ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အသည္းေရာင္အသားဝါ (စီ) ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သုေတသနအခ်က္အလက္ေတြ တိတိက်က် မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဒီေရာဂါပုိးကူးစပ္မႈမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံတႏုိင္ငံအျဖစ္ ကမာၻက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ စီပိုးက ဘယ္လိုကူးစက္လာတာလဲ။ စီပိုုးေၾကာင့္ ဘယ္လိုု ေရာဂါေတြ ျဖစ္မလဲ။ ျမန္မာႏိုုင္ငံသားေတြအတြက္ စီပိုး ပေပ်ာက္ေအာင္ ကုုသဖိုု႔ ဘယ္လိုေဆးေတြကို သံုုးစြဲရမလဲ။ ဘယ္ေလာက္ ကုုန္က်မလဲ။
အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါဟာ အမ်ိဳးအစား (၄)မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အသည္းေရာင္ အသားဝါ စီပိုးဟာ ေသြးနဲ႔ ကိုယ္တြင္းအရည္ကေနတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါပိုး ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ေရာဂါပိုးဟာ နာတာရွည္ေရာဂါကိုု ျဖစ္ေစၿပီး လူကို ေသတဲ့အထိ ဆိုးက်ဳိးေပးႏိုင္တယ္။
အသည္းေရာင္အသားဝါ စီပိုးဟာ ေသြးကေနတဆင့္ အသည္းကို ေရာက္သြားၿပီး ေရာဂါပိုးေတြ ပြားမ်ား လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကူးစက္ခံရၿပီးၿပီးျခင္း မသိဘဲ ႏွစ္ ၂၀၊ ႏွစ္၄၀ ၾကာမွ သိရွိရတာေတြ၊ ေသြးအန္မွ သိၾကတာေတြ ရွိတယ္လို႔ အသည္းေဖာင္ေဒးရွင္းဥကၠ႒ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေဒၚခင္ၿပံဳးၾကည္က ေျပာပါတယ္။
“စီပိုးက အသည္းမွာ ပြားေနမယ္။ တခ်ိန္မွာ နာတာရွည္ အသည္းေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္မယ္။ အဲဒီကေန အသည္းေျခာက္ေရာဂါ ျဖစ္မယ္။ ၿပီးေတာ့ အသည္းကင္ဆာ ျဖစ္မယ္။ တခ်ိဳ႕က အသည္းေျခာက္ေရာဂါ ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အစာအိမ္မွာ ေသြးေၾကာေတြ ထုံတာေပါ့။ အဲဒီ ေသြးေၾကာေတြ ေပါက္လို႔ ေသြးအန္မွ သိတယ္ (ကူးစက္ခံေနရမွန္း) ဒါေၾကာင့္ သူကို Silent Killer (အသံတိတ္ လူသတ္သမား) အျဖစ္ ေခၚၾကတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ လူတိုင္း (အသည္းေရာင္အသားဝါပိုးရွိသူတိုင္း) ဒီလိုျဖစ္လားဆိုေတာ့ မဟုက္ပါဘူး။ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကေတာ့ ဆက္ျဖစ္သြားၿပီး က်န္တဲ့သူေတြကေတာ့ သူဘာသာသူ ျပန္ေကာင္းသြားေလ့ ရွိပါတယ္”
စီပိုးကို ကုသဖို႔အတြက္ကိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္ ကမာၻ႔ႏိုင္ငံအသီးသီးက စားေဆး Riba-Virin နဲ႔ ထိုးေဆး InterFeron (Peginterferon)ကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။ အသည္းေရာင္အသားဝါ စီပိုးဟာ Genotype ၆ မ်ိဳး ရွိၿပီး ဒီေဆးေတြအေနနဲ႔ တခ်ိဳ႕ Genotype ေတြကို ေပ်ာက္ကင္းမႈ မရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေပ်ာက္ကင္းဖို႔လည္း ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္း မ်ားပါတယ္။
“ေဆးကေတာ့ သိန္း ၁၀၀ ေလာက္က်မယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီေဆးထိုးတာေတြ လုပ္တဲ့အတြက္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္လာတယ္။ ဥပမာ တခ်ိဳ႕ေသြးနီဥေတြ နည္းသြားၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေသြးျဖဴဥေတြ နည္းသြားတယ္။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ အဲဒီအတြက္ ေဆးေတြ တခါထိုးရတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပိုးေကာင္ေရ ေတြလည္း ၾကားထဲမွာ စစ္ရတယ္။ CPA (collagen proportionate area )လည္း စစ္ရတယ္။ အဲဒီစရိတ္ေတြေၾကာင့္ အားလံုးေပါင္း သိန္း ၁၅၀ ကေန ၂၀၀ ေလာက္အထိ ကုုန္တာေပါ့။ အဲေတာ့ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားက စီပိုး ရွိၿပီ၊ စီပိုးေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ၿပီဆို မကုၾကေတာ့ဘူး။ မကုႏိုင္တဲ့သူေတြ မ်ားလာတာေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ကေတာ့ ၁၀၀၀ မွာ ၁ ေယာက္ေတာင္ မကုႏိုင္ဘူး”လို႔ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေဒၚခင္ျပံဳးၾကည္က ေျပာပါတယ္။
