ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိုးရာသီမွာ စိုက္ပ်ိဳးထားတဲ့ ပဲေတြ ရာသီဥတုေၾကာင့္ အထြက္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်မႈ ရိွခဲ့တဲ့အျပင္ တရုတ္ေစ်းကြက္ကလည္း ေျမပဲဆန္တြကို ေစ်းႏႈန္းျမႇင့္ၿပီး ၀ယ္လိုအား ရိွလို႔ ဆီႀကိတ္စက္ေတြမွာ ကုန္ၾကမ္းရွားပါးမႈနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္လို႔ ဆီစက္လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။
ေျမပဲဆန္ အဓိက စိုက္ပ်ိဳးထြက္ရိွတဲ့ ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္း မေကြးနဲ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းေတြမွာ မိုးတြင္းကာလ ဇြန္နဲ႔ ဇူလိုင္လေတြမွာ စိုက္ပ်ိဳးခဲ့တဲ့ ေျမပဲစိုက္ခင္းေတြက မိုးေခါင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေျမပဲပင္ေတြ ပ်က္စီးခဲ့ၿပီး အထြက္ႏႈန္းကလည္း ပံုမုန္ထြက္ရိွမႈပမာဏရဲ႕ ၃ ပံု ၁ ပံုခန္႔ေလာက္ပဲ ထြက္ရိွခဲ့ပါတယ္။
ေျမပဲဆန္အထြက္ႏႈန္း က်ဆင္းမႈနဲ႔ ျပည္ပက ၀ယ္လိုအားေၾကာင့္ ျပည္တြင္းဆီႀကိတ္စက္ ေတြမွာ ကုန္ၾကမ္းရွားပါးကာ တျပည္လံုးမွာရိွတဲ့ ဆီႀကိတ္စက္ ၁၀ ပံု ၁ ပံုသာ စက္လည္ပတ္ ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရိွေနတဲ့အေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းဆီစက္ပိုင္ရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒ ဦးခင္စိုးက ေျပာပါတယ္။
“အဲဒီ ၃ ပံု ၁ ပံုကို တႏိုင္ငံလံုးက ၀ယ္ယူသံုးစြဲတဲ့အျပင္ တရုတ္ကလည္း လံုးဆန္အေနနဲ႔ လာဆြဲေတာ့ ျပည္တြင္းမလံုေလာက္မႈ ေပၚသြားတယ္။ တကယ္လို႔ တရုတ္က ၀ယ္တာကို ေပးမထြက္လို႔ ရိွရင္ ဒီေလာက္ျပႆ နာ မတက္ဘူး။ သူတို႔က ေျမပဲဆန္ကိုလည္း ေပးထြက္တယ္။ ေျမပဲဆန္မရိွရင္ ေျမပဲဆီ မစား႐ုံပဲ ဆိုေပမယ့္ ေျမပဲဆီကိုပဲ က်န္းမာေရးအရ စားကို စားမယ္ဆိုတဲ့သူေတြ အတြက္ေတာ့ ထိခိုက္တယ္။ မိုးပဲနဲ႔ မိုးႏွမ္း မျဖစ္တဲ့အတြက္ ရွားတယ္။ ရွားတဲ့အတြက္ ပဲဆီေစ်းနဲ႔ ႏွမ္းဆီ ေစ်း ေခါင္ခိုက္တယ္။”
အလားတူ မႏၱေလးတိုင္း ဆီစက္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း ဒုဥကၠ႒ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္က လည္း လက္ရိွ အေနအထားအရ မိရိုးဖလာ ဆီႀကိတ္စက္ေတြအေနနဲ႔ အရည္ႀကိဳပို႔ၿပီး ေရာင္းခ်ရေတာ့မယ့္ အေျခအေနေရာက္ေနတယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။
“ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကုန္ၾကမ္းေတြ အဓိကက အထြက္နည္းတာ ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကုန္ၾကမ္းေတြ အိတ္စပို႔စ္ ခြင့္ျပဳတာလည္း ပါသြားတဲ့အတြက္ ႏွမ္းဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ မႀကိတ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထား ေရာက္သြားၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရိွ ျပည္တြင္းႏွမ္းဆီေစ်းကြက္ေျပာရရင္ ႏွမ္းဆီ ၁ ပိႆ ာ က်ပ္ ၅၀၀၀နဲ႔ ႏွမ္းဖက္ ၁ ပိႆ ာ က်ပ္ ၁၅၀၀ ရိွတယ္။ ႏွမ္းဆီစားသံုးတဲ့သူက မရိွေတာ့ ႀကိတ္တဲ့သူကလည္း မရိွေတာ့ဘူး။ ဒီအတိုင္းဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ မိရိုးဖလာ လုပ္ေနတဲ့ ဆီစက္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကေတာ့ အကုန္လံုး အရည္ႀကိဳပို႔ ေရာင္းရမယ့္သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါက က်ေနာ္တို႔ တၿမိဳ႕တည္း မဟုတ္ဘူး။ တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ေပါ့။”
ျပည္တြင္းေစ်းကြက္ထဲမွာ ေျမပဲဆန္ေစ်းႏႈန္းက ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမနဲ႔ ဇြန္လေတြမွာ ၁ ပိႆ ာကို ၁၅၀၀ က်ပ္နီးပါး ရိွခဲ့ေပမယ့္ လက္ရိွမွာေတာ့ ၂၀၀၀ က်ပ္နီးပါး အထိျမႇင့္တက္မႈ ရိွခဲ့သလို တရုတ္ေစ်းကြက္ကလည္း ျပည္တြင္းေျမပဲဆံ ၁ ပိႆ ာကို ၂၄၀၀ က်ပ္အထိ ေစ်းအျမႇင့္ေပးၿပီး ၀ယ္ယူမႈ ရိွလာတာပါ။ ျပည္တြင္းမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္က ကုန္ၾကမ္းရွားပါးမႈေၾကာင့္ ေျမပဲဆီေစ်းႏႈန္းေတြက ၁ ပိႆ ာကို က်ပ္ ၅၅၀၀ အထိ အျမင့္ဆံုးရိွခဲ့ဖူးပါတယ္။
ျပည္တြင္းမွာ ေျမပဲဆီေစ်းႏႈန္းေတြ ႀကီးျမင့္လာတဲ့အေပၚ တဖက္ကလည္း အရည္အေသြး မမီ က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့ ဆီအတုေတြ ၀င္ေရာက္လာႏိုင္တဲ့အျပင္ ေစ်းႏႈန္းသက္သာတဲ့ ဆီေတြပါ ၀င္ေရာက္လာမွာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းဆီစက္ပိုင္ရွင္မ်ားအသင္းဥကၠ႒က အခုလို ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
“မရိွေအာင္ လုပ္လိုက္ရင္ ႀကိဳက္တာထိုး ေရာင္းလို႔ ရတယ္။ အဲဒီမဟာဗ်ဴဟာက အေကာင္းဆံုးပဲ သူတို႔ သံုးေနတာ။ ကုန္ၾကမ္းကို မရိွေအာင္ လုပ္လိုက္ ကုန္ေခ်ာကို ႀကိဳက္သလို ေရာင္းလို႔ရတယ္။ ရွားေနတာကိုဗ်။ ဆီလံုး၀မရိွတဲ့အခ်ိန္မွာ စားအုန္းဆီသြင္းလည္း ေရာင္းရတာပဲ။ ေၾကာ္ၿပီးသား ဆီကို စစ္ၿပီး ျပန္ေရာင္းလည္း ေရာင္းရတာဘဲ။ ဒီမွာ သူတို႔ကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ဖို႔ ကိုယ္ခံစြမ္းအား က်ေနာ္တို႔ မရိွေတာ့တာပဲ။ ဒီမွာ ၄၀၀၀-၄၅၀၀ က်ပ္နဲ႔ ေျမပဲဆီကို က်ေနာ္တို႔ ေရာင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ စားအုန္းဆီကို ၁၅၀၀ က်ပ္နဲ႔ ေရာင္းလို႔ ရသလို ေၾကာ္ၿပီးသားဆီကိုလည္း ၁၃၀၀ က်ပ္နဲ႔ လာေရာင္းလို႔ ရတယ္။ ေျမပဲဆီ ၄၅၀၀ က်ပ္ကို မစားႏိုင္တဲ့ လူတန္းစားက ၁၀ ပံု ၉ ပံုေလာက္ ရွိတာကို။ လာခ်င္တာ လာ အကုန္စားမွာပဲ။”
ျပည္တြင္းလူဦးေရရဲ႕ ၁၀ ပံု ၁ ပံုခန္႔သာ က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီညြတ္တဲ့ ေျမပဲဆီနဲ႔ ႏွမ္းဆီကို စားသံုးၾကတာ ျဖစ္လို႔ ျပည္တြင္းစားသံုးမႈ လိုအပ္ခ်က္အတြက္ ၁ ႏွစ္ကို ဆီပိႆ ာခ်ိန္ တန္ ၆ ေသာင္းသာ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ဆီထြက္သီးႏွံစိုက္ဧကက တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာအေနနဲ႔ ၂ သန္းရိွတဲ့အနက္ ထြက္သမွ်သီးႏွံေတြကို ႀကိတ္ခြဲႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာ မရိွဘူးလို႔ သိရပါတယ္။
