၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ဖို႔ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ ၈၈ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတို႔ ပူးေပါင္းလက္တြဲၿပီး ေဟာေျပာစည္းရံုးၾကမယ့္ လူထုလႈပ္ရွားမႈ ျပဳလုပ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ စိုင္းျပင္းေနၾကပါတယ္။ လာမယ့္ ေမ ၁၇ ရက္ေန႔ ရန္ကုန္နဲ႔ ၁၈ ရက္ေန႔ မႏၱေလးၿမိဳ႕တို႔မွာ လူထုေဟာေျပာပြဲ လုပ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္တဲ့ေနရာမွာ အဓိက အတိုက္အခံပါတီျဖစ္တဲ့ အန္အယ္လ္ဒီနဲ႔ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္တဲ့ ၈၈ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႔အစည္းတို႔ပဲ လက္တြဲ လုပ္ေဆာင္ၾကမွာပါလားဆိုတာကို အန္အယ္လ္ဒီပါတီရဲ႕ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ဦး၀င္းျမင့္က အင္အားစုေတြ အားလံုး ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“အားလံုးက ၀ိုင္းပါ၀င္ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ လုပ္လို႔ရတယ္။ ေနာက္တခုက ဒီအေပၚမွာလည္း ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္နဲ႔ လုပ္လို႔ရတယ္။ ေနာက္လုပ္တဲ့အခါမွာလည္း အားလံုး၀ိုင္း ပါ၀င္လို႔ရတယ္။ ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ၈၈ နဲ႔ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ပဲ စည္းေ၀းၿပီး ညိႇႏိႈင္းၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းလုပ္တာကိုး။ အဲဒီတုန္းက အဲဒီလို ဆႏၵက ဘယ္သူမွ မသိဘူးေလ။ သိတာက က်ေနာ္အဖဲြ႔ ၂ ခုပဲ သိေတာ့ ၂ ခုပဲ က်ေနာ္တို႔ လုပ္လိုက္တဲ့ သေဘာပဲ။ ဒါေပမယ့္ က်န္တဲ့သူေတြ လုပ္ခြင့္မရွိဘူး၊ မလုပ္ရဘူး၊ မပူးေပါင္းရဘူးလို႔ မေျပာဘူး။ ပူးေပါင္းၿပီး ၀ိုင္းလုပ္လို႔ ရတယ္။”
၈၈ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ဦးျမေအးက ဖြဲ႔စည္းပံုျပင္ေရးလႈပ္ရွားမႈမွာ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြ ပါ၀င္မယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“ေလာေလာဆယ္ တရားပဲြ ၂ ပဲြကို အားစိုက္တာေပါ့ဗ်ာ။ ၁၇ ရက္နဲ႔ ၁၈ ရက္ တရားပဲြေလ။ အဲဒီကေနၿပီး Signature Camping (လက္မွတ္ေရးထုိး လႈပ္ရွားမႈ) ကို ဆက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္။ Signature Camping ကို ဆက္သြားမယ္ဆိုတဲ့ အခါက်ေတာ့ တုိင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ၊ တိုင္းရင္းသား အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ အားေပးကူညီမႈက က်ေနာ္တို႔အတြက္ အလြန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ တန္းတူရည္တူ က်ေနာ္တို႔ အလုပ္လုပ္ခ်င္တာပါ။ ေလာေလာလတ္လတ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ၁၇နဲ႔ ၁၈ ရက္ေန႔ ၂ ရက္ကို အားစိုက္ေနတယ္။ ဒါလည္း တိုင္းရင္းသားႏိုင္ငံေရးပါတီေတြ ပါမွာပါ။”
ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးဦးလွေစာကေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီဟာ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြနဲ႔ မဟာမိတ္လုပ္တဲ့အပိုင္းမွာ အားနည္းတယ္လို႔ သံုးသပ္ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ အတိုက္အခံ အင္အားစုေတြ အားလံုး တစုတစည္းတည္း တကယ့္ တန္းတူညီညြတ္တဲ့ တပ္ေပါင္းစု အေနအထားေတာ့ မရွိဘူးခင္ဗ်။ ျမန္မာျပည္ ႏိုင္ငံေရးကို အဲဒီလို ျမင္ပါတယ္။ အန္အယ္လ္ဒီဘက္ကလည္း အဲဒီလို လုပ္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေရး ေ၀ဖန္သူေတြက အၾကံေပးတာလည္း ၾကားတယ္။ အဲဒီေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီကလည္း