ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့မှာ မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲ ဆက်လက်ပြင်းထန်နေသလို စစ်ရှောင်ကာလ တနှစ်ကျော်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ ဗန်းမော်မြို့က စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေလည်း လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီ အထောက်အပံ့တွေ လိုအပ်နေကြပါတယ်။

၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၄ ရက်က စတင်ခဲ့တဲ့ ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော် (KIA) ပူးပေါင်းတပ်တွေရဲ့ ဗန်းမော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲကြောင့် ဗန်းမော်မြို့နယ်ထဲကနေ နေရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးရသူ တသိန်းကျော်အထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဗန်းမော်စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေဟာ ဗန်းမော်မြို့အနောက်ဘက် ဧရာ၀တီမြစ် တဖက်ကမ်းကူးပြီး ရွှေကူ၊ ကသာ၊ မန္တလေးဘက် ဆင်းကြတဲ့သူတွေနဲ့ မြစ်ကြီးနားဘက် တက်သွားတဲ့သူတွေလည်း အများအပြား ရှိခဲ့ပေမဲ့ အများစုကတော့ ဗန်းမော်မြို့အနီးမှာ တိမ်းရှောင်နေကြတာပါ။

စစ်ရှောင်ကာလ ကြာမြင့်လာတာနဲ့အတူ စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေဟာ စားဝတ်နေရေးအတွက် အခက်အခဲရှိလာသလို ကျန်းမာရေးအတွက် အကူအညီတွေ လိုအပ်နေတယ်လို့ စစ်ရှောင်တယောက်က ပြောပါတယ်။

“ဒီဘက်မှာ စစ်ရှောင်နေတဲ့ ပြည်သူတွေကျတော့ နှစ်ကြာလာတဲ့အမျှ ကိုယ့်ဟာနဲ့ကိုယ် ရုန်းကန် ရှာဖွေ စားသောက်ကြရတာပေါ့။ ခက်ခဲမှုတွေကတော့ တအားများတယ်။ အဓိကတော့ ဒီဘက်က စိုက်ပျိုးရေး လယ်တွေ ဘာတွေလုပ်တယ်။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ စိုက်စားပြီး အဲ့လို ရုန်းကန်နေရတယ်။ ဒါမျိုးတွေပဲ လုပ်ကိုင်တဲ့အခါကျတော့ ခက်ခဲမှုတွေက တအားများတာပေါ့။ လိုအပ်နေတာလည်း အများကြီး။ ဈေးတွေလည်း တခြားနေရာတွေမှာ တအားဝေးတဲ့အခါကျတော့ ကျနော်တို့အတွက် ခက်ခဲမှုတွေ တအားများတယ်။ ကျန်းမာရေးအတွက် တအားခက်ခဲနေတာကို တွေ့နေရတယ်။”

ဗန်းမော်မြို့ လက်မလွတ်ရရေးအတွက် စစ်တပ်က မြို့နဲ့အနီးတဝိုက်ကို လေကြောင်းကနေပါ အပြင်းအထန် ဗုံးကြဲခုခံနေတဲ့အပြင် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အခက်အခဲတွေကြောင့် အကူအညီပေးတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ အနေနဲ့လည်း စစ်ရှောင်တွေအတွက် လိုအပ်တဲ့အကူအညီကို လုံလောက်စွာ ထောက်ပံ့ဖို့ အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေကြပါတယ်။

ဗန်းမော်ဒေသခံတယောက်က “ဗန်းမော်အခြေအနေကတော့ အရင်အတိုင်းလိုပါပဲ။ လေယာဉ်လည်း နေ့တိုင်းလိုဝဲတယ်။ အသံလည်း နေ့တိုင်းလိုပဲ ကြားနေရတယ်။ ဒီဘက်မှာ ဗန်းမော်နဲ့ တအားနီးတဲ့အခါကျတော့ ကျနော်တို့တွေလည်း သတိဝီရိယနဲ့ ရှိနေတာပေါ့။ ပြီးတော့ ဒီအနီးတဝိုက်မှာ ရှိနေတဲ့အချိန်ကျတော့ တချို့ကူညီထောက်ပံ့မှုပေးတဲ့ NGO အဖွဲ့အစည်းတွေလည်း တအားမလာရဲသေးတဲ့ အခြေအနေလည်း ရှိတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်ရှောင်အများစုက ဗန်းမော်မြို့ နီးစပ်ရာရွာတွေနဲ့ တော၊ တောင်၊ ယာခင်းတွေထဲ တိမ်းရှောင်နေပြီး စစ်ရှောင်ကလေးငယ်တွေအတွက် ကိုယ်ထူကိုယ်ထ စာသင်ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ထားပေမဲ့ စစ်ရှောင်ကလေးငယ်တိုင်း ပညာသင်ကြားနိုင်ရေးအတွက် ခက်ခဲနေဆဲလို့ စစ်ရှောင်တယောက်က ပြောပါတယ်။

“ကလေးတွေရဲ့ ပညာရေးကျတော့ မနှစ်ကတည်းကနေ ဒီဘက်မှာ ကျောင်းတော့ ဖွင့်ထားတယ်။ ကျောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ခက်ခဲမှုတွေတော့ တအားများတာပေါ့။ အစိုးရဘက်ကနေလည်း ဒီကျောင်းကို မသိနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးပဲ ရှိသေးတယ်။ ပြောရမယ်ဆိုရင် အခု ဒီမှာ ဖွင့်ထားတဲ့ကျောင်းကို ရွာသူရွာသားတွေ ကိုယ်ထူကိုယ်ထကျောင်း ပုံစံလေးနဲ့ ဖွင့်ထားတာ။ အဲဒီခါကျတော့ ခက်ခဲမှုတွေလည်း များတာပေါ့။ ဆရာ၊ ဆရာမတွေကိုလည်း ထောက်ပံ့ကြေး ပြောရမယ်ဆိုရင် လစဉ်ကြေးပေါ့နော် ဘယ်လောက်မှလည်း မထောက်ပံ့နိုင်ဘူး။ ပြီးတော့ ကျောင်းဖွင့်ထားရင်တောင်မှ တချို့ကလေးတွေက ကျောင်းမတက်နိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေ ရှိနေသေးတယ်။”

ဗန်းမော်မြို့သိမ်းတိုက်ပွဲဟာ လက်ရှိအချိန်ထိ တိုက်ပွဲဆက်လက်ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်ပြီး မြို့ရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ပျက်စီးသွားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စစ်တပ်က ရေကြောင်းကနေ အင်အားတွေ အမြောက်အမြား ပို့ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် နှစ်ဖက်တပ်တွေ ရှေ့မတိုးသာ နောက်မဆုတ်သာ အနေအထားမှာရှိနေပြီး ဗန်းမော်စစ်ရှောင်တွေရဲ့ နေရပ်ပြန်နိုင်ရေးက အလှမ်းဝေးနေပါသေးတယ်။

ဟန်န