ျပီးခဲ့တဲ့ မတ္ ၃၀ ရက္ေန့ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ စစ္ေကာင္စီဖ်က္သိမ္းျပီး အစိုးသစ္ ေပၚလာျပီျဖစ္လို့ ထုိင္းနုိင္ငံမွာ ခုိလႈံေနၾကတဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္လည္ ပို့ေဆာင္ေရးကို စဥ္းစားခ်ိန္တန္ျပီလို့ ထိုင္းနိုင္ငံ တာ့ခ္ခ႐ုိင္၀န္ နုိင္စမ္မလြိုင္ဖား Samart Loifah က ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။

ဒီေျပာဆိုခ်က္ကို ဩစေၾတးလ် နက္၀ပ္ခ္နယူးမွာ ေဖာ္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီတာ့ခရိုင္ထဲမွာ ေသာင္းနဲ့ခ်ီတဲ့  ဒုကၡသည္ေတြ ႐ွိေနသလို ျမန္မာျပည္သား ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းအလုပ္သမား ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာလည္း အဲဒီတာ့ခရိုင္ထဲက မဲေဆာက္မွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ကာလ႐ွည္ၾကာ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေတာ့မွာ မဟုတ္တဲ့အတြက္   ထုိင္းေဒသခံေတြအေနနဲ့ ဒုကၡသည္ကုိ ကုိယ့္ဆနၵအေလ်ာက္ျပန္ဖုိ့ တုိက္တြန္းသင့္တယ္လို့ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒုကၡသည္ေတြကုိကူညီေနတဲ့ နိုင္ငံတကာအလႉ႐ွင္ေတြလည္း ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ေအာင္ တြန္းအားေပးတဲ့အေနနဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို လႉဒါန္းေနတဲ့ သူတုိ့ရဲ့အလႉကုိ ေလ်ာ့ေပါ့ေပးသြားဖို့လည္း တိုက္တြန္းခ်က္ကို   သတင္း မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တာ့ခရိုင္ဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ ကရင္ျပည္နယ္ ျမ၀တီျမို့နဲ့ မ်က္နွာခ်င္းဆိုင္ မဲေဆာက္ျမို့ပါ၀င္တဲ့ ထိုင္းဘက္ျခမ္းက ျဖစ္ပါတယ္။

တာ့ခရိုင္၀န္ရဲ့ ေျပာဆုိခ်က္နဲ့ပတ္သက္ျပီး တာခ႐ုိင္ ဖုတ္ဖရျမို့နယ္ နုိ့ဖုိးဒုကၡသည္ စခန္းမွာေနတဲ့  ဒုကၡသည္ ေစာတာပယ္ဆဲက အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“အစုိးရက ျပန္ခုိင္းလုိ့လည္း မျပန္ဘူးေလ။ ျပန္ဖုိ့ ႐ြာလည္း မရိွဘူး။  ငယ္ငယ္တုန္းက ေနခဲ့တဲ့ ႐ြာေတြလည္း ေပ်ာက္ကုန္ျပီ။ ဘယ္မွာ ျပန္ေနရမလဲ မသိေသးဘူး အခုက။ ေ႐ွ့နွစ္အဖုိ့ ျပန္ခုိင္းမယ္ဆုိရင္လည္း လုံျခံုမႈလည္း မရိွဘူး။ အခု နယ္စပ္မွာ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ မုိင္းေတြ စစ္ပြဲေတြလည္း အျမဲတမ္း ျဖစ္ေနတုန္းပဲ။”

နယ္စပ္အေျခစုိက္ ကရင္လူ့အခြင့္အေရးအဖြဲ့ (KHRG) ရဲ့ ကြင္းဆင္းတာ၀န္ခံ အဲလ္ဘတ္ကေတာ့ လက္႐ွိအေျခအေနမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္ရမယ္ဆုိရင္ စားဝတ္ေနေရး၊ ေနရာထုိင္ခင္း အမ်ားၾကီး ျပဿနာရိွနုိင္ျပီး ျပန္ရင္ သူတုိ့အေနနဲ့ ဘဝအသစ္တခုကုိ ျပန္ျပီးေတာ့ ထူေထာင္ရသလုိမ်ဳိး  ျဖစ္လာမယ္လုိ့ ေျပာပါတယ္။

မယ္လဒုကၡသည္စခန္းဥကၠ႒ ေစာထြန္းထြန္းကေတာ့ အစုိးရသစ္လက္ထဲမွာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ့ေတြနဲ့ ညွိနိႈင္းေဆြးေနြးလုိ့ မရေသးတဲ့အတြက္ ျပန္နုိင္မယ့္ အလားအလာ မေတြ့ဘူးလုိ့ ေျပာပါတယ္။

“အခုအစုိးရအဖြဲ့က တကယ္ကုိ သူတုိ့က အျပည့္အဝ အာဏာ မရိွဘူး။ သူတုိ့က နုိင္ငံေတာ္ ဥေသွ်ာင္အဖြဲ့ရဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာပဲ ရိွေနေသးတယ္ဆုိေတာ့ ဒီ နယ္စပ္ေဒသမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီအစုိးရက ေျဖ႐ွင္းနုိင္လိမ့္မယ္လုိ့ က်ေနာ္တုိ့ မယုံၾကည္တဲ့အတြက္ ျပန္ဖုိ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကေတာ့ မရိွေသးဘူးေပါ့။”

ဒါ့အျပင္ အလႉ႐ွင္ေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားမွာကုိ မစိုးရိမ္ၾကဖို့လည္း ဒုကၡသည္ေတြကို မွာၾကားပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ့ အေနနဲ့ကေတာ့ အဲဒီအပုိင္းနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ မစုိးရိမ္ဘူးေလ။ ဒီ သက္ဆုိင္ရာနုိင္ငံတကာ အဖဲြ့အစည္းေတြကေတာ့ အတတ္နုိင္ဆုံး ဒီ minimum အဆင့္အတြက္ ေရာက္ေအာင္ေတာ့ အကူအညီေပးရမွာပဲလုိ့ က်ေနာ္တုိ့က ယုံၾကည္တယ္ေလ။ ဒုကၡသည္ေတြ အေနနဲ့လည္း စိတ္ဓာတ္မက်ပါနဲ့၊ နုိင္ငံတကာက အဖြဲ့အစည္းေတြ ျဖစ္ျဖစ္၊ Donor community ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီကိစၥေတြကုိ သူတုိ့အျမဲတမ္း ေဆြးေနြးျပီးေတာ့ အေကာင္းဆုံး လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္လုိ့ က်ေနာ္က ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ထုိင္းျမန္မာနယ္စပ္တေလ်ာက္မွာ ဒုကၡသည္ စခန္းေပါင္း ၉ ခု႐ွိျပီး လူဦးေရ တသိန္းခြဲနီးပါး ႐ွိပါတယ္။ တခ်ဳိ့ဒုကၡသည္စခန္းေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ကတည္းက စတည္႐ွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။