အမေရိကန်စစ်တပ်ဟာ အီရန်နိုင်ငံအပေါ် လေကြောင်းကနေ နောက်ဆုံးအကျော့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဇူလိုင် ၁၅ ရက် ည ၉ နာရီမှာ အောင်မြင်စွာ အဆုံးသတ်လိုက်ပြီလို့ အမေရိကန် အလယ်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က ကြေညာပါတယ်။

ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်ရဲ့ တိုက်ရိုက်ညွှန်ကြားချက်အရ လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ သင်္ဘောတွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာနိုင်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ အီရန်စစ်တပ်ရဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ရည်ရွယ်တာပါ။

တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အီရန်ရဲ့ စစ်ကွပ်ကဲမှုစင်တာတွေ၊ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေ၊ ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းစခန်းတွေအပြင် ကမ်းရိုးတန်းစောင့်ကြည့်ရေး စခန်းတွေကို တိကျသေချာတဲ့ ခေတ်မီလက်နက်တွေသုံးပြီး နေရာအတော်များများကို ပစ်ခတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအထဲမှာ အီရန်ရဲ့ အကြီးဆုံးဆိပ်ကမ်းနဲ့ တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အဓိကစခန်းတွေရှိရာ "ဘန်ဒါအက်ဘာ့စ်" မြို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။

အမေရိကန်ဟာ ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ တရက်တည်းမှာတင် ၂ ကြိမ်ခွဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ မနက် ၆ နာရီ ပထမအကျော့မှာ "ဂရိတ်တားတွန်းဘ်" ကျွန်းက ကမ်းရိုးတန်း ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေနဲ့ ခရုဇ်ဒုံးကျည်စခန်းတွေကို မိနစ် ၉၀ ကြာ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး ညနေ ၃ နာရီမှာတော့ ဒုတိယအကျော့အဖြစ် ထပ်မံဗုံးကြဲခဲ့တာပါ။

ဒါ့အပြင် ပြီးခဲ့တဲ့ အင်္ဂါနေ့တုန်းကလည်း အမေရိကန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုတွေ ပြန်လုပ်ခဲ့ပြီး ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်က အီရန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပစ်မှတ် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာကို ၇ နာရီကြာအောင် အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါသေးတယ်။

အာရေဗျပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန်ဆိပ်ကမ်းတခုဆီ ဦးတည်ခုတ်မောင်းဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ ကုန်တင်မထားတဲ့ ဆီတင်သင်္ဘောတစင်းကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ဗီဒီယိုဖိုင်ကို အမေရိကန် အလယ်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က ဇူလိုင် ၁၅ ရက်မှာ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဒီကုန်သွယ်ရေးသင်္ဘောဟာ အမေရိကန်ရဲ့ ပိတ်ဆို့မှုကို ချိုးဖောက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပြီး အကြိမ်ကြိမ် သတိပေးချက်တွေကိုလည်း မလိုက်နာခဲ့ဘူးလို့ အမေရိကန် အလယ်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်က X လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ရေးပါတယ်။

ဒါကြောင့် အမေရိကန်စစ်လေယာဉ်တစင်းကနေ သင်္ဘောရဲ့ မီးခိုးခေါင်းတိုင်ကို ဟဲလ်ဖိုင်းယား ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်ပြီး သင်္ဘောကို သွားလာလို့မရအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့လို့ အခုတော့ ဒီသင်္ဘော အီရန်ဘက်ကို ဆက်ပြီး မသွားနိုင်တော့ပါဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့နှောင်းပိုင်းမှာ အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ပစ်လိုက်ပြီလို့ ပြောပြီးနောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခတွေ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့တာပါ။

စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးရဲ့ ၅ ပုံ ၁ ပုံလောက်ကို သယ်ယူပေးနေတဲ့ ဒီအရေးပါတဲ့ ရေလမ်းကြောင်းမှာ သင်္ဘောတွေ သွားလာလို့မရဘဲ ဖြစ်နေပါတယ်။

