အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒအရ ေက်ာင္းအမ်ိဳးစားသတ္မွတ္ခ်က္ေတြဟာ တိုင္းရင္းသားစာေပသင္ရိုးညႊန္းတမ္းေတြနဲ႔ သင္ၾကားေနတဲ႔ အမ်ိဳးသားေက်ာင္းေတြအတြက္ အက်ဳံးမဝင္ေသးဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားပညာေရးအဖြဲ႔ အစည္းေတြက ေျပာပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳထားတဲ့ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒမွာ အစိုးရေက်ာင္း၊ ကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္း၊ ဝန္ႀကီးဌာနေတြက သတ္မွတ္ေပးထားတဲ့ ေက်ာင္းေတြဆိုၿပီး အမ်ိဳးအစား ၉ မ်ိဳးသတ္မွတ္ထားပါတယ္။
အခုလို အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒက သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေက်ာင္းအမ်ိဳးစားေတြေၾကာင္႔ တို္င္းရင္းသားစာေပ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းေတြနဲ႔ သင္ၾကားေနတဲ႔ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြက အမ်ိဳးသားေက်ာင္းေတြဟာ ဥပေဒရဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔ အက်ဳံးမဝင္ေသးဘူးလို႔ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (ေကအန္ယူ)၊ ကရင္ပညာေရးဌာနေျပာခြင့္ရ ေစာေလာ္အယ္မူးက ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ ကရင္ပညာေရးဌာနက သင္ရိုးညႊန္းတမ္း၊ မူဝါဒေတြနဲ႔ ဖြင့္လွစ္ထား တဲ့ ေက်ာင္းေတြရွိသလို၊ ရြာသူရြာသားေတြက ဦးေဆာင္ၿပီး ဖြင္႔လွစ္ထား တဲ့ ေက်ာင္းေတြလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီေက်ာင္းေတြက community school ေတြေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ဥပေဒေတြျပ႒ာန္းမယ္ဆိုရင္ အဲဒီေဘာင္ထဲမဝင္တဲ့ ေက်ာင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ အစိုးရ၊ ဌာနဆိုင္ရာက ခြင့္ျပဳ ခ်က္တစုံတရာ မရရွိဘဲနဲ႔ တည္ေထာင္ထားတဲ့ ေက်ာင္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။”
အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒ ကူးေျပာင္းေရးကာလျပ႒ာန္းခ်က္ ဆိုတဲ႔အခန္းမွာေတာ႔ ဒီဥပေဒ စတင္အာဏာတည္တဲ့ေန႔ကေန ငါးနွစ္အတြင္းမွာ ေက်ာင္းေတြအေနနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ၿပီးျဖစ္ရမယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ေစာေလာ္အယ္မူးက “အဲဒီဥပေဒမွာေတာ့ ငါးနွစ္အတြင္း အသြင္ကူးေျပာင္းမယ္။ အသြင္ကူးေျပာင္းဖို႔အတြက္ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔သြားမလဲဆိုတာကလည္း က်ေနာ္တို႔အတြက္ စုိးရိမ္ပူပန္မႈရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ျပည္တြင္းမွာဆိုရင္လည္း ကရင္ပညာေရးဌာနက ဖြင့္ထားတာေတြ ရွိတယ္ေလ။ အခု ဥပေဒနဲ႔သိပ္ၿပီးေတာ႔ ကိုက္ညီမႈမရွိတဲ့အတြက္ လ်စ္လ်ဴရႈခံရမွာ၊ အစား ထိူးခံရမွာလား၊ ဖ်က္ဆီးခံရမွာလားဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္ပူပန္မိတယ္” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းရံုး၊ ကရင္ပညာေရးဌာန လက္ေအာက္မွာ ကရင္အမ်ိဳးသားေက်ာင္းေပါင္း ၇၀၀ ဝန္းက်င္ရွိၿပီး၊ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ စာေပသင္ရိုးညႊန္းတမ္းေတြနဲ႔ သင္ၾကားေနတဲ့ ေက်ာင္းေတြကေတာ့ ကခ်င္၊ ရွမ္း၊ ကယားနဲ႔ မြန္ျပည္နယ္ေတြက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ ထိန္းခ်ဳပ္ရာေဒသေတြမွာ ကာလအေတာ္အၾကာကတည္းက ရွိေနပါတယ္။
အခုလို ျပည္ေထာင္စုလႊြတ္ေတာ္ကအတည္ျပဳထားတဲ့ အမ်ိဳးသားပညာေရးဥပေဒကို တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ စာေပသင္ၾကားခြင့္ေတြအေပၚမွာ ကန္႔သတ္မႈေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း ျမန္မာတိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား ပညာေရးကြန္ရက္က သေဘာထားထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