Genotype ၆ မ်ိဳးစလံုး ကုသႏုိင္တဲ့ ေဆးျဖစ္တဲ့ Harvonic ဆိုတဲ့ ေဆးဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ႏွစ္လည္ပိုင္းေလာက္မွာ ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေဆးဟာ ၃ လ ဝန္းက်င္ သာ ေသာက္ရၿပီး ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး နည္းတဲ့အတြက္ အသည္းေျခာက္ကာစ လူေတြပါ ေသာက္သံုးႏုိင္တယ္လို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေဆးရဲ႕တန္ဖိုးက ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြမွာ ေဒၚလာ ၉ေသာင္းဝန္းက်င္ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီေဆးကို ေဒၚလာ ၆၅၀ ဝန္းက်င္နဲ႔ ရရွိပါလိမ့္မယ္။ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ႀကီးနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ က်န္းမာေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေဆးထုတ္လုပ္တဲ့ Gilenad ကုမၺဏီကို လူတိုင္း လက္လွမ္းမွီေအာင္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ် ေပးဖုိ႔ ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ပါတယ္။ ကုမၺဏီက ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံေတြကို ေဒၚလာ ၁၀၀၀ နဲ႔ ေရာင္းလို႔ရေအာင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံက ေဆးကုမၺဏီ ၇ ခုကို လိုင္စင္ခြဲေပးၿပီး ေဆးထုတ္ဖို႔ သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံထဲမွာ ပါဝင္ေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔လည္း ဒီသေဘာတူညီမႈအရ ေစ်းသက္သက္သာသာနဲ ့ ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါအျပင္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန အသည္းေဖာင္ေဒးရွင္းနဲ႔ Clinton Health Access Initiative တို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ အသည္းေရာင္ အသားဝါေရာဂါျဖစ္ႏႈန္း မ်ားတဲ့အတြက္ ေစ်းႏႈန္းသက္သက္သာသာနဲ႕ ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ကုမၺဏီနဲ႔ ညိွႏႈိင္းတဲ့အခါမွာေတာ့ ေဒၚလာ ၆၅၀ ဝန္းက်င္နဲ႔ ရရွိဖို႔ အလားအလာ ရွိတယ္လို႔ အသည္းေဖာင္ေဒးရွင္းဥကၠ႒က ေျပာပါတယ္။
ဒီလို ေစ်းသက္သက္သာသာနဲ႔ ရရွိဖို႔အတြက္ကိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ အသည္း စီမံခ်က္ ျပဳလုပ္ရမွာ ျဖစ္ၿပီး ဒီစီမံခ်က္ထဲမွာ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုး လႊမ္းၿခံဳတဲ့ အသည္းေရာင္အသားဝါ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း သုေတသနစစ္တမ္းကို ေကာက္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
တႏိုင္ငံလံုးကိုယ္စားျပဳတဲ့ အသည္းေရာင္ အသားဝါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း စစ္တမ္းကို ေကာက္ယူဖို႔ စီစဥ္ ေနတဲ့အေၾကာင္း၊ ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ျမန္မာျပည္)ရဲ႕ အၿငိမ္းစားညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္လည္း ျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ေဒၚခင္ၿပံဳးၾကည္က ေျပာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ Harvonic ဆိုတဲ့ ေဆးကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အတြင္း ရရွိႏုိင္ဖို႕ အလားအလာ ရွိတယ္လိုု ့ သူက ဆိုုပါတယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ ဒီေဆးကိုု ၀ယ္ယူလို႔ မရခင္ အသည္းေရာင္အသားဝါ ပိုးရွိသူေတြအေနနဲ႔ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ ဓားေတြနဲ႔ ေဆးထိုးအပ္ေတြကို တကိုယ္ေရသံုး ဒါမွမဟုက္ တခါသံုးေတြ အသံုးျပဳသင့္တယ္၊ ေနာက္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံတဲ့အခါမွာလည္း ကြန္ဒံုးကို အသံုးျပဳသင့္တယ္လို႔ က်နး္မာေရးပညာရွင္ေတြက တိုက္တြန္း ထားပါတယ္။ အသည္းေရာင္အသားဝါပိုး မရွိသူေတြ အေနနဲ႔လည္း မလိုအပ္ဘဲ ေသြးသြင္းတာေတြ မလုပ္ဖို႔နဲ႔ ေသြးသြင္းတဲ့အခါမွာလဲ သတိထား သြင္းဖို႔လိုတယ္လို႔ အႀကံေပးလိုုက္ပါတယ္။
