အယ်လ်နီညိုရာသီဥတု ပြင်းထန်လို့ လာမဲ့နှစ်ကုန်ပိုင်းမှာ ကမ္ဘာ့အထိခိုက်လွယ်ဆုံး ဒေသတချို့မှာ နောက်ထပ် လူ ၄၉ သန်းနီးပါးကို ပြင်းထန်တဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှုထဲ တွန်းပို့နိုင်တယ်လို့ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ အစီအစဉ် (WFP) က သြဂုတ် ၅ ရက်မှာ ပြောပါတယ်။

ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန်က ၁၉၈၂ ခုနှစ်ကစပြီး ခုထိ အပူဆုံးအဆင့်မှာရှိနေပြီး ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် နောက်ပိုင်း အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်ရပ် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အယ်လ်နီညိုဖြစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်ခြေ ၈၁ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီက အစီရင်ခံစာထဲမှာ ပြောပါတယ်။

ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲက ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန်တွေ ပူနွေးလာလို့ ဖြစ်တဲ့ အယ်လ်နီညိုဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရာသီဥတုပုံစံတွေကို ပြောင်းလဲစေပါတယ်။

တောင်အာဖရိကမှာ မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ အာရှဒေသတချို့မှာ မုတ်သုံမိုးနောက်ကျခြင်းနဲ့ တခြားနေရာတွေမှာ မိုးရွာသွန်းမှု မမှန်ခြင်းတို့နဲ့လည်း မကြာခဏဆိုသလို ဆက်စပ်နေပါတယ်။

ပြင်းထန်တဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရသူဦးရေဟာ ၄၉ သန်းနီးပါးအထိ မြင့်တက်လာပြီး စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၂၇၄ သန်းအထိ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ WFP က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

အယ်လ်နီညိုရဲ့ ဆိုးကျိုးတွေကို ခံရနိုင်ခြေရှိတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း ၄၅ နိုင်ငံကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှုအပေါ် အခြေခံပြီး အကျပ်အတည်းအဆင့် စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှု ဒါမှမဟုတ် ပိုဆိုးတဲ့ အခြေအနေတွေကို ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အခြေခံလူဦးရေဟာ အရင်ကနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ၂၂ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဗဟိုအမေရိကနဲ့ တောင်အာဖရိကတို့က အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ခံရတဲ့ ဒေသတွေထဲမှာ ပါမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပြီး အလယ်အမေရိကမှာ ၈၃ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ တောင်အာဖရိကမှာ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး တိုးလာမယ်လို့ မျှော်မှန်းထားတဲ့အကြောင်း WFP ရဲ့ အစီရင်ခံစာထဲမှာ ဖော်ပြပါတယ်။

တောင်အာဖရိကအပြင် တောင်အမေရိကနဲ့ ကာရစ်ဘီယံတို့က နောက်ထပ် လူ ၁၂ သန်းကျော်လည်း ပြင်းထန်တဲ့ စားနပ်ရိက္ခာ မလုံလောက်မှု အခြေအနေထဲကို ကျရောက်နိုင်တယ်လို့ WFP က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိခန့်မှန်းချက်တွေက အရှေ့အာဖရိက၊ ဆာဟယ်၊ ဗဟိုအမေရိကနဲ့ ကာရစ်ဘီယံဒေသတချို့မှာ မိုးရွာသွန်းမှုနည်းတာကို ညွှန်ပြနေပြီး ဆိုမာလီယာနဲ့ အိမ်နီးချင်းဒေသတွေမှာ ရေကြီးရေလျှံမှု အန္တရာယ်တွေ မြင့်တက်လာနိုင်တယ်လို့ WFP က ပြောပါတယ်။

မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ မညီမျှတဲ့ မုတ်သုံရာသီနဲ့ ဒေသတွင်း ရေကြီးရေလျှံမှုတွေက စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှုကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ တလွှားမှာလည်း သိသာထင်ရှားတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်တယ်လို့ အစီရင်ခံစာထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ခန့်မှန်းချက်တွေက မသေချာသေးဘဲ သက်ရောက်မှုတွေက ဒေသအလိုက် ကွဲပြားနိုင်ပေမဲ့ အစိုးရတွေနဲ့ အကူအညီပေးရေး အေဂျင်စီတွေက ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ လိုတယ်လို့ WFP အေဂျင်စီက သတိပေးခဲ့ပါတယ်။