အဲဒီလုပ္ငန္းအေပၚမွာ သိပ္အာရုံစိုက္မႈ နည္းတယ္။ ေနာက္တခုက သူတို႔က ျမန္မာျပည္မွာ Political Leadership ကို အၿပီးအပိုင္ ရထားတယ္လို႔ ယူဆပံုရတယ္။ အဲဒီ Political Leadership တခုကို သူတို႔က အၿပီးအပိုင္ ရထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တျခား တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မဟာမိတ္ဖဲြ႔မႈေတြ၊ ခုနေျပာသလို လူထုဆႏၵျဖစ္ျဖစ္၊ တိုက္ပဲြပံုစံမ်ဳိးပဲျဖစ္ျဖစ္ လုပ္တဲ့ေနရာမွာ အန္အယ္လ္ဒီက အားနည္းတယ္။ ေနာက္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း အေနနဲ႔ကလည္း ေခါင္းေဆာင္တေယာက္ မလုပ္ရင္ က်န္တဲ့သူက မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ဳိး ျဖစ္ေနတယ္။ ေနာက္တခုက က်န္တဲ့သူေတြကေရာ အဲဒီကိစၥကို နားမွလည္ရဲ႕လားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ရွိတယ္။”
ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ(ျမန္မာ)ရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးသုေ၀ကလည္း ဒီမိုကရက္ပါတီေတြ အားလံုးေပါင္းၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံု ျပင္ေရး လုပ္ဖို႔ ခက္ဦးမယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။
“အားလံုး သေဘာတူညီမႈရရင္ အေကာင္းဆံုးေပါ့။ အခုဟာကေတာ့ အားလံုး သေဘာတူညီမႈ ဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္။ ခက္တယ္ ထင္တယ္။ အမွန္အတိုင္းဆိုရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာပါတီေတြ စုၿပီးေတာ့ ပါတီႀကီးေတြကေနၿပီး ေခါင္းေဆာင္ၿပီး အားလံုးကို စုလိုက္ၾက၊ ေဆြးေႏြးလိုက္ၾက အဲဒီလို လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့လည္း ေကာင္းတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ကေတာ့ တြက္ထားတာ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် သိပ္မရွိဘူး ထင္တာပဲ။ သိသေလာက္ ၾကားရသေလာက္ကေတာ့ နံပါတ္ ၁ ကေတာ့ ပါတီအခ်င္းခ်င္း ဆက္ဆံမႈက အင္မတန္ နည္းေသးတယ္။ နည္းေသးတဲ့အခါက်ေတာ့ တပါတီနဲ႔ တပါတီရဲ႕ သေဘာထားေတြ စိတ္ေတြကို လည္းပဲ ေသေသခ်ာခ်ာ မသိ ရင္းႏွီးမႈက နည္းတဲ့အခါက်ေတာ့ ေဆြးေႏြးရတာ ညိႇႏိႈင္းရတာ ခက္မယ္လို႔ ထင္မွာေပါ့။ အဲဒီဥစၥာက ပထမတုန္းတည္းကိုက တပါတီနဲ႔ တပါတီ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး အျမဲတန္း ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆြးေႏြးရ လြယ္မွာေပါ့။ ပထမ အခ်က္ကိုက နည္းနည္း ခက္ေနတာ။ ေနာက္တခုကလည္း ပါတီေတြမွာလည္း ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ျပန္ၿပီး ေဆြးေႏြးရတဲ့အခါက်ေတာ့ ပါတီတခုတိုင္း တခုတိုင္းမွာကိုက အယူအဆေလးေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီ ကိုယ့္အယူအဆကို ပါတီထဲမွာ ေဆြးေႏြးၾကရတာေတြ ရွိေတာ့ ပါတီေတြ အမ်ားႀကီး စုလိုက္မယ္ဆိုရင္ ပိုခက္မယ္လို႔ ယူဆၿပီး မစုတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တာေပါ့။ အားလံုးကလည္း ဒီ ဖဲြ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုလားၾကတာပဲေလ။ လိုလားၾကတဲ့ အခါက်ေတာ့ အားလံုး ေပါင္းၿပီး ျပင္ဆင္ေရး မလုပ္ႏိုင္ရင္ေတာင္မွ တေယာက္ကို တေယာက္ သေဘာထားက မတူညီရင္လည္းပဲ ခြင့္လႊတ္ရမယ္ သီးခံရမယ္။ အဲဒီလို လုပ္မယ္ဆိုရင္ ျမန္ျမန္ၿပီးမွာေပါ့ဗ်ာ။”
တဘက္မွာ သမၼတ၊ လႊတ္ေတာ္နာယကနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တို႔ ၃ ဦးစလံုးက ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒေဘာင္အတြင္းကပဲ ျပင္ဖို႔ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ ေပးထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
