၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ တိုင္းရင္းသားအေရးစတဲ့ က႑အသီးသီးမွာ ထူးျခားတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ဒီဗြီဘီက တင္ဆက္ေပးေနၿပီး ျမန္မာ့စီးပြားေရးေလာကရဲ႕ ၁ ႏွစ္တာအတြင္း ထူးျခားထင္ရွား ျဖစ္ရပ္ေတြကို တင္ဆက္ေပးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြနဲ႔အတူ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ က႑အသီးသီးမွာ ခါတိုင္းႏွစ္ေတြထက္ ပိုမို ထူးျခားတဲ့ အလႈပ္အခတ္ အေျပာင္းအလဲေတြ အမ်ားအျပားရွိခဲ့တဲ့ႏွစ္လို႔ ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ကမၻာဘဏ္၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔နဲ႔ အာရွဖြံ႔ၿဖဳိးေရးဘဏ္လို ကမၻာ့အဖြဲ႔အစည္းႀကီးေတြရဲ႕ အကူအညီေပးမႈေတြနဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ဖြံ႔ၿဖဳိးတိုးတက္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းေပၚကို စတင္ေရာက္ရွိလာၿပီး ေဒသတြင္းမွာ စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြရဲ႕ စိတ္၀င္စားဆံုးမႈ အခံရဆံုး ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။
ႏိုင္ငံျခားတိုက္ရိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအေျခအေနကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒသစ္ကို ေရးဆြဲျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့တဲ့အျပင္ တျခား ထူးျခားခ်က္ေတြ ကလည္း ရိွေနပါတယ္။
အစိုးရက တရား၀င္ထုတ္ျပန္တဲ့စာရင္းအရ ႏိုင္ငံျခားတိုက္ရိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏက အခု ဘ႑ာေရးႏွစ္ရဲ႕ ဧၿပီလ ၁ ရက္ကစလို႔ ႏို၀င္ဘာလ ေနာက္ဆံုးရက္အထိကို အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒႆမ ၈ ဘီလီယံ ရရိွထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ - ၁၃ ဘ႑ာေရးႏွစ္ ကာလတခုလံုးရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၀ ဒႆမ ၄ ဘီလီယံ ပိုမို ရရိွထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီႏွစ္မွာ ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈပမာဏ စုစုေပါင္းရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက ကုန္ထုတ္လုပ္မႈက႑အေပၚမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားတာ ျဖစ္လို႔ ဒါဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ႏွစ္ အၾကာမွာ ရိွတဲ့ ထူးျခားတဲ့ ျဖစ္စဥ္တခု ျဖစ္တယ္လို႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ကုမၸဏီမ်ားဆိုင္ရာ ညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးက ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
“အဓိကအခ်က္က ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒသစ္ ထြက္သြားတယ္။ ဒါက အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ေပါ့။ ဒုတိယက ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွံျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ႕ မူ၀ါဒကလည္း အတားအဆီးေတြ၊ အခက္အခဲေတြကုိ ေျဖေလွ်ာ့ေပးလုိက္တယ္။ တတိယက ျမန္မာႏုိင္ငံက အီးယူ စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈ လြတ္သြားတယ္။ အီးယူဘက္က ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္လာတယ္။ ေနာက္တခုက အေမရိကန္ဘက္ကလည္း ေျဖေလွ်ာ့မႈေတြ ေပးလုိက္တာ ရွိတယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ပုိ႔ကုန္ေတြအေပၚမွာ ေျဖေလွ်ာ့မႈေတြ ေပးလုိက္တယ္။ ဒါေတြကလည္း ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈေတြ တုိးလာဖုိ႔ အေၾကာင္းတရားေတြျဖစ္တယ္။ ေနာက္တခုက ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပကတိအေျခအေနေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးအရလည္း ပြင့္လင္းသြားၿပီ၊ စီးပြားေရးအရလည္း ပြင့္လင္းသြားၿပီ၊ တုိင္းျပည္က အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ အေနအထားရယ္၊ လုပ္သားအင္အား ေပါတာရယ္၊ သဘာ၀အရင္းအျမစ္ ေပါမ်ားတာေတြေၾကာင့္၊ ဒါေတြက အရင္ကတည္းက ရွိခဲ့ေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ျဖစ္မလာခဲ့ဘူး။ ႏုိင္ငံေရးပြင့္လင္းသြားေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြက ကပ္ၿပီးပါလာတဲ့သေဘာေပါ့။”
ႏိုင္ငံျခားတိုက္ရိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြအထဲမွာ ထား၀ယ္နဲ႔ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရး ဇုန္ စီမံကိန္းႀကီးေတြဟာ ထုိင္းနဲ႔ ဂ်ပန္အစိုးရတို႔ရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ရုပ္လံုးေပၚလာသလို ဒီႏွစ္အတြက္ ထူးျခားမႈတရပ္ကေတာ့ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးက႑အေပၚ ျပည္ပဆက္သြယ္ေရး ကုမၸဏီႀကီးေတြကို ၀င္ေရာက္လာဖို႔အတြက္ တင္ဒါေခၚျပီး စိစစ္ေရြးခ်ယ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
တင္ဒါေရြးခ်ယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လႊတ္ေတာ္အတြင္းမွာ သေဘာထားကြဲလြဲမႈေတြ ရိွခဲ့တာေၾကာင့္ တင္ဒါ ေရြးခ်ယ္တဲ့ေန႔ရက္ကို ရက္ေရႊ႕ဆိုင္းဖို႔အထိ ျဖစ္လာခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ သတ္မွတ္ရက္ျဖစ္တဲ့ ဇြန္ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ အၿပီးသတ္ ေဆာင္ရြက္ ႏို္င္ခဲ့ပါတယ္။
တင္ဒါရရိွဖို႔အတြက္ ျပည္ပဆက္သြယ္ေရးကုမၸဏီၾကီး ၁၁ ခုတို႔က အၿပိဳင္အဆိုင္ ေလွ်ာက္ထားမႈ ရိွခဲ့ၿပီး ဒီ ၁၁ ခုထဲက ေနာ္ေ၀အေျခစိုက္ တယ္လီေနာ့ကုမၸဏီ၊ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ ေအာ့ရိမ္းကုမၸဏီနဲ႔ ကာတာက ေအာ့ရီဒူကုမၸဏီတို႔ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရပါတယ္။
ဒါနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာ ျမန္မာအစိုးရက ဆင္းကတ္တခုရဲ႕ ေဈးနႈန္းကုိ က်ပ္ ၂ သိန္းနဲ႔ ေရာင္းေနရာကေန က်ပ္ ၁၅၀၀ ထိ ေဈးေလ်ာ့ၿပီး ႏိုင္ငံတ၀န္း ကံစမ္းမဲေတြေဖာက္ ေပးကာ ျပည္သူေတြကို ေရာင္းခ်ေပးခဲ့တာဟာလည္း ထူးျခားခ်က္တရပ္လို႔ ေျပာရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
တခါ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေငြေရးေၾကးေရးက႑ကို တင္ျပရမယ္ဆိုရင္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာ ျမန္မာ့ေငြေရးေၾကးေရးက႑က ထူးျခားတဲ့မွတ္တိုင္တခုအေနနဲ႔ ရိွခဲ့ပါတယ္။
ဒါကေတာ့ ဗဟိုဘဏ္အေနနဲ႔ အစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ႕လက္ထက္မွာ ဘ႑ာေရး ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႕ လက္ေအာက္မွာ ရပ္တည္ခဲ့ရေပမယ့္ အရပ္သားအစိုးရျဖစ္တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္မွာေတာ့ တမူထူးျခားစြာနဲ႔ဘဲ သီးျခားလြတ္လပ္မႈရိွတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း တခုအေနနဲ႔ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ရပ္တည္ခြင့္ ရရိွခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအတြက္လည္း ဗဟိုဘဏ္ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သလို ဒီဥပေဒအရ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ အႀကီးအကဲေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ကိုယ္တိုင္ ခန္႔အပ္ထားတာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးအဆင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အရလည္း အျပည့္အ၀ ေပးထားတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း အစိုးရက တရား၀င္ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေငြေရးေၾကးေရးက႑မွာ ေနာက္ထပ္ထူးျခားမႈတခုကလည္း ဘဏ္ေတြအၾကားမွာ လြတ္လပ္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရာင္း၀ယ္ခြင့္စနစ္ inter bank market ကို ထူေထာင္ႏိုင္မႈ၊ ေဒၚလာနဲ႔ က်ပ္ေငြ လဲလွယ္မႈကို ႏႈန္းရွင္သတ္မွတ္ေပးမႈနဲ႔ Financial Institution Law ကိုလည္း အသစ္ ျပန္လည္ျပ႒ာန္းႏိုင္ဖို႔ ေရးဆြဲေနမႈတို႔ကလည္း ထူးျခားခ်က္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ့ေငြေရးေၾကးေရးက႑နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ထူးျခားမႈေတြ မ်ားစြာ ရိွခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁ ႏွစ္လို႔ ဆိုႏိုင္ေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးဆက္ေအာင္က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“အမ်ားႀကီးရွိတာေပါ့။ ဥပမာ - ဗဟိုဘဏ္က သီးျခား လြတ္လပ္မႈရွိလာတာက တခု၊ ေငြေၾကးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အဓိက အႀကီးဆုံးကေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရာင္း၀ယ္ခြင့္စနစ္ (inter bank market) ကို ေထာင္လုိက္တာ။ ေငြေၾကးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဓိက စတင္လုပ္တာက အမ်ားႀကီးျဖစ္ေနတဲ့ ေငြလဲႏႈန္းကို အရင္တုန္းက ၆ က်ပ္ကေနၿပီး ေစ်းႏႈန္း ေငြလဲႏႈန္းကို ျမႇင့္တင္ႏိုင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဒၚလာလိုခ်င္တဲ့ သူေတြ ေဒၚလာေရာင္းခ်င္တဲ့သူေတြကို ကိုယ္တို႔ဆီကိုလာစရာမလိုပဲ ဘဏ္အခ်င္းခ်င္း တရား၀င္ ေရာင္း၀ယ္ခြင့္ေပးလိုက္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေငြေရးေၾကးေရး အဖဲြ႔အစည္းမ်ား ဥပေဒကို ကမၻာ့ဘဏ္နဲ႔ အတူတူေပါင္းၿပီးေရးတာ ၿပီးသြားၿပီ။ ဒါေပမယ့္ လႊတ္ေတာ္ မတင္ရေသးဘူး။ လႊတ္ေတာ္တင္ဖို႔ အဆင့္ဆင့္ ျဖတ္ရအံုးမယ္။ အခု ႏိုင္ငံျခားဘဏ္ ေတြကို ၀င္ခြင့္ျပဳဖို႔ စၿပီး အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ေနတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ ခရစ္ဒစ္ကတ္ ေတြကို ႏိုင္ငံျခားက ခရစ္ဒစ္ကတ္ေတြ ဒီမွာသံုးလို႔ရၿပီ၊ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္က ဘဏ္ေတြက ဗီဇာကတ္ေတြ မာစတာကတ္ေတြကို ထုတ္လို႔ရၿပီ။”
တခါ ကုန္သြယ္ေရးဘက္ကို ဆက္ရမယ္ဆိုရင္ ကုန္သြယ္မႈဟာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ေမာင္းႏွင္ေပးႏိုင္စြမ္းရိွတဲ့ အင္ဂ်င္တခု ျဖစ္တယ္လို႔ စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြက ေျပာဆိုထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ့ကုန္သြယ္မႈ အင္ဂ်င္ကေကာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ခရီးေပါက္ေအာင္ ေမာင္းႏွင္ႏိုင္စြမ္းရိွပါရဲ႕လားဆိုတာ ၾကည့္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ကုန္သြယ္မႈက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္အထိ သိရတဲ့စာရင္းအရ ပို႔ကုန္တန္ဖိုးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇ ဒႆမ ၆၈၂ ဘီလီယံနဲ႔ သြင္းကုန္တန္ဖိုးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဒႆမ ၉၄၂ ဘီလီယံရိွလို႔ ကုန္သြယ္မႈစုစုေပါင္းက ၁၆ ဘီလီယံေက်ာ္ ရရိွထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။
