၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးအတြက္ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ၂ ဦး၊ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ ကာခ်ဳပ္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ တုိင္းရင္းသား ကိုယ္စားျပဳ ေခါင္းေဆာင္ ၁ ဦး ပါ၀င္တဲ့ ၆ ပြင့္ဆိုင္ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးဖို႔ မေန႔က က်င္းပတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ ကန္႔ကြက္သူမရွိ အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။
၆ ပြင့္ဆုိင္ ေတြ႔ဆုံးေဆြးေႏြးပြဲနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အျမင္သေဘာထားေတြကုိ ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဦးေအးသာေအာင္ (ညီညႊတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား မဟာမိတ္အဖဲြ႔)

[caption id="attachment_35972" align="alignleft" width="150"] ဦးေအးသာေအာင္[/caption]

“အဓိကက်တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအက်ပ္အတည္းကို ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္း ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ သေဘာထားေတြရယူႏိုင္မယ့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ဆင္းရဲတြင္းကလြတ္ၿပီး တိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ဆိုရင္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို မျဖစ္မေနတည္ေဆာက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္က တပ္မေတာ္၊ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသားတို႔ သံုးပြင့္ဆိုင္ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သံုးပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲက မျဖစ္ခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့တခါ ၆ ပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲကို လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳလိုက္တယ္လို႔ ၾကားရတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းလြန္ေျမာက္ဖို႔ဆိုတာ၊ ႏိုင္ငံေရွဆက္သြားဖို႔ဆိုတာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပရံုနဲ႔ မၿပီးပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ထြန္းကားဖို႔၊ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ဖို႔၊ တိုင္းရင္းသားမ်ားနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္ၿပီး ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ဖို႔ဆိုတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းၾကမလဲဆိုတာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ သေဘာတူညီမႈ ရဖို႔လိုပါတယ္။ ၄ ပြင့္ဆိုင္ျဖစ္ျဖစ္၊ ၅ ပြင့္ဆိုင္ျဖစ္ျဖစ္၊ ၆ ပြင့္ဆိုင္ျဖစ္ျဖစ္ ေဆြးေႏြးၾကမယ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ သေဘာတူညီခ်က္ရရင္ ေကာင္းတယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ဘာလုပ္ၾကမယ္ဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြပါ ပါလာဖို႔လိုမယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ဦးခင္ေမာင္ေဆြ (ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီမဟာမိတ္ - အက္ဖ္ဒီေအ)
“အက်ပ္အတည္းျဖစ္ေနတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးကိစၥလို ကိစၥရပ္ေတြမွာ ေဖာက္ထြက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကရင္ ေကာင္းမွာပါ။ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႔ဆံုၿပီးေတာ့ အေျဖထြက္ႏိုင္ေအာင္ ေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကရင္ေတာ့ တိုင္းျပည္အတြက္ အက်ိဳဳးရွိတာေပါ့။ အေျဖထြက္ေအာင္ မေဆြးေႏြးႏိုင္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိ အေျခအေနထက္ ပို႐ႈပ္ေထြးသြားႏိုင္တာေပါ့။ ဦးေရႊမန္းနဲ႔ ေဒၚစုနဲ႔တဘက္၊ အစိုးရနဲ႔တပ္က တဘက္ သေဘာထားကြဲေနတာ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ရတယ္ေလ။ သေဘာထားအျမင္ေတြ ကြဲေနတာ ျမင္ရေတာ့ သူတို႔တေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ညိႇႏိႈင္းမလဲ၊ ဘယ္ေလာက္အထိ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဖာက္ထြက္ႏိုင္မလဲဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့။”
ခြန္ဥကၠာ (ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖယ္ဒရယ္ ေကာင္စီ - ယူအန္အက္ဖ္စီ)
“ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေပါ့ဗ်ာ။ မေတြ႔တာထက္စာရင္ ေတြ႔ၾကတာ ေကာင္းတာေပါ့။ ၆ ပြင့္မွာ ျပႆနာတေနရာရွိႏိုင္တာက တိုင္းရင္းသားမ်ားထဲမွာ တဦးဆိုတာ နာမည္က မေပါက္ေသးေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ဘယ္လိုေရြးမလဲ။ ဘယ္သူ႔ကို ကိုယ္စားလွယ္ေပးမလဲဆိုတာ မသိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ သူတို႔ အခု ၆ ပြင့္ကေတာ့ အတြင္းစည္းထဲမွာ ရွိေနၾကတဲ့သူေတြဆိုတဲ့ သေဘာ၊ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတာေတာင္မွာ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြ မပါဘဲ လႊတ္ေတာ္ထဲရွိေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ပဲ ပါမယ့္ဆိုတဲ့သေဘာမ်ိဳး ေျပာေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုေအာက္မွာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ စုဖြဲ႔မႈေအာက္မွာ ေခၚတဲ့ ၆ ပြင့္ဆိုင္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ယူအန္အက္ဖ္စီက ပါလို႔ မရဘူးေလ။ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က လႊတ္ေတာ္ေအာက္မွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုေအာက္မွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာ တိုင္းျပည္တခုလံုးကိ္ု ျခံဳၿပီးၾကည့္တဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ပါသင့္တာေပါ့။”

ခြန္ဥကၠာ (ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖယ္ဒရယ္ ေကာင္စီ - ယူအန္အက္ဖ္စီ)

“ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေပါ့ဗ်ာ။ မေတြ႔တာထက္စာရင္ ေတြ႔ၾကတာ ေကာင္းတာေပါ့။ ၆ ပြင့္မွာ ျပႆနာတေနရာရွိႏိုင္တာက တိုင္းရင္းသားမ်ားထဲမွာ တဦးဆိုတာ နာမည္က မေပါက္ေသးေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ဘယ္လိုေရြးမလဲ။ ဘယ္သူ႔ကို ကိုယ္စားလွယ္ေပးမလဲဆိုတာ မသိဘူးေပါ့ဗ်ာ။ သူတို႔ အခု ၆ ပြင့္ကေတာ့ အတြင္းစည္းထဲမွာ ရွိေနၾကတဲ့သူေတြဆိုတဲ့ သေဘာ၊ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုတာေတာင္မွာ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြ မပါဘဲ လႊတ္ေတာ္ထဲရွိေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား ကိုယ္စားလွယ္ပဲ ပါမယ့္ဆိုတဲ့သေဘာမ်ိဳး ေျပာေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုေအာက္မွာ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ စုဖြဲ႔မႈေအာက္မွာ ေခၚတဲ့ ၆ ပြင့္ဆိုင္ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ယူအန္အက္ဖ္စီက ပါလို႔ မရဘူးေလ။ ဘာလို႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔က လႊတ္ေတာ္ေအာက္မွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုေအာက္မွာလည္း မဟုတ္ဘူး။ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာ တိုင္းျပည္တခုလံုးကိ္ု ျခံဳၿပီးၾကည့္တဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ပါသင့္တာေပါ့။”

ဦးကိုကိုႀကီး (၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႔အစည္း)
“က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံ အကူးအေျပာင္းကာလမွာ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆ နာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲ၊ အဲ့ဒီထဲ လတ္တေလာေျဖရွင္းရမယ့္ကိစၥက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ရမယ့္ကိစၥပဲ၊ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ကို အားလံုးက ျပင္ဆင္ဖို႔ ေယဘုယ်သေဘာတူ လက္ခံထားၾကၿပီးသား၊ ဒီထဲ ဘယ္ဟာေတြကို ဦးစားေပးၿပီး ျပင္မလဲဆိုတာကို အေျဖမထြက္ႏိုင္ဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ႏိုင္ဖို႔က အခ်ဳပ္ပဲဆိုေတာ့ ဒီ ၆ ဦးေတြ႔ဆံုမႈမွာ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဆင္ႏိုင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြကို ႀကိဳတင္ၿပီး ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးၾကဖို႔လိုမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။”
ဦးေစာသန္းျမင့္ (ညီေနာင္တုိင္းရင္းသားပါတီမ်ား ဖက္ဒေရးရွင္း (NBF)ပါတီ)

[caption id="attachment_60644" align="alignright" width="223"] ဦးေစာျမင့္သန္း[/caption]

“၆ ပြင့္ဆိုင္ေျပာေျပာ၊ ႀကီး ၆ ႀကီးပဲ ေျပာေျပာေပါ့ေနာ္။ သမတ၊လႊတ္ေတာ္ဥကဌ ၂ေယာက္နဲ႔ ကာခ်ဳပ္ရယ္၊ျပည္မကုိယ္စားျပဳ ေဒၚစုရယ္ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားျပဳတေယာက္ေပါ့္ေနာ္ လႊတ္ေတာ္ကဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ေပးတာ က်ေနာ္တို႔ ၀မ္းသာပါတယ္။သို႔ေသာ္ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ဆိုတာကို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ရမယ္ဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မႀကိဳက္ဘူး၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ၂ ေယာက္ပါၿပီးၿပီေလဗ်ာ။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြပဲ ႏိုင္ငံအတြက္ အလုပ္လုပ္ႏိုင္သလားဆိုတဲ့ကိစၥ က်ေနာ္တို႔က သူတို႔ကို ျပန္ေဆြးေႏြးခ်င္တယ္။ လႊတ္ေတာ္ဟာ ဥပေဒျပဳေရးကိစၥကို ထဲထဲ၀င္၀င္လုပ္တယ္၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြက ႏိုင္ငံ့အေရးတခုလံုးကို လႊမ္းျခံဳၿပီး လုပ္ေနတယ္၊ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးအေနအထားကို ႏိုင္ငံေရးပါတီေခါင္းေဆာင္ေတြ အသိဆံုးျဖစ္တယ္။”

ေဖျမင့္ (စာနယ္ဇင္းေကာင္စီအဖြဲ႔၀င္-ျပည္သူ႔အေရးဂ်ာနယ္ အတိုင္ပင္ခံအယ္ဒီတာ)

“ႏိုင္ငံတကာက ႏိုင္ငံေရးသိပံပညာရွင္ေတြ ေျပာဆိုေနတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီအကူးအေျပာင္း ေခ်ာေမြ႔ေစဖို႔အတြက္ကို သက္ဆိုင္ရာအင္အားစုေတြရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းပုဂိၢဳလ္ေတြၾကားမွာ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီခ်က္ တစံုတရာ ရဖို႔လိုတယ္လို႔ ေျပာဆိုေနခဲ့တာ ရွိတယ္။ အခု အစီအစဥ္ဟာ အဲ့ဒီလိုမ်ိဳး သေဘာတူညီခ်က္ တစံုတရာရဖို႔အတြက္ အလားအလာတခုလို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ အရင္တုန္းက ေျပာလာတာက ေလးေယာက္ေပါ့ေနာ္။ အခု တိုးလာတာက လက္ရွိအာဏာရ အဖြဲ႔ထဲကတေယာက္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားတေယာက္ေပါ့။ အာဏာလက္ရွိအုပ္စုနဲ႔ အတိုက္အခံအင္အားစု၊ တိုင္းရင္းသားအင္အားစု အဲ့ဒီအုပ္စု သံုးစုၾကားထဲ ေတြ႔ဆံုမႈ သေဘာျဖစ္ေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ လံုေလာက္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ သေဘာအရ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိအာဏာရ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ဘက္က လူဦးေရမ်ားေနတာေပါ့ဗ်ာ။”