အပစ္ရပ္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ဦးေဆာင္အဖြဲ႔ (PPST) ကေန ႏုတ္ထြက္ေၾကာင္း ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံးက စာတင္ခဲ့ပါတယ္။
တႏုိင္ငံလုံး ပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ထုိးထားတဲ့ ဆယ္ဖြဲ႔ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ ညီလာခံမွာ ႏုတ္ထြက္စာတင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးအရ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္ေဆာင္ခ်င္တာေၾကာင့္ အခုလုိ တင္ရတာလုိ႔ ေကအန္ယူ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ပဒုိေစာတာဒုိမူးက ေျပာပါတယ္။
“ဘာေၾကာင့္တင္လဲဆုိေတာ့ ဒီပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြဆုိတာ ethnic ေတြၾကားထဲမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဆုိတာ ေနရာတုိင္းမွာ ရွိရတယ္ေလ။ အခ်ိန္အခါကာလအေပၚမွာမူ တည္ၿပီးေတာ့ လုိသလုိေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ရတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအေျခခံေပးမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ ဒီအခု PPST နဲ႔ ပူးေပါင္းဆာင္ရြက္မႈေတြဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲသင့္တဲ့ အခ်ိန္တခ်ိန္ကုိ ေရာက္လာၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ PPST နဲ႔ လက္ရွိ ဗမာျပည္ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္တဲ့ အခင္းအက်င္းတခုကုိ သြားသင့္တယ္ဆုိတဲ့ ယူဆခ်က္ေၾကာင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္း ဘယ္လုိ လုပ္သင့္လဲ ဆုိတဲ့အပိုင္းမွာ ေရြးခ်ယ္မႈရွိတာေပါ့ေနာ္။ အဲေတာ့ ေကအန္ယူအေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီ PPST အစုအဖြဲ႔ရဲ႕ အစိတ္အပုိင္းတခုကေနၿပီးေတာ့ ဒီတုိင္း ဆက္ရွိမေနသင့္ေတာ့ဘဲနဲ႔ ပုိၿပီးေတာ့ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ စုဖြဲ႔မႈတခုျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္တယ္ဆုိတဲ့ အယူအဆေၾကာင့္ပါ။”
ဒီလုိႏုတ္ထြက္ဖုိ႔ တင္လုိက္ၿပီျဖစ္ေပမယ့္ ဒီကေန႔ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ့ စတုတၳအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းက (ပထမပုိင္း) သာ ၿပီးဆုံးၿပီး ဒုတိပုိင္းဆက္လက္ေဆြး ေႏြးဖုိ႔ရွိေသးတဲ့အတြက္ ႏုတ္ထြက္ခြင့္ျပဳမျပဳ မဆုံးျဖတ္ရေသးဘူးလုိ႔လည္း ေျပာပါတယ္။
ေကအန္ယူအေနနဲ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲထားတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ PPST ကေနႏုတ္ထြက္တာသာျဖစ္ၿပီး တႏုိင္ငံလုံးပစ္ခတ္တုိက္ခုိက္မႈ ရပ္စဲေရး လမ္းေၾကာင္းကုိ ထိခုိက္မွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း ပဒုိေစာတာဒုိမူးက ေျပာပါတယ္။
“PPST က အစုိးရနဲ႔ လက္မွတ္ထုိးထားတာမွမဟုတ္ဘဲ။ က်ေနာ္တုိ႔ တႏုိင္ငံလုံး အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကုိ လက္မွတ္ေရးထုိးတဲ့ေနရာမွာ အဖြဲ႔အစည္းတခုစီတုိင္းအေနနဲ႔ ထုိးထားတာကုိး။ ဒီလုိထုိးထားတဲ့ေနရာမွာ PPST အစုအဖြဲ႔ကေတာ့ စုစုစည္းစည္းနဲ႔ ညႇိႏႈိင္းတုိင္ပင္ႏုိင္ေအာင္ဆုိတဲ့ သေဘာမ်ဳိးနဲ႔ ဖြဲ႔ထားတာ ပဲျဖစ္တယ္ေလ။ အမွန္တကယ္ က်ေနာ္တုိ႔ အန္စီေအ ယႏၱရားရဲ့ အစိတ္အပုိင္းေတြမွာ ပါ၀င္အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ တဖြဲ႔ခ်င္းစီကေနၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကုိ ေစလႊတ္ၿပီး လုပ္တဲ့သေဘာ ရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ဒီလုိ က်ေနာ္တုိရဲ႕ စုဖြဲ႔မႈ အေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ အန္စီေအလမ္းေၾကာင္းမွာ လုံး၀ ထိခုိက္မႈမရွိပါဘူးလုိ႔ ဒါကို ကေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
ဒါ့အျပင္ ခ်င္းမိုင္ၿမဳိ႕မွာ ၄ ရက္တာ က်င္းပၿပီးစီးခဲ့တဲ့ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ အန္စီေအ အပစ္ရပ္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြရဲ႕ NCA-S EAO ထိပ္သီးညီလာခံမွာလည္း လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းအားလုံး ပါ၀င္ေဆြးေႏြးႏုိင္မယ့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္မႈဆုိင္ရာ စုဖြဲ႔မႈတခု ဖြဲ႔စည္းနုိင္ေရး အလုပ္အဖြဲ႔ ၂ ဖြဲ႔ကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ပါတယ္။
