အာဆီယံ ျပည္သူ႔ဖိုရမ္ကို ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္လုပ္တဲ့ လူထုအေျချပဳ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေရြးခ်ယ္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အာဆီယံႏုိင္ငံ အခ်ိဳ႕က လက္မခံတဲ့ အတြက္ အာဆီယံ အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္လာတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံမယ့္ အာဆီယံ ျပည္သူ႔ ဖုိရမ္ကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။

အာဆီယံ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြက သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံအတြက္ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေတြ႔ဆုံဖို႔ ကေမာၻဒီးယား၊ မေလးရွားနဲ႔ စင္ကာပူႏုိင္ငံက ေခါင္းေဆာင္ေတြက ျငင္းပယ္ခဲ့ၿပီး အစိုးရ ေရြးခ်ယ္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ အစားထိုးဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့အတြက္ ေမလ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပဖို႔ ရွိေနတဲ့ အာဆီယံ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း ညီလာခံ/ အာဆီယံ ျပည္သူ႔ဖိုရမ္(ACSC/APF) ကို ဖ်က္သိမ္းလုိက္တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပတဲ့ ၂၄ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းမွာ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ ေတြနဲ႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ မိနစ္ ၃၀ ၾကာ မ်က္ႏွာစုံညီ ေတြ႔ဆုံၾကမယ့္ ဒီဖိုရမ္ကို က်င္းပဖို႔ လြန္ခဲ့တဲ့လပိုင္းေတြကတည္းက စီစဥ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေရြးခ်ယ္တဲ့ကိုယ္စားလွယ္ကို ႏုိင္ငံ ၃ ႏုိင္ငံက ျငင္းပယ္ၿပီး အစားထိုးဖို႔ ႀကိဳးစားခ်က္ဟာ အာဆီယံ ျပည္သူ႔ဖိုရမ္ က်င္းပေရး ေဒသတြင္း ဦးေဆာင္ ေကာ္မတီရဲ႕ မူ၀ါဒနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့ အတြက္ အစည္းအေ၀းကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ACSC/APF က်င္းပေရးေဒသတြင္း ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက ကိုဂ်ိဳးဇက္က ေျပာပါတယ္။

“ျပည္သူ႔ဖုိရမ္ဘက္ကေနၿပီး တကယ္လုိ႔ လက္မခံေပးဘူးဆုိရင္လည္း ရတယ္။ ၇ ေယာက္နဲ႔ပဲ သြားေတြ႔မယ္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ထုိင္ခုံ ၃ ေနရာ လြတ္သြားတာကုိေတာ့ လြတ္သြားတဲ့အတုိင္း ထားေပးပါလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေတာင္းဆုိတယ္။ အဲဒါကုိ လက္မခံဘူး။ သူတုိ႔အစဥ္အလာမွာ အဲလုိ ထုိင္ခုံအလြတ္ထားတာမရွိဘူးဆုိၿပီး သူတုိ႔လူေတြနဲ႔သူတုိ႔ ျပန္ၿပီး အစုိးရဘက္က ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့လူေတြနဲ႔ အစားထုိးျဖည့္မယ္ေပါ့။ အဲမွာ က်ေနာ္တို႔ မူ၀ါဒါေတြနဲ႔ အရမ္းကုိကြဲလြဲသြားလုိ႔ အစည္းအေ၀းမသြားေတာ့ဘူးဆုိၿပီး အားလုံးသေဘာတူခ်က္နဲ႔ ဆုံးျဖတ္လုိက္ၾကတာပါ။”

ဒီလို မ်က္ႏွာစုံညီ အစည္းအေ၀းက်င္းပဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ အာဆီယံ ျပည္သူ႔ဖိုရမ္ က်င္းပေရး ေဒသတြင္း ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက အတတ္ႏုိင္ဆုံး စီစဥ္ခဲ့ေပမယ့္ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့ အတြက္ နစ္နာဆုံးရႈံးမႈေတြျဖစ္ခဲ့ရတယ္လို႔ အာဆီယံ ျပည္သူ႔ဖိုရမ္ က်င္းပေရး ေဒသတြင္း ဦးေဆာင္ေကာ္မတီ၀င္ ဦးေအာင္မ်ိဳးမင္းက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစုိးရလက္ထက္မွာ အႏွစ္သာရရွိတဲ့ မ်က္ႏွာစုံညီ ေတြ႔ဆုံပြဲတခု လုပ္ေပးဖုိ႔ႀကိဳးစားခဲ့တာ မျဖစ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ အခြင့္အလမ္းတခု ဆုံးရႈံးတာပါပဲ။ အစုိးရနဲ႔ လူထုအေျချပဳအဖြဲ႔ေတြၾကားထဲမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈရွိတယ္ဆုိတာ ျပႏုိင္ဖုိ႔က ဒါကတခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက အာဆီယံအေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ေျပာထားတဲ့အတုိင္း လူထုအေျချပဳတဲ့ အာဆီယံျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ ရည္မွန္းခ်က္ထားေပမယ့္ တကယ္တမ္းက်ရင္ လူထုက တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ လူထုကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဖုိ႔ အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးဘူးဆုိတာျပလုိက္တာ အာဆီယံရဲ႕သြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ သံသယေတြ ရွိစရာ ျဖစ္သြားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္တခုက အာဆီယံျပည္သူ႔ဖုိရမ္ကုိ ဒီႏွစ္က လူေပါင္း ၃ ေထာင္ေက်ာ္ တက္ပါတယ္။ အဲ ၃ ေထာင္ေက်ာ္က အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံစလုံးက အသံနဲ႔ တင္ျပခ်က္ကုိ ကုိယ္စားျပဳပါတယ္။ အဲဒီတင္ျပကုိယ္စားျပဳတဲ့အခ်က္ေတြကို တေနရာတည္းမွာ ေခါင္းေဆာင္ ၁၀ ဦးအေနနဲ႔ နားေထာင္ၿပီး အမွန္တကယ္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မယ့္ နည္းလမ္းေတြ ရွာႀကံဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းေတြလည္း ဆုံးရႈံးသြားတယ္လုိ႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ဧၿပီ ၈၊ ၃၀ ရက္ေတြက ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက ေနျပည္ေတာ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာန အာဆီယံေရးရာဌာနနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတုန္းက အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝေသာ အျပန္အလွန္ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ၊ အာဆီယံျပည္သူမ်ား၏ အသံမ်ားကို ျမႇင့္တင္ေရး၊ အျပန္အလွန္ ေလးစားမႈနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ခြင့္တို႔ကို ရွင္းလင္းခဲ့ပါတယ္။

၂၀၀၅ ခုႏွစ္ မေလးရွားႏိုင္ငံမွ စတင္ၿပီး အာဆီယံေဒသတြင္းရွိ ေဒသမ်ားအားလံုးမွ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ား အမ်ဳိးမ်ဳိးရဲ့ အသံေတြကို စုစည္းတင္ျပႏိုင္ဖို႔ ဒီဖုိရမ္ကို က်င္းပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
မႏွစ္တုန္းက ဘရူႏုိင္းႏုိင္ငံက အာဆီယံ ဥကၠ႒ အျဖစ္ တာ၀န္ယူစဥ္ကလည္း ဒီလို မ်က္ႏွာစုံညီ ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့ပါတယ္။