HIV ပိုး ကူးစက္ခံရတာ သိႏိုင္မယ့္ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြ

HIV ဟာ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို တိုက္ခိုက္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ျဖစ္ပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ကို က်န္းမာေစဖို႔နဲ႔ ေရာဂါေတြ အလြယ္တကူ ျဖစ္မလာေအာင္ ခုခံတားဆီးေပးႏိုင္တဲ့ CD4 ဆဲလ္ေတြကို အဓိက ဖ်က္ဆီးပါတယ္။ တျခားေသာ ေရာဂါပိုးေတြနဲ႔ မတူဘဲ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို ကိုယ္ခံအားစနစ္က တိုက္ဖ်က္လို႔ မရပါဘူး။

HIV ပိုးဟာ ေသြးကေနတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္သလို၊ ေရာဂါပိုးရွိတဲ့ မိခင္ကေနလည္း ကေလးကို ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အမ်ားဆံုး ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းကေတာ့ ေရာဂါပိုးရွိသူနဲ႔ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံရာကေန သုက္၊ ေသြးေတြဟာ ကိုယ္ခႏၶာထဲ ဝင္ေရာက္ျပီး ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

HIV ပိုးကူးစက္ခံရၿပီဆိုတာ ဘယ္လိုသိႏိုင္မလဲ။

ပိုးကူးစက္ခံရတဲ့ လကၡဏာေတြဟာ လူတဦးနဲ႔တဦး မတူညီႏိုင္ပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျပႏိုင္သလို လကၡဏာလံုးဝမျပတဲ့ သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္က လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားတတ္တဲ့သူ၊ တဦးထက္ပိုတဲ့ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ေတြ ရွိတယ္ဆိုရင္ ၃ လ တႀကိမ္ ေသြးစစ္ပါ။ လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာလည္း အကာအကြယ္ကို အၿမဲသံုးေပးပါ။

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရျပီးေနာက္ ပထမအဆင့္ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရၿပီး ၂ ပတ္ကေန ၄ ပတ္အတြင္းမွာ အေအးမိတုပ္ေကြးနဲ႔ ေရာဂါလကၡဏာခ်င္း ဆင္တူတဲ့ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္။ HIV ပိုး ကူးစက္ခံရတဲ့ ပထမအဆင့္မွာ အမ်ားဆံုး ေတြ႔ရတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့

ကိုယ္ခႏၶာမွာ အဖုအပိန္႔ထြက္တာ၊

အျပင္းဖ်ားတာ၊

လည္ေခ်ာင္းနာတာ၊

ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေခါင္းမူးတာတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို လကၡဏာေတြအျပင္ ေတြ႔ႏိုင္ေျခနည္းတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

အလြန္အမင္းေမာပန္းတာ၊

ခံတြင္း ဒါမွမဟုတ္ လိင္အဂၤါပတ္လည္မွာ ulcer လို အနာေပါက္တာ၊

ႂကြက္သား နာက်င္ကိုက္ခဲတာ၊

အ႐ုိးအဆစ္ကိုက္တာ၊

မူးေဝေအာ့အန္တာ၊

ညအိပ္ေနရင္း ေခၽြးထြက္တာတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဒီေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြဟာ တပတ္ကေန ၂ ပတ္အထိ ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ တုပ္ေကြး၊ အေအးမိတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာနဲ႔ ဆင္တူပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ပိုးကူးစက္ခံရၿပီလို႔ သံသယရွိရင္ေတာ့ ဆရာဝန္နဲ႔ ေသခ်ာျပသျပီး စစ္ေဆးမႈ ခံယူရပါမယ္။

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရၿပီး ဒုတိယအဆင့္

ပိုးကူးစက္ခံရၿပီး ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ တလအတြင္းမွာ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ ဒီလကၡဏာေတြ ေပ်ာက္ကင္းသက္သာၿပီး ေနာက္ လေတြ ႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီျပီး တျခားေသာ လကၡဏာေတြ ထပ္ျပီး မျဖစ္လာပါဘူး။ ဒီအဆင့္မွာ တျခားေသာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ မျပေသးေပမယ့္ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာ အလ်င္အျမန္ ပြားမ်ားေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တျခားေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အလြယ္တကူ ဝင္လာေစႏိုင္ဖို႔အတြက္ CD4 လို႔ ေခၚတဲ့ ကိုယ္ခံအားစနစ္ထဲက ဆဲလ္ေတြကို တိုက္ခိုက္ေနပါၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္မွာ ဘယ္လိုေရာဂါလကၡဏာမွ မျပသည့္တိုင္ေအာင္ က်န္းမာေရးကို အၿမဲစစ္ေဆးေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