ဒီအဖြဲ႔ ၂ ခု ဖြဲ႔စည္းရတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ပဒုိတာဒုိမူးက “အဓိကကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ တစ္ဆုိ႔ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ဘယ္လုိေက်ာ္လႊားသြားႏုိင္မလဲဆုိတဲ့ အေျဖကုိ ရွာႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဒါကုိ က်ေနာ္တုိ႔ အလုပ္အဖြဲ႔တခု ဖြဲ႔လုိက္တာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီအလုပ္အဖြဲ႔ကေတာ့ PPST ေတြမကဘူး။ PPST အေပါင္း ၂ ေပါေ့န္ာ။ အဲဒီအဖြဲ႔၀င္မ်ားပါ၀င္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကေနၿပီးေတာ့ ဒီတစ္ဆုိ႔မႈေတြကို ေက်ာ္လႊားႏုိင္ ေလာက္တဲ့ အဆုိျပဳလႊာတခု အဆင့္ ၄ ဆင့္ ဖက္ဒရယ္ရည္မွန္းခ်က္ကို ျပည့္မီေအာင္ ေရာက္ရွိႏုိင္တဲ့ အဆင့္ ၄ ဆင့္ပါတဲ့ အဆုိျပဳလႊာတခုနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အလုပ္အဖြဲ႔တခု ဖြဲ႔ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအလုပ္အဖြဲ႔အျပင္ အခုနက ေျပာတဲ့ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္းရယ္၊ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအခင္းအက်ဥ္းအေပၚမွာ လုိက္ေလ်ာညီေထြစြာ စုဖြဲ႔ႏုိင္တဲ့ အခုလက္ရွိ စုဖြဲ႔မႈထက္ပုိၿပီးေတာ့ အင္အားေကာင္းၿပီးေတာ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္မႈမွာလည္း ပုိၿပီးမွ်တဲ့ စုဖြဲ႔မႈတခုကုိ ရရွိႏုိင္ဖုိ႔၊ အေျဖရွာႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေနာက္ထပ္ အလုပ္အဖြဲ႔ကုိ ဖြဲ႔ထားတာျဖစ္ပါတယ္။ အဒီအလုပ္အဖြဲ႔ ၂ ဖြဲ႔ကေနၿပီးေတာ့မွ ဒီလုိမ်ဳိး အေျခခံၿပီးေတာ့ ေရွ႕ဆက္လုပ္ရမယ့္ ကိစၥတခုအေနနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔သေဘာတူထားတာရွိပါတယ္” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ အစုိးရ၊ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ တပ္မေတာ္တုိရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြနဲပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ ျပ႒ာန္းလုိက္တဲ့ ဥပေဒေတြဟာ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးဆုိင္ရာ အေျခခံမူေတြနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္ဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္း ၄ ရက္တာ အစည္းအေ၀းအၿပီး ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
“တေလာတုန္းက လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္လသုံးလေလာက္က ထင္တယ္။ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ေျမယာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဥပေဒထုတ္လုိက္တယ္ဟုတ္လား။ အဲဒီကိစၥက က်ေနာ္တုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ဖက္ဒရယ္မူနဲ႔ လႊဲမွားေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ျမင္တယ္။ ဒါလႊတ္ေတာ္က သတ္မွတ္လုိက္တာ တျပည္လုံးလုိ႔ သတ္မွတ္လုိက္ေတာ့ က်ေန္ာတုိ႔ သူ႔သက္ဆုိင္ရာ ျပည္နယ္အလုိက္ ေျမယာဆုိင္ရာဆုိတာကေတာ့ ျပည္နယ္အလုိက္ သူ႔အေျခအေနနဲ႔ ကုိက္ညီေအာင္ စိစစ္ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔က်ေနာ္တုိ႔ျမင္တယ္။ ဒါက အဲဒီလုိသတ္မွတ္လုိကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့ ဖက္ဒရယ္မူနဲ႔ ေက်ာ္လြန္ေနတယ္။ လြဲမွားေနတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အဲလုိျမင္တဲ့အေပၚမွာ ဒါကုိ ေထာက္ျပတာ” လုိ႔ သတင္းစာရွင္လင္းပြဲမွာ ဦးႏုိင္ဟံသာက ေျပာပါတယ္။
တႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (အန္စီေအ) လက္မွတ္ေရးထိုး ထားတဲ့ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား (NCA-S EAO )ရဲ့ စတုတၳ ႀကိမ္ေျမာက္ ထိပ္သီးညီလာခံကို ခ်င္းမုိင္မွာ ေမလ ၁၄ ရက္ကေန ၁၈ ရက္အထိ က်င္းပခဲ့တာပါ။
ဒီညီလာခံကို အန္စီေအ အပစ္ရပ္အဖြဲ႔ေတြအျပင္ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔ (KIO) နဲ႔ ကရင္နီအမ်ိဳးသားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP) တို႔ကလည္း ေလ့လာသူအျဖစ္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾက ပါတယ္။
