ျမန္မာျပည္အႏွံ႔ အက်ဥ္းေထာင္ေတြကေန လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းအမ်ားစုဟာ ေထာင္တြင္းမွာ နည္းလမ္းေပါင္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ တနည္းမဟုတ္တနည္း နွိပ္စက္ခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြရဲ႕ လူမႈစီးပြားဘ၀ေတြကို သုေတသန စစ္တမ္းေကာက္ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရအသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ)နဲ႔ ျပည္တြင္းက ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားအဖြဲ႔တို႔ ကမကထလုပ္ၿပီး ၂၀၁၄ မတ္လကတည္းက စစ္တမ္း စေကာက္ယူ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။
စစ္တမ္းအရ ႏုိင္ေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း ၇၄ ရာခုိင္ႏႈန္းဟာ ကိုယ္ထိလက္လက္ေရာက္ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပမ္းခံခဲ့ရၿပီး ၇၆ ရာခုိင္ႏႈန္းကေတာ့ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံခဲ့ရတယ္လုိ႔ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း (ျမန္မာႏုိင္ငံ)က တြဲဖက္ အတြင္းေရးမႉး ဦးတိတ္ႏုိင္က “ဒီညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈဒဏ္ကို လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ခံစားခဲ့ရတယ္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၀၀ ခုနွစ္အစပုိင္းေတြမွာဆုိရင္ အက်ဥ္းေထာင္ထဲကုိ ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြက ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈမခံရတဲ့လူ မရွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔က စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ၊ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ နာတာရွည္ေရာဂါေတြ သူတုိ႔ ခံစားေနရတယ္”လုိ႔ ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းခံရမႈပံုစံေတြထဲမွာ ေထာင္တြင္းနဲ႔ စစ္ေၾကာေရးကာလ အစာနဲ႔ေရ၀လင္စြာ မစားေသာက္ရတာ၊ မအိပ္ရတာ၊ ရိုင္းစုိင္းၾကမ္းတမ္းစြာေျပာဆိုဆက္ဆံခံရတာ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားခံရတာ၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရတာေတြပါ၀င္ၿပီး လူသားတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာခ်ဳိးေဖာက္ခံရၿပီး တိရစၦာန္ကဲ့သို႔ ဆက္ဆံခံရတာ၊ ေသာက္ေရေတာင္းတာ မရလို႔ အိမ္သာသံုးေရ ေသာက္ခဲ့ရတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳတြကို ႏို္င္ငံ ေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း ေတြက ဖြင့္ဟထားၾကပါတယ္။
ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာခ်ိန္မွာလည္း ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအမ်ားစုဟာ ေရာဂါေပါင္းစံုစြဲကပ္ေနၿပီး ပညာေရး အဆက္ျပတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ စား၀တ္ေနေရးအတြက္ အလုပ္အကုိင္အခြင့္အလမ္းေတြနည္းပါးမႈနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ေနရတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းေတြကို ပတ္၀န္းက်င္အသုိင္းအ၀ုိင္းအတြင္း အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔စြာ ျပန္လည္၀င္ဆန္႔ႏုိင္ေရးအတြက္ အစုိးရက ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးမႈ မရွိတဲ့အေၾကာင္း၊ ဒီပ်က္ကြက္မႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥိးသားေဟာင္းေတြရဲ႕ မိသားစုဘ၀ေတြကို သာမက ျမန္မာႏို္င္ငံရဲ႕ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အားထုတ္မႈကိုပါ ထိခိုက္ေစတယ္လုိ႔ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာမွာ ေထာက္ျပထားပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ တ၀န္းမွာ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းက်ခံခဲ့ရတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားအေရအတြက္ ၇၀၀၀ မွ ၁၀၀၀၀ ေလာက္အထိရွိမယ္လုိ႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းက ခန္႔မွန္းပါတယ္။ စိစစ္ၿပီး အခ်က္အလက္ မွတ္တမ္းေပါင္း ၄၃၀ ကို သံုးသပ္ေတြ႔ရွိခ်က္အရ ကြယ္လြန္သြားၿပီျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေပါင္းကေတာ့ ၄၆ ဦးရွိၿပီး အက်ဥ္းေထာင္တြင္း ဒါမွမဟုတ္ စစ္ေၾကာေရးမွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ၾက သူကေတာ့ ၈ ဦးရွိတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အၿပီးသတ္ စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈ လုပ္ငန္းေတြကေတာ့ ၂၀၁၅ ႏွစ္လည္ေလာက္မွာၿပီးဆံုးမယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားၿပီး စစ္တမ္းေကာက္ယူၿပီးစီးပါက ရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို အေျခခံကာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအား တရားလက္လြတ္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈအစီရင္ခံစာနဲ႔ အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ ၂ ေစာင္ကိုထုတ္ျပန္သြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။