HIV ပိုး ကူးစက္ခံရၿပီး တတိယအဆင့္

ကုသမႈမရွိတဲ့ သူေတြမွာ HIV ပ္ိုးက အေႏွးနဲ႔အျမန္ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ဖ်က္ဆီးပစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၃ လတႀကိမ္ ေသြးစစ္ဖိို႔ လိုအပ္ၿပီး ကိုယ့္မွာ ေရာဂါပိုးရွိလာရင္လည္း HIV ဗိုင္းရပ္္စ္ပိုးကို မျပန္႔ပြားေအာင္ ထိန္းေပးႏိုင္မယ့္ ေဆးေတြကို ေန႔စဥ္ အခ်ိန္မွန္ မပ်က္မကြက္ ေသာက္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဒီလိုမ်ိဳး ကုသမႈမခံယူတဲ့ သူေတြမွာ တတိယအဆင့္အေနနဲ႔ HIV ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ တနည္းအားျဖင့္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈေရာဂါျဖစ္တဲ့ AIDS ေရာဂါအေျခအေနကို ေရာက္ရွိလို႔လာပါၿပီ။ ဒီအဆင့္ကိုေရာက္ေနတဲ့ ပိုးကူးစက္ခံရသူေတြမွာ ကိုယ္ခံအားစနစ္ဟာ ဆိုးရြားစြာ ထိခိုက္ေနမွာျဖစ္ၿပီး တျခားေသာ ေရာဂါေတြ ဝင္လာႏိုင္ေျခ အလြန္ျမင့္လာပါတယ္။ သာမန္လူေတြမွာ အလြယ္တကူ တိုက္ခိုက္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါပိုးေတြေတာင္မွ HIV ပိုးေၾကာင့္ ကိုယ္ခံအားနည္းေနတဲ့ သူေတြအတြက္ အလြန္အႏၱရာယ္ရွိပါတယ္။

ဒီအဆင့္မွာ မၾကာခဏ အေအးမိ၊ ဖ်ားနာမယ္၊ မႈိေရာဂါေတြ ျဖစ္လြယ္မယ္။ တျခားေသာ လကၡဏာေတြအေနနဲ႔

မူးေဝေအာ့အန္တာ၊

ဆက္တိုက္ ဝမ္းေလွ်ာတာ၊

နာတာရွည္ ဖ်ားနာတာ၊

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အလ်င္အျမန္က်ဆင္းတာ၊

ေခ်ာင္းမၾကာခဏဆိုးတာ၊

အသက္႐ႉမဝတာ၊

ဖ်ားေနခ်ိန္ ကိုယ္လက္ခ်မ္းတုန္တာ၊ ညဘက္ေတြမွာ ေခၽြးထြက္တာ၊

ကိုယ္ခႏၶာအႏွံ႔၊ ခံတြင္း၊ ႏွာေခါင္း၊ လိင္အဂၤါမွာ အဖုအပိန္႔ေတြ၊ အနာေတြ ျဖစ္တာ၊

မွတ္ဉာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္းတာ၊ မၾကာခဏေမ့တတ္တာ၊ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာ႐ုံေၾကာ ထိခိုက္တာ အစရွိတဲ့ လကၡဏာေတြကို HIV ရဲ႕ ေနာက္ဆံုးအဆင့္မွာ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

HIV နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သိထားသင့္တဲ့ အရာေတြ။

HIV ေရာဂါပိုးဟာ အသက္အရြယ္မေရြး၊ က်ား၊ မ မေရြး ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေသြး၊ သုက္ရည္၊ မိန္းမကိုယ္က ထြက္တဲ့ အရည္ေတြကို ထိေတြ႔မိရာကေန ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ကြန္ဒံုးမသံုးဘဲ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ေဆးထိုးအပ္ကို တဦးထက္ပိုၿပီး ေဝမွ်သံုးစြဲရာကေန ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။ အသားခ်င္းထိတာ၊ ေပြ႔ဖက္နမ္း႐ႈပ္တာ၊ တံေတြးကေနတဆင့္ HIV ပိုး မကူးစက္ႏိုင္ပါဘူး။

ကိုယ္ဟာ လိင္မႈကိစၥမွာ တက္ႂကြတဲ့သူဆိုရင္ HIV ေရာဂါပိုး ကူးစက္ႏိုင္ပံု၊ ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြ၊ ေရာဂါပိုးကို ထိန္းေပးထားႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို သိထားဖို႔ လိုအပ္သလို ၃ လတႀကိမ္ ေသြးပံုမွန္စစ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ပိုးကူးစက္ခံရတဲ့အခါမွာလည္း ဆရာဝန္က ေပးတဲ့ ပိုးထိန္းေဆးေတြကို ေန႔စဥ္အခ်ိန္မွန္ ေသာက္ေပးပါ။ က်န္းမာၿပီး အာဟာရျဖစ္ေစတဲ့ အစားအစာေတြကို ေရြးခ်ယ္စားသံုးေပးပါ။ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း အားကစားလုပ္ပါ။ မွန္ကန္တဲ့ စားေသာက္ေနထိုင္မႈပံုစံနဲ႔ ေဆးကိုသာ ဂ႐ုတစိုက္ ေသာက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ HIV ပိုးရွိေနတဲ့သူ ျဖစ္ေနရင္ေတာင္ သာမန္လူေတြလို က်န္းက်န္းမာမာနဲ႔ အသက္ရွည္ရွည္ ေနထိုင္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ေရးသားသူ Ye Myo Myat.
ဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.