၁၉၈၈ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က လုံထိန္းတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းမႈေၾကာင့္ က်ဆံုးခဲ့ရတဲ့ စက္မႈတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ကိုဖုန္းေမာ္ရဲ့ ၂၆ ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ အခမ္းအနားေတြကို ဒီေန႔က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။
ႏွစ္ပတ္လည္ ေအာက္ေမ့ဖြယ္အခမ္းအနားေတြကုိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ေနရာတခ်ဳိ႕မွာ က်င္းပခဲ့သလုိ အင္းစိန္ ႀကိဳ႕ကုန္းမွာရွိတဲ့ ဇီးကုန္းေတာရ စာသင္တုိက္မွာလည္း ကုိဖုန္းေမာ္ က်ဆံုးတဲ့ေန႔က အတူပါ၀င္ဆႏၵျပခဲ့ၾကတဲ့ ေက်ာင္းသားေဟာင္းေတြကေန ဆြမ္းေကၽြးနဲ႔ ေအာက္ေမ့ဖြယ္အခမ္းအနားတခု ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီပြဲကုိတက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၇ ဗမာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားသမဂၢ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ မၿဖိဳးၿဖိဳးေအာင္က အခုလုိ ေျပာပါတယ္။
“၉ နာရီကေနၿပီးေတာ့ ၁၂ နာရီအထိက ႀကိဳ႕ကုန္းမွာရွိတဲ့ ဇီးကုန္းေတာရ စာသင္တိုက္မွာ တခု က်င္းပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ေသနတ္ဒဏ္ရာရတဲ့ ဦးျမင့္ဦးတို႔ အပါအ၀င္ ေပါ့ေနာ္။ အင္ဂ်င္နီယာ ေက်ာင္းသားေတြက စုၿပီးလုပ္တာ တခုေပါ့။ အဲဒါက မနက္ပိုင္းမွာ ဆြမ္းကပ္တာေပါ့။”
ဒါ့အျပင္ ဖုန္းေမာ္ေန႔ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အခမ္းအနားကုိ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕လည္ ဘားလမ္းက ေအာခစ္ဟုိတယ္နဲ႔ အင္းယားကန္ေဘာင္ (တံတားျဖဴအနီး) မွာလည္း ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
ကုိဖုန္းေမာ္ အမွတ္တရပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း ကုိျမတ္သူက “အင္းလ်ားကန္ေဘာင္မွာ ကိုဖုန္းေမာ္ က်ဆံုးတဲ့အထိမ္းအမွတ္ကို ကဗ်ာေတြ ရြတ္မယ္။ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြက သူတို႔ ရင္ထဲက ခံစားခ်က္ေတြကို ထုတ္ေျပာၾကမယ္။ အဓိကကေတာ့ဗ်ာ ကိုဖုန္းေမာ္ က်ဆံုးခဲ့တယ္ဆိုတာ တိုင္းျပည္အတြက္ မတရားမႈပဲဗ်။ အဲဒီ မတရားမႈကို မေမ့သြားေအာင္ လုပ္ေပးတာပါ။ မေမ့ေအာင္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ သူတို႔ခံခဲ့ရတဲ့ ဟာေတြက မတရားရသျဖင့္ ခံရတာျဖစ္တယ္။ ဒါကို က်ေနာ္တုိ႔က မတရားသျဖင့္ ခံရေၾကာင္းကို သက္ေသထူတာ။ သူတို႔ ေသရျခင္းဟာ တျခားအေၾကာင္းေၾကာင့္ ေသရျခင္းမဟုတ္ဘဲနဲ႔ မတရားမႈေၾကာင့္ မေသသင့္ပဲ ေသရတဲ့လူေတြအျဖစ္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔က အသိအမွတ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ ဒီျဖစ္ရပ္ေတြ ဘယ္ေတာ့မွ ပေပ်ာက္မသြားေအာင္ လူေတြကို အစဥ္အျမဲႏိုးၾကားေနေအာင္ ဒီရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ လူငယ္ေတြ အားလံုးေပါင္းၿပီး လုပ္ၾကတာပါ” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕မွာလည္း အလားတူ အခမ္းအနားေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၈၈ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ အေနာက္ႀကိဳ႕ကုန္းရပ္ေန လူငယ္ေတြနဲ႔ ရန္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥက အစျပဳၿပီး ရန္ကုန္စက္မႈတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြကုိ လုံထိန္းတပ္ဖြဲ႔ေတြက ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား ကိုုဖုန္းေမာ္နဲ႔ ကိုစိုးႏိုင္တုိ႔ က်ဆုံးခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ျဖစ္ရပ္ဟာ ၁၉၈၈ လူထုအံုႂကြမႈႀကီး ျဖစ္ေပၚလာေစဖို႔ လတ္တေလာ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲက တခုျဖစ္ခဲ့တာပါ။
ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ကစၿပီး မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔ကုိ ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္လာခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
