အစိုးရဌာနဆိုင္ရာေတြ စစ္တပ္နဲ႔ ကုမၸဏီေတြက သိမ္းထားတဲ့ လယ္ေျမေတြ ျပန္ေပးဖို႔ ေျမယာခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီရံုးေတြ ဖြင့္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ေပးေနၿပီဆိုေပမယ့္ ခုခ်ိန္ထိေတာ့ မူလပိုင္ရွင္ေတြ လက္ထဲ ျပန္ေရာက္တယ္လို႔ သိပ္မၾကားရပါဘူး။
ျမန္မာျပည္အလယ္ပိုင္းမွာ တည္ရွိတဲ့ ျမင္းၿခံ၊ ပုသိမ္ႀကီး၊ မိထီၱလာ၊ ငဇြန္ စတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြဘက္ ေမးစမ္းၾကည့္ရသေလာက္လည္း လယ္ေျမ အနည္းအက်ဥ္းျပန္ရတယ္ဆိုတာနဲ႔ လံုး၀ ျပန္မရေသးေၾကာင္းေတြပဲ ၾကားရပါတယ္။
မႏၱေလးတိုင္း၊ ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္၊ အုန္းေခ်ာေက်းရြာက လယ္သမား ဦးထြန္းၾကည္က သူတို႔ နယ္တ၀ိုက္ ျပန္ရတဲ့လယ္နဲ႔ ျပန္မရေသးတဲ့ လယ္ေျမေတြအေၾကာင္း အခုလိုေျပာပါတယ္။
“ဘိလပ္ေျမ တန္ ၂၅၀၀ က်ဆိုၿပီး လပခ က သိမ္းထားတယ္။ အဲဒါကိုမွ စီမံကိန္းမလုပ္ျဖစ္ဘူး။ တလေလာက္ပဲရွိဦးမယ္ ၈၂ ဧက ျပန္ရၿပီ။ အခု ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္မွာ အဲဒီ ၈၂ ကပဲ ျပန္ရေသးတယ္။ ေရႊစာရံေဂါက္ကြင္းတို႔ ခလရ ၇၆ သိမ္းတာေတြ မရေသးဘူး။”
ေရႊစာရံေဂါက္ကြင္းအတြက္ သိမ္းထားတဲ့ လယ္ေျမဧကေပါင္းက ၂၅၀ ေလာက္ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ျမင္းျခံဘက္မွာေတာ့ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးရံုးေတြ မဖြင့္ရေသးသလို အသိမ္းခံထားရတဲ့ လယ္ဧကေထာင္ေသာင္းခ်ီၿပီး ျပန္မရေသးပါဘူး။
ျမင္းၿခံၿမိဳ႕နယ္၊ ဆီမီးခံုရြာက လယ္သမား ဦးကိုကိုက “က်ေနာ္တို႔ ျမင္းျခံၿမိဳ႕နယ္မွာ ေကာ္မတီ ရုံးခန္းရယ္လို႔ မဖြင့္ရေသးဘူး။ က်ေနာ္တို႔ ဆီမီးခံုရြာမွာ စိုက္ပ်ဳိးရုံးအတြက္ သိမ္းထားတဲ့ ေျမမ်ဳိးတို႔၊ ေနာက္ ၀ါဒိုင္အျဖစ္နဲ႔ သိမ္းထားတဲ့ ေျမမ်ဳိးတို႔ အဲဒီလို တခါသိမ္းရင္ ၃၊ ၄ ဧက သိမ္းတဲ့ဟာမ်ဳိးေပါ့ဗ်ာ အဲဒီလိုမ်ဳိးေလးေတြက ျပန္လိုက္ေပးထားလို႔ ရတယ္။ က်ေနာ္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ၁၀ လပိုင္းက ျပန္ရခဲ့တာပဲခင္ဗ်။ ဧကနဲ႔တြက္ရင္ ၀ါဌာနက ၂ ဧကေလာက္ရွိမယ္၊ ေနာက္တခါ စိုက္ပ်ဳိးေရးရုံးက ၄ ဧက၊ ေလယာဥ္ကြင္းအျဖစ္ သိမ္းထားတဲ့ ေျမေကာဆိုရင္ အကုန္လံုး ၉ ဧကေလာက္ရွိတယ္။ ျပန္မရေသးတာက ကာကြယ္ေရးစက္မႈဇုန္အျဖစ္ မိထၱီလာက ဂ်ီအီးတပ္က သိမ္းထားတဲ့ ဧက ၂ ေသာင္းနီးပါးေလာက္ကို ၂၀၁၀ က သိမ္းထားတာ ျဖစ္တယ္။”
မႏၱေလးတိုင္း ေတာင္သူလယ္သမားသမဂၢျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးျမင့္ေ၀က မႏၱေလးတိုင္းထဲ လယ္ေျမျပန္ေပးဖို႔ လုပ္ေနတာ မေတြ႔ရေသးဘူးလို႔ အခုလို ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ ပတ္၀န္းက်င္မွာက မၾကားရဘူးခင္ဗ်။ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတို႔၊ မေကြးတိုင္း ေဒသႀကီးတို႔၊ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးတို႔ အဲဒါေတြက ၾကားရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ မႏၱေလးတိုင္းမွာေတာ့ မၾကားေသးဘူးခင္ဗ်။”
