ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းေတြလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔ (MSF) ကို လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကုိင္ခြင့္ျပဳထားတဲ့ နားလည္မႈစာခၽြန္လႊာ (MoU) သေဘာတူညီခ်က္ကို ရုပ္သိမ္းလိုက္ၿပီလို႔ ျမန္မာအစိုးရ တာ၀န္ရွိသူက အတည္ျပဳေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ရာနဲ႔ခ်ီတဲ့ ေဒသခံ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြက MSF အဖြဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္က ထြက္သြားဖို႔ ဆႏၵျပခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ခုလို လုပ္ငန္းေတြ ဆက္လုပ္ခြင့္ ရုပ္သိမ္းလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။
ခုလို MoU ရုပ္သိမ္းရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းဟာ ဒုခ်ီးရားတန္းေက်းရြာျပႆနာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရ ျပန္ၾကားေရး ဒု၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။
“ေနာက္ဆံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဒုခ်ီးရားတန္းျဖစ္စဥ္မွာေတာ့ MSF အဖဲြ႔က သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာ ရရွိသူေတြ၊ ဓားခုတ္ခံရသူေတြ ၁၅ ဦးေလာက္ကို ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရကို တရား၀င္ စာေရးသလို ႏိုင္ငံတကာကိုလည္း ထုတ္ျပန္ ေျပာၾကားတာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒီဘက္မွာ ျပည္နယ္အစုိးရနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကေနၿပီးေတာ့မွ အမႈမွန္ေပၚေပါက္ဖို႔နဲ႔ က်ဴးလြန္သူရွိရင္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔အတြက္ အဲဒီလူေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ သူတို႔ကုသေပးရ တယ္ဆိုတဲ့ လူေတြကို ေတြ႔ႏိုင္ဖို႔အတြက္ စီစဥ္ေပးပါဆိုၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့တာေတြရွိတယ္။ အဲဒီလိုပဲ ဒုခ်ီးရားတန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သြားေရာက္စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့ ေကာ္မရွင္ ေတြကလည္း ေမးျမန္းတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီလို ေတ့ေတ့ဆိုင္ဆိုင္ေျပာတဲ့အခါၾကေတာ့ သူတို႔ ဒီအေထာက္အထားေတြ မျပႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ေဒသခံ၀န္ထမ္းေျပာျပခ်က္အရ ဒါကို သတင္းပို႔တာျဖစ္ပါတယ္လို႔ပဲ ျပန္ေျပာတယ္။ MSF အေနနဲ႔ သူတို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မႈ အေပၚမွာ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈမရွိတဲ့အျပင္ စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈ မရွိပါဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ေပၚထြက္လာတဲ့အခါမွာလည္း သူတို႔ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုလည္း ျပန္ရုပ္သိမ္းတာ မရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ သူ႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက ေဒသမွာ အေထာက္အကူ ျဖစ္ရမယ့္အစား ေဒသတြင္း တင္းမာမႈကို ျမင့္မားေစၿပီးေတာ့မွ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈကို ထိခိုက္လာေစႏိုင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒီစာခၽြန္လႊာကို က်ေနာ္တို႔ဘက္က ဆံုးျဖတ္ခဲ့ရတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”
MSF အဖြဲ႔နဲ႔ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနတို႔ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း က်န္းမာေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ခြင့္ လုပ္ငန္္းေတြ လုပ္ကိုင္ခြင့္ နားလည္မႈ စာခၽြန္လႊာ MoU ဟာ ၂၀၁၃ ဇန္န၀ါရီလကတည္းက သက္တမ္းကုန္ဆုံးသြားတာျဖစ္ၿပီး သက္တမ္းတိုးဖို႔ ဆက္ေဆြးေႏြးေနစဥ္အတြင္း ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ခြင့္ ေပးထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္ ျပန္ၾကားေရး အဖြဲ႔က ဦးဦးလွသိန္းကေတာ့ MoU ကုန္ဆုံးေနၿပီျဖစ္တဲ့ MSFနဲ႔ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ MoUကို ဆက္လက္ လက္မွတ္မထိုးေတာ့တဲ့အၾကာင္း ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီး ဌာနကလည္း အသင္းအဖြဲ႔မွတ္ပုံတင္ထားတဲ့ အထဲက MSFကို ဆက္လက္ မွတ္ပုံ တင္ခြင့္မျပဳေတာ့တဲ့ အေၾကာင္း ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ MSF လုပ္ငန္းေတြကို ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္ေန႔က စတင္မလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ေခၚယူေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ကေနၿပီးေတာ့မွ ေရာက္လာျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ MOU ဆိုတာကေတာ့ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး႒ာနနဲ႔ ထိုးတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ အသင္းအဖဲြ႔ ဥပေဒအရ မွတ္ပံုတင္တာက ျပည္ထဲေရးမွာ မွတ္ပံုတင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီး႒ာနက MOU မထိုးဘူး။ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီး႒ာနကလည္း မွတ္ပံုတင္ထားရာကေန ဆက္လက္မွတ္ပံုတင္ခြင့္ မျပဳေတာ့ဘူးဆိုတာကို ျပည္ေထာင္စုကေန အေၾကာင္းၾကားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”
ဒီိကိစၥ MSFကို ဒီဗြီဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာ အဖြဲ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ Peter-Paul de Grooteက MoU ဖ်က္သိမ္းတဲ့ကိစၥ အေၾကာင္းၾကားစာမရေသးေၾကာင္း၊ စစ္ေတြမွာ ေဖေဖာ္၀ါရီ ၂၆ ရက္ေန႔က MSF ရဲ႕ MoU နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးခဲ့သလို က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ MoU ကို အၿပီးသတ္ႏုိင္ဖို႔အတြက္ ေဆြးေႏြးေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ အီးေမးနဲ႔ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာ ျပန္ၾကားေရး ဒု၀န္ႀကီးကေတာ့ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ ဒီိကိစၥ MSFကို ဘယ္ေတာ့ အေၾကာင္းၾကားမလဲ မသိရေသးေပမယ့္ ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ ခက္ခက္ခဲခဲ ခ်မွတ္ရတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ျဖစ္တယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက လူသားခ်င္း စာနာမႈ အေထာက္အပံ့ အကူအညီအတြက္ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ ၀ါဒကို ေျပာင္းလဲဖို႔ မရွိဘူးလို႔လည္း ျမန္မာအစိုးရ ျပန္ၾကားေရးဒု၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္ကေျပာပါတယ္။
ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ေပါက္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီအဖြဲ႔ကို ေဒသခံေတြက ဆႏၵျပကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ လုပ္ငန္းတခ်ဳိ႕ကုိ ရပ္ဆုိင္းခဲ့ရဖူး ပါတယ္။
MSF အဖြဲ႔ဟာ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပည္ေထာင္စု က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာ က်န္းမာေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ကိုင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။
လတ္တေလာ ရခုိင္၊ ကခ်င္၊ ရွမ္းျပည္နယ္နဲ႔ ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီးေတြမွာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ၿပီး HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ ၃ ေသာင္းနီးပါးကို ေထာက္ပံ့ထားတယ္လို႔ MSF အဖြဲ႔ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရပါတယ္။
