောဂါပိုး တွေ့ရှိရကြောင်း ကနဦး ထုတ်ပြန်ထားခဲ့တာပါ။

လတ်တလောမှာတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ ၁၇ ရက်အထိ မြန်မာနိုင်ငံမှာ SARS-CoV-2 Variant Omicron (အိုမီခရွန်) ရောဂါပိုးတွေ့လူနာ ၁၁၈ ယောက်ထိ ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်တယ်လို့ စစ်ကောင်စီ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

6 hours Ago

ကိုဗစ်ကူးစက်မှုကြောင့် ပေကျင်းအိုလံပစ်လက်မှတ် အများပြည်သူကို မရောင်းချ

တရုတ်မှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်မှု ပြန်ဖြစ်လာပြီးနောက် ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်နေ့ စတင်မယ့် ဆောင်းရာသီ အိုလံပစ်ပွဲတော်အတွက် အများပြည်သူကို လက်မှတ်ရောင်းချပေးမယ့်အစီအစဉ် ဖျက်သိမ်းလိုက်တယ်လို့ သက်ဆိုင်ရာက ကြေညာပါတယ်။

ကိုဗစ်-၁၉ ရောဂါထိန်းချုပ်မှုကိုသာ ဦးစားပေးမှာကြောင့် အားကာစားပြိုင်ပွဲတွေကို လာရောက်ကြည့်မယ့် နိုင်ငံတကာပရိသတ်တွေကိုလည်း ဝင်ခွင့်ပေးမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ကြေညာပါတယ်။ 

သီးသန့်ကန့်သတ်ထားတဲ့ လူတစုနဲ့သာ ကျင်းပမှာဖြစ်ပြီး ပရိသတ်အများ ကြည့်ရှုနိုင်အောင် သီးခြားစီစဉ်မယ်လို့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

1 day Ago
Up