မေကြးတိုင္းထဲ လယ္ေျမသိမ္းအမႈေတြ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့တဲ့ လႊတ္ေတာ္ လယ္ေျမစံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔၀င္ မေကြးတိုင္း၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးလွေဆြက လယ္ေျမျပႆနာေတြ ရွိေနေသးတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“တနယ္နဲ႔ တနယ္ေတာင္ မတူႏိုင္ဘူး။ က်ေနာ့္ဟာက ရသာရတယ္။ ဥပမာ - လြယ္တဲ့ဟာ၊ တေယာက္တည္းနဲ႔ ပတ္သက္တယ္ဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းျပန္ရတယ္။ တခ်ဳိ႕က အျငင္းပြားေနတယ္။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ဗ်ာ ဂရမ္ မရွိၾကဘူး။ ေျမခြန္ေျပစာေလးေတြပဲ ရွိတာ။ ေျမခြန္ဆိုတာက မည္သူမဆို အစိုးရေျမမွာစိုက္ရင္လည္း ေျမခြန္ျဖတ္ေပးတယ္။ သူက သီးႏွံအေပၚမွာ အေကာက္ေကာက္တာကိုးဗ်။ သီးႏွံစိုက္တဲ့အေပၚမွာ ဘယ္ေျမမွာပဲ စိုက္စိုက္ သီးႏွံစိုက္ရင္ အခြန္ေကာက္တယ္။ အဲဒါကို အဲဒါရွိတယ္ဆိုၿပီး လာျပတယ္။ အဲဒါက သူတို႔ ပိုင္ဆိုင္ၾကတာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေျမေနရာမွာ သူလုပ္ဖူးတယ္ဆိုတာကေတာ့ ေျပာႏိုင္တာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္း ဘယ္သူမွ မလုပ္မိခဲ့ၾကဘူး။ အဲဒီေနရာမွာ ပထမ ၃ ႏွစ္ေလာက္မွာ လူတေယာက္ အလုပ္လုပ္ရင္ လုပ္မယ္။ ဒုတိယ ၃ ႏွစ္ေလာက္မွာ လူတေယာက္ ေျပာင္းသြားရင္ ေျပာင္းသြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ တကယ္တမ္းတပ္က သိမ္းလို္က္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျပန္စြန္႔လႊတ္လိုက္ေကာ ပထမလူနဲ႔ ဒုတိယလူနဲ႔က ႏွစ္ေယာက္လံုးက သူပိုင္သင့္တယ္၊ ငါပိုင္သင့္တယ္ အဲဒါမ်ဳိး ျဖစ္တာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ တခ်ဳိ႕ဆိုရင္ ၄၊ ၅ ေယာက္ ျဖစ္ေနတယ္။ တခ်ဳ႔ိဆုိလို႔ရွိရင္လည္း ဒီေနရာေလးက သစ္ပင္ေလးကို ဓားနဲ႔ ခုတ္ၿပီး မွတ္ထားတာ။ လယ္ေတြ ယာေတြ မေဖာ္ရေသးဘူးေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဌာနက တခုခုက သိမ္းလိုက္တယ္။ အခုျပန္ေပးတယ္။ ျပန္ေပးေတာ့ သူက အရင္တုန္းက ဒီနားမွာ မွတ္ထားတာ ရွိတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုအခ်ိန္မွာ လက္ေတြ႔ ၀င္လုပ္ေနတဲ့သူက အဲဒါသူက မွတ္ရုံပဲ မွတ္တာ၊ ဒီေနရာမွာ သူအရင္တုန္းက လယ္ေဖာ္ထားတာ မရွိေသးဘူးဆိုၿပီး အဲဒီလိုမ်ဳိး အျငင္းပြားတာေတြ ရွိတယ္။ ဒါေတြက ေတာ္ေတာ္နဲ႔ အေသာတတ္မယ္ မထင္ဘူး။”
ေျမအသံုးခ်မႈစီမံခန္႔ခြဲေရး ဗဟိုေကာ္မတီဥကၠ႒ ဒုတိယသမၼတ ဦးဥာဏ္ထြန္းကေတာ့ ေျမပိုင္ဆိုင္တဲ့ သက္ေသခံစာရြက္ မျပႏိုင္ရင္လည္း ရပ္မိရပ္ဘေတြ ေထာက္ခံခ်က္ေပးရင္ ျပန္ေပးဖို႔ ေျပာထားပါတယ္။ အခုအခ်ိန္ထိေတာ့ မူလပိုင္ရွင္ေတြျပန္ရတာ မဆိုစေလာက္ပဲ ရွိေသးၿပီး ေလ်ာ္ေၾကးရတယ္ဆိုတာလည္း ေျပာပေလာက္ေအာင္ မရွိေသးေၾကာင္းပါ။
