အီရန်အစိုးရကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ဆန္ဒပြသူတွေဟာ စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်က အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့ ကုလသမဂ္ဂ ရုံးချုပ်နားမှာ စုဝေးခဲ့ကြပါတယ်။
အီရန်သမ္မတ မာဆွဒ် ပေဇက်ရှ်ခီယံက နှစ်စဉ် ကျင်းပမြဲဖြစ်တဲ့ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံမှာ မိန့်ခွန်းမပြောမီ တရက်အလိုမှာ ဆန္ဒပြခဲ့တာပါ။
လူတွေက “ဒီမိုကရေစီ လွတ်လပ်ခွင့်” လို့ ကြွေးကြော်ပြီး အလံတွေကို ဝှေ့ယမ်းခဲ့ကြပါတယ်။
ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ် အတ္တလန္တာမြို့ကနေ လာရောက် ဆန္ဒပြသူက “အီရန်သမ္မတရဲ့ တည်ရှိမှုကို ကန့်ကွက်ရှုတ်ချဖို့ အမေရိကန်နဲ့ ကနေဒါတဝန်းကနေ ဒီကို ရောက်လာတာ။ ဒီထိုင်ခုံဟာ အီရန်ပြည်သူတွေရဲ့ စစ်မှန်တဲ့ ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်တယ်။ အစိုးရအတွက် တခုတည်းသော ရွေးချယ်စရာက NCRI နဲ့ မစ္စစ်မာရမ် ရာဂျာဗီ တို့ဖြစ်ပြီး အချက် ၁၀ ချက် ပါတဲ့ အစီအစဉ်ပါ” လို့ ပြောပါတယ်။
အီရန်-အမေရိကန် ကွန်မြူနတီအဖွဲ့ (OIAC) ဟာ အီရန်ပြည်သူ့ မူဂျာဟီဒင်အဖွဲ့ (PMOI) နဲ့ ဆက်နွှယ်နေပြီး လူထုစုဝေးပွဲကို စီစဉ်ခဲ့ပါတယ်။
PMOI ဟာ ပြည်ပရောက် အတိုက်အခံ ထီးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ အီရန်တော်လှန်ရေး ကောင်စီ (NCRI) ထဲက အဓိကအဖွဲ့ခွဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အမျိုးသားတော်လှန်ရေးကောင်စီ (NCRI-US) ရဲ့ ဝါရှင်တန်ဒီစီ ရုံးက လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးက “အီရန်ပြည်သူတွေ လိုလားတဲ့ အစိုးရ အပြောင်းအလဲ ဆော်ဩချက်ကို ထောက်ခံဖို့နဲ့ ကာလကြာရှည် သက်တမ်းလွန်နေတဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှု ရုပ်သိမ်းရေးတွေကို ပြောဖို့ ထောက်ခံအားပေးတဲ့ မစ္စစ်မာရမ် ရာဂျာဗီကို ထောက်ခံသူတွေဟာ ကုလသမဂ္ဂကနေ ဒီကို လာခဲ့ကြပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။
စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့တဖွဲ့က အီရန်နိုင်ငံကို လာနေပြီလို့ ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယား စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ အကြီးအကဲ ရာဖှယ် ဂရောက်ဇီက အင်္ဂါနေ့မှာ ပြောပါတယ်။
အီရန်အစိုးရနဲ့နဲ့ ဥရောပအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေက နိုင်ငံတကာ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေ ပြန်လည်ချမှတ်တာကို ရှောင်လွှဲဖို့ ဒီသီတင်းပတ်အတွင်း သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရယူသင့်တယ်လို့လည်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
အီရန်နဲ့ ဥရောပအင်အားကြီးနိုင်ငံတွေ အင်္ဂါနေ့အစောပိုင်းက တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး snapback လို့ ခေါ်တဲ့ နောက်ဆုံးအဆင့် သဘောတူညီချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ဆက်ဆွေးနွေးရေး သဘောတူခဲ့ကြပါတယ်။
ဒီဆွေးနွေးပွဲမှာ အီရန်ဟာ ကုလသမဂ္ဂ နျူကလီးယား စစ်ဆေးရေးမှူးတွေကို အထိခိုက်မခံနိုင်ဆုံး နျူကလီးယားစက်ရုံတွေဆီ ပြန်ဝင်ရောက်ခွင့်၊ သန့်စင်ပြီး ယူရေနီယံ သိုလှောင်မှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုတွေကို ဖြေရှင်းပေးဖို့၊ အမေရိကန်နဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ ဥရောပရဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။
Source: Reuters
