ျပည္တြင္းက ပုဂၢလိကဘဏ္ေတြက ေငြစုဘဏ္အပ္ေငြနဲ႔ အခ်ိန္ပိုင္းအပ္ေငြတို႔အေပၚ အတိုးႏႈန္းကို ၾသဂုတ္ ၁ ရက္ေန႔က စလို႔ ျပင္ဆင္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂ ပတ္ၾကာ ကာလအတြင္းမွာ အခ်ိန္ပိုင္းအပ္ေငြအေပၚ အပ္ႏွံမႈက ဘီလီယံနဲ႔ ခ်ီၿပီး ျမင့္တက္ခဲ့တယ္လို႔ သမ၀ါယမဘဏ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါရိုက္တာက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။
ျပည္တြင္းက ပုဂၢလိကဘဏ္ႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ သမ၀ါယမဘဏ္လီမိတက္၊ ကေမၻာဇဘဏ္ လီမိတက္နဲ႔ အာရွစိမ္းလမ္းမႈဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္လီမိတက္တို႔က ႏိုင္ငံေတာ္ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ေငြစုဘဏ္အပ္ေငြနဲ႔ အခ်ိန္ပိုင္းအပ္ေငြတို႔အေပၚ အတိုးႏႈန္းေတြကို ၾသဂုတ္ ၁ ရက္ေန႔က စလို႔ တိုးျမႇင့္ ျပင္ဆင္ေပးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အပ္ေငြအေပၚ ဘဏ္အတိုးႏႈန္းေတြ ျပင္ဆင္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘဏ္မွာ ေငြအပ္ႏွံတဲ့ပမာဏက ၂ ပတ္အတြင္းမွာ ဘီလီယံနဲ႔ ခ်ီၿပီး တိုးတက္ခဲ့ေၾကာင္း သမ၀ါယမဘဏ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဒါရိုက္တာ ဦးေဖျမင့္က ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။
“အပ္ေငြအေပၚမွာ အတိုင္းက ျမႇင့္လိုက္တာကိုး။ အခုက ၄၀ ဘီလီယံေလာက္တက္လာတယ္။ က်ေနာ္တို႔မွာ ပိုၿပီးလာအပ္တာေပါ့။ ေျပာင္းၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂ ပတ္ေလာက္အတြင္း တက္လာတယ္။ ဒါသဘာ၀က်တယ္ေလ၊ အတိုးျမင့္သြားရင္ ေငြအပ္တဲ့သူက လာမွာပဲ။”
အလားတူ အတိုးႏႈန္းျပင္ဆင္တဲ့စာရင္းထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ ကေမၻာဇဘဏ္လီမိတက္ရဲ႕ ဒု- ဥကၠ႒ ဦးသန္းလြင္ကလည္း လက္ရိွဘဏ္ရဲ႕ ေငြအပ္ႏွံမႈအေျခအေနအေပၚ အခုလို ေျပာပါတယ္။
“ေပၚလစီတခုေျပာင္းတယ္ဆိုတာက ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း သံုးသပ္လို႔ မရဘူး။ ၃ လတန္သည္ ေစာင့္ရတယ္။ ၆ လတန္သည္ ေစာင့္ရတယ္။ အဲဒီလို ေစာင့္ၾကည့္ရင္ ၃ လေစာင့္ၾကည့္မယ္ ၆ လေစာင့္ၾကည့္မယ္။ အဲဒီၾကားမွာ က်ေနာ္တို႔ တက္လာတယ္ အဲဒီလို သံုးသပ္လို႔ရတယ္။ ေနာက္တခါ သတင္းေတြထူးျခားရင္ ျပန္က်သြားျပန္တယ္။ ေျပာလို႔ မရဘူး။”
ဘဏ္တိုးႏႈန္းေတြကို အခုလို တိုးျမႇင့္ျပင္ဆင္လိုက္တဲ့အတြက္ အရံႈးအျမတ္မ်ားတဲ့ စီးပြားေရးကို မလုပ္ခ်င္တဲ့ ေငြပိုလွ်ံတဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ ဘဏ္တိုးႏႈန္းနဲ႔ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ေနထိုင္ႏိုင္မယ္လို႔ ဘဏ္လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က ေျပာပါတယ္။
