သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရသစ္တက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြလုပ္ေဆာင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြလုပ္ေဆာင္ေနမယ့္ အစုိးရတပ္ကေနၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြေပၚ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကား က်ဴးလြန္မႈေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိဆဲပဲလုိ႔ အမ်ဳိးသမိးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏုိင္ငံက အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ေျပာ ဆုိလုိက္ပါတယ္။
အစုိးရသစ္လက္ထဲမွာ စစ္ျဖစ္ပြားရာေဒသေတြမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ကေနၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားက်ဴးလြန္မႈေပါင္း ၁၀၄ မႈရွိခဲ့ၿပီး အဲဒီထဲက ၂၀ ေက်ာ္ဟာ အသက္အရြယ္ မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြကုိ အဓမၼျပဳက်င့္တာျဖစ္တယ္လုိ႔ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေဒၚတင္တင္ညိဳက ေျပာပါတယ္။
“အခုလက္ရွိ က်မတို႔ အဖဲြ႔၀င္ အဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႔ တခ်ဳိ႕ က်မတို႔လုပ္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ ေကာက္ထားရသေလာက္ကို က်မတို႔က တိက်ခိုင္မွာတဲ့ အမႈေတြပဲ ယူပါတယ္။ အားလံုးေပါင္း ၁၀၄ မႈေပါ့ေနာ္။ အမ်ားစုက အုပ္စုလိုက္ အဓမၼ ျပဳက်င့္ခံရတာဟာေတြျဖစ္တယ္ အဲဒီထဲက အမႈေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ပိုင္းက အသက္အရြက္ပိုင္းအရ ေျပာရရင္ ၉ ႏွစ္ ၁၀ ႏွစ္ ၁၁ ႏွစ္ ၾကား မိန္းကေလးငယ္ေတြ အဓမၼျပဳက်င့္မႈ အပိုင္းေတြျဖစ္တယ္။ ဒါက က်မတို႔အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ဒီလိုမ်ဳိးမတည္မၿငိမ္ ျဖစ္တဲ့ ေနရာေတြကေန အခက္အခဲေပါင္းစံု ၾကားက ေကာက္ထားတာျဖစ္တယ္။ မုဒိမ္းက်င့္ခံရတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးကို မေျပာလိုၾကဘူးေပါ့။”
အမႈအခင္းအမ်ားစုမွာ ၂၀၁၁ ခုကစၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အစုိးရရဲ့ ထုိးစစ္ဆင္မႈနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတယ္လုိ႔ အဲဒီအစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထား ပါတယ္။ ကခ်င္အမ်ဳိးသမီး အစည္းအရံုး-ထိုင္းႏုိင္ငံ (KWAT)အဖြဲ႕က ျမန္မာအစိုးရ စစ္သားမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ အျပဳအမူမ်ားကို ခံခဲ့ရတဲ့ အမ်ဳိးသမီး ၅၉ ဦးကို မွတ္တမ္း တင္ထားသလုိ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီးေရးရာ ဆက္သြယ္လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္ေရး အသင္း (SWAN) က လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးႏွစ္အတြင္း အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ မိန္းကေလး ၃၅ ဦး ပါ၀င္တဲ့ လိင္အၾကမ္းဖက္မႈ ၃၀ ကို အစီရင္ခံထာတယ္။ မုဒိမ္းက်င့္မႈ အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ပဋိပကၡ အခ်ိန္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနေၾကာင္းကိုလည္း အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
အမ်ဳိးသမီးေတြ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြမွာ က်ဴးလြန္သူေတြကုိ တာ၀န္ရွိသူေတြက ခြင့္ျပဳေပးသလုိျဖစ္ခဲ့တဲ့အတြက္ လက္ရွိ ျပဳလုပ္ေျပာင္းလဲေရးကာမွာ ဒါကုိ ဆက္လက္ခြင့္ျပဳမယ္ ဖို႔ရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ထိခုိက္နုိင္တယ္လုိ႔လည္း ေဒၚတင္တင္ညိဳက သတိေပးေျပာဆုိ လုိက္ပါတယ္။
“စစ္ျဖစ္တဲ့ကာလေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ခံေနရတယ္။ အဲဒီလို ခံေနရတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း တရား၀င္ က်ဴးလြန္ခြင့္ကို တာ၀န္ရွိတဲ့သူေတြက စစ္သားေတြကို ေပးထားသလိုျဖစ္တယ္။ အဲဒါက အခုလိုမ်ဳိး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ သြားတဲ့ ကာလမွာ လုပ္သင့္တဲ့အရာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ အဟန္႔အတား ေတြ အခက္အခဲေတြရွိေစတယ္ဆိုတာကိုလည္း ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ လက္ရွိအစိုးရကို ေျပာျပခ်င္တယ္။”
အမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေဒၚတင္တင္ညိဳ ေျပာဆုိသြားတာပါ။
ဒီလုိ စစ္ပဋိပကၡျဖစ္တဲ့ေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြအေန လိင္ၾကမ္းဖက္မႈေတြခံရတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး တရားဥေပဒအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖုိ႔ တုိင္ၾကားလုိ႔ရတဲ့ ေနရာရွိလာဖုိ႔၊ အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေပးခ်င္တဲ့ လူထုအဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ေစာင္ႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္ (WLB) အေနနဲ႔ အစုိးရကုိ တုိက္တြန္းသြားမယ္ လို႔လည္း ေဒၚတင္တင္ညိဳက ေျပာပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ စိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာ ထိခုိက္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းမွာ ျပန္လည္ ၀င္ဆံ့ ႏုိင္ဖုိ႔ကုိလည္း လုပ္ေဆာင္ေပးသြားမယ္လုိ႔လည္း ေျပာဆုိသြားပါတယ္။