ကာလတူ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ပို႔ကုန္တန္ဖိုးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ ဒႆမ ၀၉၄ ဘီလီယံနဲ႔ သြင္းကုန္တန္ဖိုးက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ ဒႆမ ၄၄၆ ဘီလီယံ ရိွလို႔ ကုန္သြယ္မႈ စုစုေပါင္းက ၁၂ ဘီလီယံေက်ာ္ ရွိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာရိွခဲ့တဲ့ ကုန္သြယ္မႈပမာဏက ကာလတူ ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၂ ခုႏွစ္ရဲ႕ ကုန္သြယ္မႈပမာဏနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္မယ္ဆိုရင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄ ဘီလီယံေက်ာ္ ပိုမိုရရိွထားၿပီး ျဖစ္လို႔ ကုန္သြယ္မႈပမာဏက တိုးတက္မႈရိွတဲ့အေၾကာင္း စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးရဲ႕ အၾကံေပးအရာရိွ ေဒါက္တာ ေမာင္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြအရ ျမန္မာ့ကုန္သြယ္မႈတန္ဖိုးဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထက္ ပိုမို ရရိွခဲ့တယ္ဆိုေပမယ့္လည္း ကုန္သြယ္မႈမွာ လိုေငြက ျပေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုန္သြယ္မႈမွာ လိုေငြက ရိွေနတာျဖစ္လို႔ ဒါဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈအေပၚ ဘယ္လို သက္ေရာက္မႈ ရိွေနသလဲဆိုတာက ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က အခုလို ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
“အခုအခ်ိန္က စၿပီး စီးပြားေရးဖြင့္တဲ့ အခ်ိန္ေလ။ ဖြင့္တဲ့အခ်ိန္ျဖစ္တဲ့အတြက္ တည္ေဆာက္တဲ့အခ်ိန္ေပါ့။ သြင္းကုန္မ်ားေနတယ္။ သြင္းကုန္မ်ားတယ္ဆိုေပမယ့္ သြင္းကုန္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ရင္းႏွီးကုန္စည္ေတြမ်ားတယ္။ ေယဘုယ် အားျဖင့္ သံုးမ်ဳိး ခဲြထားတယ္။ ရင္းႏွီးကုန္စည္၊ လုပ္ငန္းသံုး ကုန္ၾကမ္း၊ ေနာက္တခုက လူသုံုးကုန္ ပစၥည္းေပါ့။ အဲဒီၾကားထဲမွာ တကယ္သိသိသာသာ သြင္းကုန္မ်ားတာက ရင္းႏွီးကုန္စည္ မ်ားတယ္။ ႏိုင္ငံ တည္ေဆာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ရင္းႏွီးကုန္စည္က ပိုမ်ားရတယ္။ ရင္းႏွီးကုန္စည္ေတြ တင္သြင္းၿပီး တည္ေဆာက္ထားမွ ေနာင္တခ်ိန္မွာလုပ္မယ့္ ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြကို အေထာက္အကူျပဳမယ္။ တင္သြင္းတဲ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ေနာင္ထုတ္လုပ္မႈအတြက္ လိုအပ္တဲ့ ရင္းႏွီးမႈေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါကို ပိုတင္သြင္းတဲ့ သေဘာေပါ့။”
ပို႔ကုန္ အမယ္စာရင္းထဲမွာဆိုရင္လည္း အဓိက ပို႔ကုန္အမယ္ေတြကေတာ့ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔၊ ခ်ဳပ္ၿပီးအထည္၊ လယ္ယာထြက္ကုန္၊ သစ္ေတာထြက္ပစၥည္း၊ ေရထြက္နဲ႔ တိရစာၦန္ထြက္ပစၥည္းေတြ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အမ်ားဆံုး တင္ပို႔မႈရိွေနတာက သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တင္ပို႔မႈ ျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာဆိုရင္ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္အထိ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔နဲ႔ ခ်ဳပ္ၿပီး အထည္ တင္ပို႔မႈက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃ ဒႆမ ၃ ဘီလီယံ ရိွလို႔ ကာလတူ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္နဲ႔ ယွဥ္ရင္ ေဒၚလာသန္း ၃၅၀ ေက်ာ္ ပိုမိုတင္ပို႔မႈ ရိွခဲ့ပါတယ္။