နိုင်ငံတကာစံနှုန်းဖြစ်တဲ့ ဘရန့် ရေနံစိမ်းစျေးနှုန်းဟာလည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ တစည်ကို ၈၄ ဒသမ ၉၅ ဒေါ်လာအထိ ရောက်ရှိသွားပြီး တလတာအတွင်း အမြင့်ဆုံးစျေးနဲ့ ပိတ်ခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းတွေကို ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှု ပြန်လည်ချမှတ်ခဲ့အပြီးမှာ ကမ်းရိုးတန်းကာကွယ်ရေးစနစ်တွေနဲ့ ဒုံးကျည်စခန်းတွေကို ဇူလိုင် ၁၅ ရက်မှာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သလို အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်ကလည်း တီဟီရန် ပိုကောင်းကောင်းနေဖို့ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဇူလိုင် ၁၅ ရက် ညပိုင်းက သတင်းထောက်တွေ မေးမြန်းရာမှာတော့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက်  ပေးတာမျိုး မလုပ်ချင်ဘူးလို့ ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတ ထရမ့်ပ်က “ဒါပေမဲ့ ဘာဖြစ်နေလဲဆိုတာ သူတို့ ကောင်းကောင်းသိပါတယ်၊ သူတို့ ပိုပြီး ကောင်းကောင်းနေဖို့ လိုပါမယ်” လို့ သတိပေးပါတယ်။

ကာကွယ်ရေး ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတခုမှာလည်း အီရန်ဟာ လက်ရှိအချိန်မှာ ပျော်နေမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ သူက ထည့်သွင်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

“အီရန်ဟာ အရမ်း ပြေလည်ချင်နေပါပြီ၊ ကျနော်တို့ လုပ်နေတာတွေကို သူတို့ မနှစ်မြို့ပါဘူး” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

“သူတို့နဲ့ စေ့စပ်မလား၊ ဒါမှမဟုတ် အပြတ်ပဲ ရှင်းပစ်မလား ဆိုတာကို မကြာခင် သိရပါလိမ့်မယ်” လို့ သမ္မတ ထရမ့်ပ်က ဖြည့်စွက် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒီလို တင်းမာမှုတွေ ရှိနေပေမဲ့ အီရန်က ဖမ်းဆီးထားတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသူ ဒီနာ ကာရာရီကို ပြန်လည်လွှတ်ပေးခဲ့တဲ့အပေါ် သမ္မတ ထရမ့်ပ်က ကျေးဇူးတင်စကား ပြောကြားထားပါတယ်။

အီရန်ကလည်း ဒေသတွင်း စွမ်းအင်တင်ပို့မှုအားလုံး ပိတ်ဆို့ပစ်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်လိုက်ပြီး အမေရိကန်နဲ့ ရှင်ကျန်ဖြစ်တည်မှုစစ်ပွဲတရပ် ဆင်နွှဲနေရတာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

ဒီကြေညာချက်ကို အီရန်ထိပ်တန်းစေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေးမှူး မိုဟာမက် ဂါလီဘတ်ဖ်က ပြောဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က ပိတ်ဆို့ထားပြီး တခြား ရေနံနဲ့ ဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့တဲ့ လမ်းကြောင်းတွေကိုပါ ထပ်မံပိတ်ဆို့သွားမယ်လို့ အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က သတိပေးထားပါတယ်။

ဒေသတွင်းစွမ်းအင် တင်ပို့မှုတွေကို အားလုံး မျှဝေသုံးစွဲခွင့်ရရမယ်၊ မဟုတ်ရင် ဘယ်သူမှ သုံးခွင့်မရစေရဘူးလို့လည်း သူတို့က ကြေညာပါတယ်။

အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကို လက်တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ ဘာရိန်း၊ ကူဝိတ်နဲ့ ဂျော်ဒန်နိုင်ငံတွေမှာ ရှိတဲ့ အမေရိကန်စစ်စခန်းတွေကို အီရန်က လေကြောင်းကနေ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

မကြာသေးမီ ရက်ပိုင်းတွေက အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် အီရန်တောင်ပိုင်းမှာ အရပ်သား အနည်းဆုံး အယောက် ၃၀ သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

ဇူလိုင်လ တလတည်းမှာတင် အမေရိကန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် လူပေါင်း ၃၅ ယောက် သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အီရန်အစိုးရက ပြောပါတယ်။

ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးကွက်မှာ သက်ရောက်မှုတွေ ကြီးမားနေပါတယ်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက်ဖြစ်တဲ့ ဘရန့် ရေနံစိမ်းဈေးဟာ ဇူလိုင် ၁၅ ရက်မှာ တစည်ကို ၈၄ ဒသမ ၉၅ အမေရိကန်ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်သွားခဲ့ပါတယ်။