ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႔နယ္ ကြန္လံုေက်းရြာအုပ္စု ေရပူရြာက ေတာင္သူလယ္သမား တဦးဟာ သိမ္းဆည္းခံလယ္ယာေျမျပန္လည္ရရွိေရးအတြက္ ဒီမနက္ မိမိကိုယ္မိမိ မီး႐ႈိ႕ဆႏၵျပရာမွာ ဒဏ္ရာအျပင္းအထန္ရၿပီး ေဆးရုံမွာ ကုသေနရပါတယ္။

အေရွ႕ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္က အဓမၼသိမ္းဆည္းတဲ့ ကိုယ္ပိုင္လယ္ကို ျပန္ေပးဖို႔ ဦးျမင့္ေအာင္(အသက္ ၆၃) ႏွစ္ဟာ မနက္ ၇ နာရီမွာ မိမိကိုယ္မိမိ မီး႐ႈိ႕ၿပီး ဆႏၵျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သူက လယ္ယာေျမ ၈ ဧကခဲြ အသိမ္းခံရတာျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ေသဆုံးျခင္း မရွိေပမယ့္ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ မီးေလာင္ကၽြမ္းခဲ့တဲ့သူ႔ကို ရြာသားေတြက မီးၿငိႇမ္းသတ္ၿပီး ေတာင္ႀကီး စပ္စံထြန္းေဆးရုံကို ပို႔ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

စပ္စံထြန္းေဆးရုံမွာ လူနာကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ၾကည့္႐ႈကူညီေနတဲ့ ေတာင္ႀကီးခရိုင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ဦးတင္ေမာင္တိုးက “ဦးျမင့္ေအာင္က လမ္းမေပၚမွာ မီးေတြေလာင္ၿပီးေျပးေနတာကို သူ႔အိမ္က တူမေတြကလည္းေတြ႔တယ္ သူမွန္းမသိဘူးေပါ့။ ရြာသူရြာသားေတြက ၀ိုင္းၿငိမ္းလိုက္မွ သူမွန္းသိတာ၊ ေတာ္ေတာ္ေလာင္သြားတယ္ေလ။ ဆရာ၀န္ေျပာတာက ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလာင္သြားတယ္တဲ့။ က်ေနာ္သြားၾကည့္ေတာ့ တကိုယ္လံုးနီးပါးဘဲ။ နားရြက္ေတြ၊ ဆံပင္ေတြ အကုန္ေလာင္တာ။ မေလာင္တာက ေျခေထာက္ပဲ က်န္တယ္။  သတိမရေသးဘူး။ စိုးရိမ္ရတဲ့ အေျခအေနမွာရွိတယ္လို႔ ဆရာ၀န္ေတြက ေျပာတယ္ ” လို႔  ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္ကတည္းက အေရွ႕ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ (ရပခ) က ေရပူ၊ ေက်ာက္နီ၊ ကြန္လုံရြာေတြဘက္မွာ   ဧက ၅ ေထာင္ေက်ာ္ကို ရပခ ေက်ာက္နီအထူးစိုက္ကြင္းဆိုၿပီး သိမ္းထားတာလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဧက ၁၀၀ ေလာက္ပဲ စိုက္ပ်ဳိးၿပီး သၾကားစက္တခုကိုတည္ကာ က်န္လယ္ေျမေတြကို ပိုင္ရွင္ေတြထံက သီးစားခယူၿပီး စိုက္ခြင့္ေပးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ရပခက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကစၿပီး သီးစားခေပးစရာမလိုဘဲ ျပန္လည္စိုက္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မေန႔ ၂၀ ရက္ မနက္ ၇ နာရီေလာက္မွာေတာ့  စိုက္ကြင္းတာ၀န္ခံ ရပခက ဗိုလ္ႀကီး ၀င္းထြန္းေအာင္ ဦးစီးတဲ့အဖြဲ႔ဟာ  လိုင္းခန္း ၅ ခန္းေဆာက္မယ္ဆိုၿပီး  ေတာင္သူေတြ ေျပာင္းစိုက္ထားတဲ့ ျခံထဲမွာ သစ္ေတြ၊ သြပ္ေတြ ခ်ရာက ရြာသားေတြနဲ႔ ျပႆ   နာတက္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မနက္ ၇ နာရီမွာေတာ့   ဦးျမင့္ေအာင္ဟာ သူ႔အိမ္ထဲမွာ သူ႔ကိုယ္သူ ဓာတ္ဆီေလာင္းသလို စာတေစာင္ေရးၿပီး အိမ္မွာထားရစ္ခဲ့ပါတယ္။ လူကေတာ့ လမ္းေပၚထြက္ၿပီး မီး႐ႈိ႕ခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။

သူ႔စာထဲမွာ  သိမ္းဆည္းေျမျပန္ေပးဖို႔နဲ႔ သူတို႔လယ္ေတြဆုံး႐ႈံးရာမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့ ရြာရာအိမ္မႉးနဲ႔ ေငြစာရင္းက ေျမတိုင္းစာေရးေတြ အက်င့္ပ်က္ျခစားလို႔ လယ္ေတြဆုံးတာ မေက်နပ္ဘူးလို႔  ေရးသားေဖာ္ျပထားတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ပိုင္းေတြက ႏိုင္ငံတ၀န္းမွာ အစိုးရ။ တပ္မေတာ္နဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေတာင္သူေတြရဲ႕ လယ္ယာေျမဧကေပါင္းသိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး သိမ္းဆည္းခဲ့တဲ့အေပၚ လယ္သမား ဆႏၵျပပြဲေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ လႊတ္ေတာ္မွာ အၾကိတ္အနယ္ ေဆြးေႏြးၿပီး လယ္ေျမေတြထဲက တခ်ဳိ႔ကို ျပန္လည္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ျပန္လည္ေပးရမယ့္ လယ္ေျမဧက သိန္းခ်ီက်န္ေနေသးတာေၾကာင့္ ေတာင္သူေတြက  ထြန္တုံးတိုက္ပဲြေတြ ဆင္ႏဲႊၾကရာမွာ ေတာင္သူအမ်ားအျပား ဖမ္းဆီးေထာင္ဒဏ္စီရင္ခံရပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ ၂၀၁၅ ႏွစ္သစ္ကူးမိန္႔ခြန္းမွာ သိမ္းဆည္းလယ္ေျမေတြ ျပန္လည္ေပးအပ္ဖို႔ကို ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္လို႔ ကတိျပဳခဲ့ပါတယ္။