လေထုထဲမှာ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ပမာဏဟာ စံချိန်တင် အမြင့်ဆုံးထိ မြင့်တက်သွားပြီး ကမ္ဘာကြီးကို ပိုပူနွေးစေမယ့်အပြင် ပိုပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်တွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့မိုးလေဝသအဖွဲ့ (WMO) က အောက်တိုဘာ ၁၅ ရက် ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာသစ်ထဲမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

၂၀၂၃ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ပမာဏဟာ ၃ ဒသမ ၅ ppm အထိ မြင့်တက်လာပြီး ၁၉၅၇  ခုနှစ်မှာ ခေတ်မီတိုင်းတာမှုတွေ စတင်ခဲ့တဲ့နောက်ပိုင်း အကြီးမားဆုံး တိုးလာခဲ့တယ်လို့ အစီရင်ခံစာက ပြောပါတယ်။

ဘရာဇီးနိုင်ငံမှာ လာမယ့်လ ကျင်းပမယ့် ကုလသမဂ္ဂ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ ညီလာခံမတိုင်မီ အစီရင်ခံစာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တာပါ။

ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတွေ လောင်ကျွမ်းခြင်းနဲ့ အထူးသဖြင့် တောင်အမေရိကမှာ တောမီးလောင်မှု တိုးလာတာတွေက မနှစ်ကထက် CO2 ပမာဏ တိုးလာအောင် တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး ဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လွှတ်မှု လျှော့ချရေး ပိုလုပ်ဖို့ လိုတယ်လို့ အစီရင်ခံစာက ပြောပါတယ်။

တခြားအရေးကြီးတဲ့ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေ၊ မီသိန်းနဲ့ နိုက်ထရပ်အောက်ဆိုဒ်တို့ဟာလည်း သိပ်သည်းဆက စံချိန်တင်အဆင့်ဆီ မြင့်တက်လာပြီး စက်မှုမတိုင်မီ ခေတ်မီအဆင့်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အသီးသီးတိုးလာပြီး ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်က ၅၂ ရာခိုင်နှုန်း  မြင့်တက်ခဲ့ပါတယ်။

လေထုထဲမှာ ထုတ်လွှတ်လိုက်တဲ့ မော်လီကျူးတခုစီတိုင်းဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာမှာပါလို့ WMO အကြီးတန်း သိပ္ပံအရာရှိ အော့ခ်စာနာတာရာဆိုဗာက ဂျီနီဗာမှာ ကျင်းပတဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။

ကာဗွန်ထုတ်လွှတ်မှု ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကို သစ်တောတွေ၊ ကုန်းမြေတွေနဲ့ သမုဒ္ဒရာတွေက စုပ်ယူထားပေမဲ့ ဓာတ်ငွေ့တွေကို စုပ်ယူဖို့ ကာဗွန်စုပ်ခွက်လို့ခေါ်တဲ့ စွမ်းရည်က လျော့နည်းသွားတယ်လို့ တာရာဆိုဗာက ပြောပါတယ်။

“ကျမတို့က အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို ချေဖျက်ဖို့ သဘာဝစနစ်တွေကို မှီခိုအားထားပြီး အဲဒီစနစ်တွေက အကူအညီကို စတင်လျှော့ချဖို့ အလွန်အလေးပေးကြတယ်” လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

ဥပမာအားဖြင့် အမေဇုန်မှာရှိတဲ့ သစ်ပင်တွေမှာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ အယ်နီညိုလို့သိကြတဲ့ အရှေ့ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာအတွင်း အချိန်အခါအလိုက် ပူနွေးလာမှုအတွင်း အပူချိန်မြင့်တက်လာတာနဲ့ မိုးရွာသွန်းမှု နည်းပါးတာတွေကြောင့် ဖိအားတွေ ဖြစ်လာတယ်လို့ သူက ထပ်လောင်းပြောပါတယ်။

Source: Reuters