နိုင္ငံတကာတရားရံုးက ၁၁ ရာစု ဟိနၵူဘုရားေက်ာင္းတခုရဲ့ နယ္ေျမပိုင္နက္အတြက္ ၂ နိုင္ငံ အျငင္းပြားေနမႈမွာ အဲဒီေက်ာင္း တည္႐ွိရာေနရာဟာ ထိုင္းနိုင္ငံပိုင္နက္ မဟုတ္ဘဲ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံပိုင္ျဖစ္တယ္လို့ စီရင္ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။
ဒီဆံုးျဖတ္မႈဟာ ကေမၻာဒီယားနုိင္ငံက ပိုမို ၾကီးမားတဲ့ အျငင္းပြားေနတဲ့ နယ္ေျမပိုင္နက္ အေပၚ ဆံုးျဖတ္ေပးဖို့ တရားရံုးကို ေလွ်ာက္ထားလာခဲ့ျပီး ၂ နွစ္အၾကာမွာ ခ်မွတ္ေပးလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ နွစ္က ကေမၻာဒီယားနုိင္ငံက နယ္သာလန္နိုင္ငံ သည္ဟိတ္ျမို့မွာ ႐ွိတဲ့ နိုင္ငံတကာတရားရံုးကို ၁၁ ရာစု ဟိနၵူဘုရားေက်ာင္းၾကီးကို ကေမၻာဒီယားနုိင္ငံကို ေပးအပ္ခဲ့တဲ့ ၁၉၆၂ ခုနွစ္က စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈကို ျပန္လည္ၾကည့္႐ႈစစ္ေဆးေပးဖို့ ေလွ်ာက္ထားခဲ့ပါတယ္။
ကေမၻာဒီးယားလို ပရိ၀ိဟာနဲ့ ထိုင္းလို ပရိ၀ိဟံလို့ သိၾကတဲ့ ဘုရားေက်ာင္းကို ၂ နို္င္ငံစလံုးက ပိုင္ဆိုင္တယ္လို့ ေျပာေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၆၂ ခုနွစ္ ဇြန္လ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မွာေတာ့ နို္င္ငံတကာတရားရံုးက ကေမၻာဒီးယားကို အနိုင္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ဒါေပမယ္ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈမွာ ပရိ၀ိဟာ ေက်ာင္းၾကီးပတ္လည္က ၅ စတုရန္းကီလို မီတာ ႐ွိတဲ့ ေျမေနရာရဲ့ ပိုင္ဆိုင္မႈနဲ့ ပတ္သက္လို့ေတာ့ ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ေဖာ္ျပထားတာ မ႐ွိခဲ့ပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္း ၅၀ နီးပါး ေနာက္ပိုင္းမွာ ကေမၻာဒီယားက နိုင္ငံတကာတရားရံုးကို အခုလို ျပန္ျပီး စီရင္ဆံုးျဖတ္ေပးဖို့ ေတာင္းဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဧျပီလထဲမွာေတာ့ ထိုင္းနဲ့ကေမၻာဒီယား ၂ နို္င္ငံလံုးက သူတို့ရဲ့ အမႈေတြကို နိုင္ငံတကာ တရားရံုးကို တင္ျပလာခဲ့ ၾကပါတယ္။
ကေမၻာဒီယားရဲ့ အေနအထားကေတာ့ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈအရ အဲဒီေျမနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ရယူခြင့္႐ွိထားျပီး ျဖစ္တယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
ထိုင္းနုိင္ငံကေတာ့ အဲဒါကို ျငင္းပယ္ထားခဲ့ျပီး နိုင္ငံတကာတရားရံုးအေနနဲ့ အျငင္းပြားေနတဲ့ေနရာကို စကတည္းက စီရင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ အခြင့္အာဏာ မ႐ွိခဲ့ဘူးလို့ တင္ျပ ေျပာဆိုထားခဲ့ပါတယ္။
နို၀င္ဘာ ၁၁ ရက္ေန့့ကေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ့ အျမင့္ဆံုးတရားရံုးက သူရဲ့ စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈကို ခ်မွတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။
နိုင္ငံတကာတရားရံုးက ခံုရံုးရဲ့ ဥကၠ႒ ပီတာတြမ္ခါက "ပရိ၀ိဟာရဲ့ ကုန္းေတာ္ ပိုင္နက္ေနရာ အားလံုးဟာ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံရဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာေအာက္မွာ ႐ွိတယ္လို့ ဆံုးျဖတ္ထားတဲ့ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ ဇြန္လက စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈအရ တညီတညြတ္တည္း ေကာက္ခ်က္ ခ်ထားခဲ့ျပီး ျဖစ္ျပီး ခု စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈ အပိုဒ္ ၉၈ မွာ သတ္မွတ္ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတိုင္း ထိုင္းနိုင္ငံအေနနဲ့ အဲဒီနယ္ေျမမွာ စခန္းခ် တပ္စြဲထားတဲ့ ထိုင္းစစ္တပ္ ဒါမွမဟုတ္ ပုလိပ္တပ္ဖြဲ့ ဒါမွမဟုတ္ အေစာင့္အၾကပ္ ဒါမွမဟုတ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေ႐ွာက္သူေတြကို အဲဒီနယ္ေျမက ဆုတ္ခြာေပးရမယ့္ တာ၀န္႐ွိပါတယ္" လုိ့ ေျပာပါတယ္။
နိုင္ငံတကာတရားရံုးရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရားဥပေဒအရ မလိုက္နာ မေနရ ျဖစ္ျပီး အယူခံ တင္သြင္းခြင့္မ႐ွိလို့ ဆိုထားပါတယ္။
ဒါေပမယ္ နုိင္ငံတကာတရားရံုးက ကေမၻာဒီယားနုိင္ငံကို ပရိ၀ိဟာ ဘုရားေက်ာင္း တည္ထားတဲ့ ေျမေနရာကိုသာ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ေပးအပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
တရားရံုးက အျငင္းပြားေနတဲ့ က်န္တဲ့ေနရာေတြဟာ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ အမႈ စီရင္မႈနယ္ပယ္အတြင္း အကံ်ဳးမ၀င္ခဲ့တဲ့အတြက္ တရားရံုးအေနနဲ့ အကဲျဖတ္ သတ္မွတ္ေပးဖို့ တာ၀န္မ႐ွိဘူးလို့ ဆံုးျဖတ္ထားပါတယ္။
တနည္းေျပာရရင္ေတာ့ နို၀င္ဘာ ၁၁ ရက္ေန့့ စီရင္ဆံုးျဖတ္မႈကလည္း ျပဿနာကို သိပ္မ်ားမ်ားစားစား ႐ွင္းလင္း မေပးနိုင္ခဲ့ပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ တရားသူၾကီးေတြကေတာ့ ၂ နိုင္ငံစလံုးကို သူတို့ရဲ့ကြဲလြဲမႈေတြကို ျငိမ္းခ်မ္းတဲ့ နည္းလမ္းတခုနဲ့ပဲ အေျဖ႐ွာဖို့ သတိေပးထားပါတယ္။
ကေမၻာဒီယားအစိုးရရဲ့ ေျပာေရးဆိုခြင့္႐ွိသူ ေဖးဆီဖန္က ဖနြမ္းပင္အေနနဲ့ နုိင္ငံတကာတရားရံုးရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုပဲ လက္ခံသြားမွာ ျဖစ္ျပီး မတည္မျငိမ္ ျဖစ္တာေတြကို ပိုျပီးတိုးပြားလာေအာင္မွာ မဟုတ္ဘူးလို့ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္ ထိုင္းနုိင္ငံအေနနဲ့လည္း အလားတူပဲ လက္ခံေဆာင္႐ြက္လိမ့္မယ္လို့ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္းလည္း ျဖည့္စြက္ေျပာဆို ခဲ့ပါတယ္။
ကေမၻာဒီးယားအစိုးရက ျဖစ္လာနိုင္ေျခ႐ွိတဲ့ အၾကမ္းဖက္ေျဖ႐ွင္းမႈေတြအတြက္ ပူပင္ မိတယ္လို့ ေဖးဆီဖန္က ေျပာပါတယ္။
"ဟုတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို့ စိုးရိမ္ပူပင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို့ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို ထိန္းသိမ္းဖို့နဲ့ အဲဒီေဒသရဲ့ တည္ျငိမ္မႈ႐ွိေရး အခိုင္အမာ ထိန္းသိမ္းသြားမွာပါ။ အစိုးရကလည္း ထိန္းသိမ္းခဲ့ပါတယ္။"
ထိုင္းနဲ့ ကေမၻာဒီးယား ၂ နိုင္ငံလံုးရဲ့ နုိင္ငံေရးက တည္ျငိမ္တဲ့အေျခအေန မဟုတ္ပါဘူး။ တခ်ို့ ေလ့လာသံုးသပ္သူေတြကေတာ့ သူတို့အေနနဲ့ ၁၀ နုိင္ငံပါ အာဆီယံအဖြဲ့ထဲက အဖြဲ့၀င္ နိုင္ငံ ၂ ခုၾကား ထပ္ျပီး တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာကို သူတို့ စိုးရိမ္မိတယ္လို့ မၾကာေသးခင္ က ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။
ကေမၻာဒီယားနဲ့ ထိုင္းနုိင္ငံဟာ ၂၀၀၈ ခုနွစ္မွာ ယူနက္စ္စကို အဖြဲ့ၾကီးက ပရိ၀ိဟာကို ကမၻာ့ေ႐ွးေဟာင္း အေမြအနွစ္ စာရင္းထဲ ထည့္သြင္းလိုက္ခ်ိန္ကတည္းက ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့တာေတြ ႐ွိခဲ့ပါတယ္။
စိုးရိမ္စရာ အေကာင္းဆံုး ဘုရားေက်ာင္းအနားမွာ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈကေတာ့ ၂၀၁၁ ခုနွစ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး သီတင္းပတ္နဲ့ခ်ီတဲ့ တုိက္ခုိက္မႈေတြအတြင္း လူ ၂၀ ေက်ာ္ ေသ ဆံုးခဲ့ျပီး ဒါဇင္နဲ့ ခ်ီျပီး ဒဏ္ရာ ရ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ အမ်ားစုကေတာ့ စစ္သားေတြပါ။
၂ နိုင္ငံ နယ္စပ္ေဒသက ေထာင္နဲ့ခ်ီတဲ့ အရပ္သားေတြဟာလည္း ေနရာ ေ႐ြွႊ့ေျပာင္းခံခဲ့ၾက ရပါတယ္။
သတင္းဌာနေတြရဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြက မၾကာခင္ ရက္ပိုင္းအတြင္းကပဲ ၂ ဘက္စလံုးက ဘုရားေက်ာင္းၾကီးနားက ေနရာေတြကို တပ္ေတြ ေစလြွႊတ္ခဲ့တယ္လို့ ဆိုပါတယ္။
အာ႐ွေဒသအစီအစဥ္အတြက္ ေရဒီယို ဩစေၾတးလ်က သတင္းေထာက္ ေရာဘတ္ ကားမီးဆဲလ္က သတင္းေပးပုိ့ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။