ဒီလို ဘဏ္တိုးေတြ ျမႇင့္တင္ၿပီး ေငြေတြ ပိုစုလာတာဟာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ ဘယ္လို ဂယက္ ရိုက္မႈေတြ ရွိလာႏိုင္ပါသလဲဆိုတာကို စီးပြားေရးမူ၀ါဒေရးရာေလ့လာသူ ေဒါက္တာ ေအာင္ကိုကိုက သံုးသပ္ပါတယ္။
“ဘဏ္ေတြမွာ စုေဆာင္းေငြေတြ ျမင့္လာတယ္၊ တက္လာတယ္ဆိုတာက private saving ျမင့္လာတယ္ဆိုေပတာက တဖက္ကၾကည့္ရင္ ေကာင္းလာတယ္ေပါ့။ GDP နဲ႔ saving ရဲ႕အခ်ိဳးက ျမင့္သထက္ျမင့္ လာရင္ ေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္လို႔ saving ကေန ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အျဖစ္ကို အသြင္မေျပာင္းႏိုင္ရင္ေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့။ saving ကေန ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အျဖစ္ ေျပာင္းႏိုင္မွ ဒါဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈစြမ္းရည္ တက္တာေပါ့။”
ဘဏ္အတိုးႏႈန္းေတြ ျပင္ဆင္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ဒါဟာ ဘဏ္ေတြအၾကားမွာ ဂိမ္းတခုလို ရိွလာႏိုင္တယ္လို႔ သူက အခုလို ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။
“ဘဏ္တိုးႏႈန္းျမႇင့္တယ္ ဆိုတာလည္း ဘဏ္တိုးႏႈန္းျမႇင့္ေပးႏိုင္တဲ့ စီးပြားေရး အင္အား ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္လည္း ရွိတာေပါ့။ သီအိုရီအရ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘဏ္တိုးႏႈန္း ျမႇင့္တယ္ဆိုရင္ ဘဏ္တိုးႏႈန္းျမႇင့္တဲ့ ဘဏ္ေတြဆီမွာ ပိုၿပီးစုေဆာင္းေငြ အပ္ၾကမွာေပါ့။ က်န္တဲ့ ဘဏ္ေတြမွာကလည္း အဲဒီလိုက္ျမႇင့္ႏိုင္မလား ဆိုတဲ့ ပံုစံတခုကို စိန္ေခၚမႈတခုအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမွာေပါ့ေနာ္။”
အခု ျပည္တြင္းပုဂၢလိကဘဏ္ေတြ ျပင္ဆင္လိုက္တဲ့ အတိုးႏႈန္းေတြကေတာ့ ေငြစုဘဏ္အပ္ေငြက ၈ ဒသမ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႔ အခ်ိန္ပိုင္းအပ္ေငြက အခ်ိန္ကာလေပၚ မူတည္ၿပီး (၃ လ၊ ၆ လ၊ ၉ လနဲ႔ ၁ ႏွစ္) ၈ ဒသမ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန၊ ၁၀ ဒသမ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ျပင္ဆင္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခားက လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံလုပ္ကိုင္ၾကမယ့္ ဘဏ္ေတြကို လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ခြင့္ လိုင္စင္ေတြ မၾကာခင္ ခ်ေပးေတာ့မယ္လို႔ သတင္းေတြ ထြက္ေပၚေနခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းဘဏ္ေတြက ခုလို ေငြအပ္ႏွံသူေတြအတြက္ အတိုးႏႈန္းေတြ ျမႇင့္ေပးလိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
လက္ရွိ ျပည္တြင္းမွာ ႏိုင္ငံပိုင္ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္အပါအ၀င္ ပုဂၢလိကပိုင္ ဘဏ္အေရအတြက္က ၂၂ ဘဏ္ ရွိေနပါတယ္။
