ကမ္ဘာကြီးအတွက် လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ၊ ဖိနှိပ်မှုတွေကနေ လွတ်မြောက်ခွင့် ပေးသူအဖြစ် အစဉ်အလာအတိုင်း ပြန်လည်ရပ်တည်ဖို့အတွက် အမေရိကန်ကို ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်လ်ဆုရှင် နာဗီ ပီလေးက တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။
ဒါဟာ အမေရိကန်ဘက်က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) ကို အရေးယူပိတ်ဆို့ကာ ဖိအားပေးနေချိန်မှာပဲ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်မှာ ပီလေးက အခုလို ပြောကြားခဲ့တာပါ။
“ကျမ ပေးချင်တဲ့ သတင်းစကားကတော့ အမေရိကန်ဟာ ဦးဆောင်နိုင်ငံအဖြစ် အလေးအနက် ထားပြီး ပြန်လည်ဆောင်ရွက်ဖို့နဲ့ ကျန်ရစ်နေသေးတဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေကို လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးရမဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ တဖန်ပါဝင်ဖို့အတွက်ပါပဲ။”
လက်ရှိ အသက် ၈၅ နှစ်အရွယ် ပီလေးက ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အမြင့်ဆုံး တရားစီရင်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) အတွက် တရားသူကြီးတာဝန်ကို သည်ဟိတ်ဂ်မြို့မှာ ထမ်းဆောင်နေပါတယ်။
အောက်တိုဘာ ၉ ရက်က ပီလေးကို ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်လ်ဆုရှင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့အပြီး နာရီပိုင်း အကြာမှာပဲ အမေရိကန်ဟာ ICC အပေါ် ကြီးမားကျယ်ပြန့်တဲ့ ဆန်ရှင်တွေ ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။
အခုလိုမျိုး နိုဘယ်လ်ဆု ရပြီးပြီးချင်း အမေရိကန် ချမှတ်လိုက်တဲ့ ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုတွေဟာ တိုက်ဆိုင်မှုသက်သက်တော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုပြီး ပီလေးက တုံ့ပြန်ထားပါတယ်။
အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုကလည်း ICC ကို “ဥပဒေမဲ့တရားရုံး”လို့ ခေါ်ဆိုခဲ့တဲ့အပြင် ဘယ်တော့မှ နိုင်ငံသားတွေအပေါ် တရားစွဲဆိုခွင့်ပြုမှာ မဟုတ်တဲ့ အကြောင်းပါ ထည့်ပြောသွားပါတယ်။
တချိန်တည်းမှာ အမေရိကန်က ICC ကို ကာလကြာရှည် ဆန့်ကျင်လာခဲ့ပြီး ဒါဟာ ICC အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေရဲ့ နိုင်ငံသားတွေသာမက အဲဒီနယ်မြေတွေထဲမှာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်တယ်လို့ စွပ်စွဲခံရသူတွေအထိ စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်ကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) ဆိုတာက နိုင်ငံအချင်းချင်းဖြစ်ပွားတဲ့ ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုတွေကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပြီး ICC ကတော့ ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူ တဦး တယောက်ချင်းစီကို စွဲချက်တင် အရေးယူလေ့ရှိတဲ့ တရားရုံးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံဟာ ICC ထဲမှာ မပါဝင်ပေမဲ့လည်း ICJ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ ဖြစ်တဲ့အလျောက် ဥပဒေကြောင်းအရ ငြိစွန်းနိုင်ခြေ ရှိနေပါတယ်။
Source:Reuters
