လက္ရွိ ျပဌာန္းထားတဲ့ လယ္ယာေျမဥပေဒဟာ ေျမယာေတြ ဆံုးရံႈးခဲ့တဲ့ လယ္သမားေတြ အတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ နည္းေနသလို ဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္ရာမွာလည္း အခက္ေတြ႔မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။
၂၀၁၂ လယ္ယာေျမဥပေဒကို အစိုးရက တရား၀င္ျပဌာန္းၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္ရြက္တဲ့ေနရာမွာ အခက္အခဲေတြနဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္ လယ္ယာေျမ ပိုင္ဆို္င္ဆိုင္မႈနဲ႔ အျငင္းပြားမႈေတြကို ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေျပာပါတယ္။
လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ား စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ရန္ကုန္တိုင္းတာ၀န္ခံ ဦးေအာင္သိန္းလင္းက အခက္အခဲကို ခုလို ေျပာပါတယ္။
“၂၀၁၂ လယ္ယာေျမဥပေဒရဲ႕ အဓိကကေတာ့ အရင္တုန္းက လယ္ယာေျမျပႆနာေတြ ျဖစ္တယ္။ ေျဖရွင္းဖို႔ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ လယ္ယာေျမ ပိုင္ဆိုင္မႈ စာရင္းဇယား မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြ ေသခ်ာ မရွိခဲ့ဘူး။ ေျမပိုင္ဆိုင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အပ္ဒိတ္ မျဖစ္ဘူး။ အစိုးရက ျပန္ေပးေစဖို႔ အမိန္႔ ခ်မွတ္လိုက္တဲ့အခါမွာ ျပန္ေပးဖို႔အတြက္ ဘယ္သူကို ျပန္ေပးရမလဲလို႔ ပိုင္ဆိုင္မႈ ရွာတဲ့အခါက်ေတာ့ တိုင္တဲ့လူနဲ႕ စာရင္းမွာ ရွိေနတဲ့လူ တလြဲစီ ျဖစ္ေနတယ္။”
ရန္ကုန္တိုင္း လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ား စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္အဖဲြ႔၀င္ ဦးခိုင္ေမာင္ရည္က ဒီ လယ္ယာေျမဥပေဒဟာ လယ္သမားေတြရဲ႕ ဆံုးရႈံးမႈေတြကို မေျဖရွင္း ႏိုင္သလို အက်ိဳးခံစားခြင့္ေတြ မရရွိဘူးလို႔ သုံးသပ္ေျပာဆိုပါတယ္။
“တကယ္ ဥပေဒဆိုရင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ဖို႔ တာ၀န္ရွိသလို အေကာင္အထည္ ေပၚလာတဲ့အေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရွိရမယ္။ အဲေတာ့ လယ္သမားေတြ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရွိဖို႔ ေရးဆြဲထားတယ္ဆိုရင္ လယ္သမားေတြက အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရွိကို ရွိရမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုထိေတာ့ ဘာမွျဖစ္မလာေသးဘူး။”
ဒီလို အခက္အခဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ား ဆိုင္ရာ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မတီအေနနဲ႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေဖာ္ထုတ္တဲ့အခါမွာလည္း သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြက ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးမယူဘူးလို႔ ဦးေအာင္သိန္းလင္းက ေထာက္ျပပါတယ္။
“ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လန ၃၉ မက်ေသးတဲ့ လယ္ေျမေတြကို ျခံေတြခတ္၊ ၿခံေတြခတ္ၿပီးေတာ့မွ လယ္ယာေျမဥပေဒေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့မွ ဘယ္လို အေရးယူမွာလည္း က်ေနာ္ေမးဖူးတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒု၀န္ႀကီးဦးအုန္းသန္းကေနၿပီးေတာ့မွ တိုင္းေဒသၾကီးအစိုးရနဲ႔မွ ညိွႏိႈင္းၿပီးေတာ့မွ အေရးယူပါမယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္။ တကယ္တမ္း က်ေတာ့ ဘာမွ အေရးမယူဘူး။”
ဒီလို အေျခအေနေတြ အျပင္ လယ္သမားေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြအၾကား ကာလ ၾကာျမင့္စြာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တရားရံုးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကို အျမန္ၿပီးျပတ္ေအာင္ ဘယ္လို ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုတာကို ေတာင္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္္အမတ္ ဦးေအာင္သိန္းလင္းက ဇန္န၀ါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔က ၾကယ္ပြင့္ျပေမးခြန္းကို ေမးျမန္းရာမွာ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရံုးက တရားသူႀကီး ဦးျမင့္ေအာင္ကို ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဒီလို္ ေျဖၾကားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လယ္ယာေျမ စံုစမ္းစစ္ေရးေကာ္မတီက တာ၀န္ရွိသူ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေက်နပ္အားရမႈ မရွိပါဘူး။
ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ဖြဲ႔စည္းေပးထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ထံ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ တိုင္ၾကားစာေတြထဲမွာ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းခံရမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တိုင္ၾကားစာေတြအမ်ားဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။
ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္က ေျမသိမ္းရာမွာလည္း သိမ္းခံရသူရဲ႕ လူေနမႈဘ၀ကို ေကာင္းေအာင္ ကာကြယ္ေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးစစ္ၿမိဳင္ က “ထြန္ယက္လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ေနတဲ့ လယ္သမားတေယာက္ ယာသမားတေယာက္အတြက္ကို အကာအကြယ္ ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ အကာအကြယ္ေပးတယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ သူ႔ရဲ႕ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈဘ၀ ရပ္တည္ေရး ဒါေတြကို ပိုမိုၿပီး ေကာင္းမြန္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးကို ေရာက္ေအာင္ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိး မရဘူးဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕ အေျခခံ ရပိုင္ခြင့္ေတြ နစ္နာထိခိုက္မႈ ရွိတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ဒီလို သံုးသပ္ပါတယ္”လို႔ ေျပာပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ႏွစ္ခုေက်ာ္အတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ န၀တ၊ နအဖ စစ္အစိုးရဟာ ႏိုင္ငံ တ၀န္းက လယ္ယာေျမ ဧကေပါင္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကို သိမ္းဆည္းခဲ့သလို ကုမၸဏီေတြကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ေတြ ခ်ထားေပးတဲ့အတြက္ လယ္သမားေတြ လယ္မဲ့ယာမဲ့ဘ၀ေရာက္ခဲ့ၾကၿပီး သူတို႔ လယ္ေျမေတြ ျပန္ရေရး ႀကိဳးပမ္း ေတာင္းဆိုေနၾကပါတယ္။