အလားတူ ေက်ာက္မ်က္တင္ပို႔မႈကလည္း ေဒၚလာ ၁ ဘီလီယံေက်ာ္ ရွိလို႔ ကာလတူ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္နဲ႔ယွဥ္ရင္ ေဒၚလာသန္း ၇၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ လယ္ယာထြက္ကုန္တင္ပို႔မႈကလည္း မႏွစ္ကထက္ ေဒၚလာသန္း ၁၂၀ ေက်ာ္ အသီးသီး ပိုမိုတင္ပို႔ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ေရထြက္ကုန္နဲ႔ တိရစာၦန္ထြက္ ပစၥည္းတင္ပို႔မႈက မႏွစ္က တင္ပို႔မႈကို ျပည့္မီဖို႔အတြက္ ေဒၚလာ သန္း ၁၀၀ နီးပါး လိုအပ္ေနေသးတယ္လို႔ ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ဒီေနာက္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာ ထူးျခားမႈတရပ္ကေတာ့ ၂၀၁၃ ဇြန္လက ျမန္မာႏိုင္ငံ ျမဳိ႕ေတာ္ ေနျပည္ေတာ္မွာ အေရွ႕အာရွဆိုင္ရာ ကမၻာ့စီပြားေရးဖိုရမ္ကို ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ က်င္းပႏိုင္ခဲ့တာ ေနာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ စီးပြားေရးအရ ဆယ္စုႏွစ္ တခုေက်ာ္တဲ့အထိ ဆက္ဆံမႈ မရိွခဲ့တဲ့ အီးယူက အီးယူ-ျမန္မာ task force ရဲ႕စီးပြားေရးဆိုင္ရာေဆြးေႏြးပြဲကို ရန္ကုန္မွာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ က်င္းပႏိုင္ခဲ့တာေတြဟာလည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွတ္တိုင္သစ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
တခါ ပဲရစ္ကလပ္ အဖြဲ႔၀င္ ၁၁ ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏိုင္ငံတင္ရွိေနတဲ့ ေၾကြးၿမီ ၆၀ ရာခိုင္နႈန္းျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ ဘီလီယံေက်ာ္ကို ေလ်ာ္ပစ္ဖို႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာ သေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ၿပီး အာ႐ွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္တို႔ကလည္း ျမန္မာနိုင္ငံ တင္႐ွိေနတဲ့ အေႂကြးေတြကို ဂ်ပန္နိုင္ငံရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္နဲ႔ ပယ္ဖ်က္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာျပည္မွာ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ စီးပြားေရး ပြင့္လင္းလြတ္လပ္လာတာနဲ႔အမွ် ျမန္မာကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသား ကမၻာလွည့္ခရီးသည္ အေရအတြက္ဟာ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၂ ရက္အထိ ၁ ဒႆမ ၉ သန္း ရွိသြားၿပီလို႔ ဟိုတယ္နဲ႔ ခရီးသြားလာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက စာရင္းေတြအရ သိရပါတယ္။
တဖက္မွာ ကမၻာ့လွည့္ခရီးသြားလုပ္ငန္း တိုးတက္လာသလို ဟိုတယ္ မလံုေလာက္မႈ ျပႆနာ၊ အိမ္ျခံေျမေစ်းေတြ အဆမတန္ႀကီးျမင့္ေနတာေတြေၾကာင့္လည္း စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖဳိးတိုးတက္မႈကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစလိမ့္မယ္လို႔ သံုးသပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ အာရွဖြံ႔ၿဖဳိးေရးဘဏ္ (ေအဒီဘီ) ကေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးတက္မႈရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဒ့ါျပင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ သဘာဝ သယံဇာတေတြ ေပါႂကြယ္မႈ၊ အာ႐ွမွာ မဟာဗ်ဴဟာက်တာနဲ႔ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြ တဟုန္ထုိး ဝင္ေရာက္လာႏိုင္တာေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာလည္း ၆ ဒႆမ ၃ ရာခုိင္ႏႈန္း တိုးတက္မယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားတဲ့အေၾကာင္း တင္ဆက္ရင္းနဲ႔ ၂၀၁၃ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ႏွစ္ခ်ဳပ္ သံုးသပ္ခ်က္အစီအစဥ္ကို ရပ္နားလိုက္ရပါတယ္။
အသံဖိုင္ နားဆင္ရန္
