တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ့အစည္းေတြရဲ့ တတိုင္းျပည္လုံးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ဘုံသေဘာထားရပ္တည္ခ်က္ကို ဒီ ညေနပိုင္းမွာ ထြက္႐ွိမယ္လို့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ့ေတြရဲ့ကြန္ဖရင့္ ေျပာခြင့္ရသူ ဗုိလ္မႉးၾကီးခြန္ဥကၠာက ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
တ႐ုတ္ျမန္မာနယ္စပ္ ေကအိုင္အို ဌာနခ်ဳပ္ လိုင္ဇာျမို့က ပဒန္ခန္းမမွာ ေအာက္တိုဘာ ၃၀ ရက္ေန့ကေန ၃၁ ရက္ေန့ထိ ကြန္ဖရင့္ က်င္းပေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လိုင္ဇာျမို့ကို ေရာက္႐ွိ သတင္းရယူေနတဲ့ ဦးေအးနိုင္က ေအာက္တိုဘာ ၃၁ ရက္ေန့ မနက္ပိုင္း ကြန္ဖရင့္ မစတင္ခင္မွာ ဗုိလ္မႉးၾကီးခြန္ဥကၠာကို ေမးျမန္းထားပါတယ္။
တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ့အစည္း ညီလာခံကေန ဘာေတြေဆြးေနြးမလဲခင္ဗ်။ ဘာေတြ အလားအလာေကာင္းေနျပီလဲဗ်။
“ဒီေန့ကေတာ့ ညီညြတ္ေရးကို လက္ေတြ့အခ်က္အလက္နဲ့ တည္ေဆာက္ရမယ့္ေန့ ျဖစ္တာေပါ့ဗ်ာ။ မေန့က အေျခခံအယူအဆေတြ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း သူ့အျမင္ကိုယ့္အျမင္ ဖလွယ္ျပီး ေတာ္ေတာ္ေလး ေဆြးေနြးၾကတယ္။ ဒီေန့က မေန့က ရ႐ွိတဲ့အျမင္ေတြအေပၚမွာ စုစည္းညီညြတ္ နိုင္မယ့္ နည္းလမ္း အခ်က္အလက္ကို ဒီေန့မွာေတာ့ ရ႐ွိမယ္လို့ ေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ ကဲြလဲြမႈ ေပၚလစီမတူတာေတြ မ႐ွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ညီညြွႊတ္ေရးအတြက္ အေျခခံသေဘာတူညီခ်က္ေတြ ဒီညေန မြန္းလဲြပိုင္းမွာ ရ႐ွိမယ္လို့ က်ေနာ္အျပည့္အ၀ ယံုၾကည္တယ္ခင္ဗ်။”
အန္ကယ္တို့ရဲ့ တနိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဒီညေနပိုင္းမွာ ထြက္နိုင္မယ္လို့ ေျပာနိုင္ပါသလား။
“ဟုတ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ယူအန္အက္ဖ္စီ တပ္ေပါင္းစုအေနနဲ့ကေတာ့ ဘံုသေဘာထားအခ်ဳိ့ အေျခခံ အၾကမ္းဖ်င္းေတာ့ ရထားျပီ။ ဒါကို မေန့က တင္ျပတယ္။ ဒီေန့ဆက္လက္တင္ျပမယ္။ တင္ျပျပီးေတာ့ ယူအန္အက္ဖ္စီ အဖဲြ့၀င္ မဟုတ္ေသာ အဖဲြ့အစည္းေတြရဲ့ သေဘာထားကို ထပ္မံစုေဆာင္းလိုက္ရင္ က်ေနာ္တုိ့ အနိမ့္ဆံုး ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ မူၾကမ္းတခုေတာ့ ထြက္နိုင္တာေပါ့။”
အစိုးရဘက္ကေနျပီး အခုညီလာခံကို ေပးပို့ထားတဲ့ မူၾကမ္းနဲ့ ပတ္သက္လို့ ေဆြးေနြးမွာလား။
“အဲဒါကိုလည္း ထည့္သြင္းေဆြးေနြးမွာျဖစ္တယ္။ အဲဒီမူၾကမ္းအေပၚမွာလည္း က်ေနာ္တုိ့ ခဲြျခမ္းစိတ္ျဖာမႈ လုပ္ပါတယ္။”
တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ့အစည္းေတြရဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ဘံုသေဘာထားက ၾကိုတင္ကန့္သတ္ခ်က္တခ်ဳိ့ပါသလား။
“ယူအန္အက္ဖ္စီ တပ္ေပါင္းစုက ရ႐ွိထားတာေတာ့ ၾကိုတင္ စည္းကမ္းခ်က္ ၆ ခ်က္ ၇ ခ်က္႐ွိတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ထိုးမယ္ဆိုရင္ လက္မွတ္ထိုးရမယ့္ စာခ်ဳပ္စာတမ္းမွာ ပါရမယ့္ အခ်က္ေတြ ႐ွိတယ္။ ေနာက္ဆံုးတခုက လက္မွတ္ထိုးတဲ့ပဲြရဲ့ အျပုအမူ၊ ပါ၀င္သင့္တဲ့ ပုဂၢုိလ္ေတြ အဲဒါေတြထား။ အပိုင္း ၃ ပိုင္းေပါ့။ တင္ၾကိုရ႐ွိ ရမယ့္ အခ်က္အလက္ကတပိုင္း လက္မွတ္ထိုးတဲ့စာခ်ဳပ္ထဲမွာ ပါတဲ့ အခ်က္အလက္က တပိုင္း ေနာက္ဆံုး ထိုးတဲ့အခ်ိန္မွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ရမယ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အျပုအမူက တပိုင္း အဲဒီ သံုးပိုင္း႐ွိပါတယ္။ ဒါကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေနနဲ့ ဒီညီလာခံက ထြက္ဖို့ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”
ေကအန္ယူ (ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ုံး) နဲ့ အာရ္စီအက္စ္အက္စ္ (႐ွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ) ရဲ့ တာ၀န္႐ွိသူေတြက ျမန္မာအစိုးရကိုယ္စားေတြနဲ့ နိုင္ငံေရးမူေဘာင္ေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးခဲ့တာေတြ႐ွိတယ္။ အဲဒါကို ညီလာခံမွာ ခ်ျပမယ္ေျပာတယ္။ အဲဒါေတြေကာ ဘယ္လို႐ွိလဲ။
“သူတို့ကို ဦးစားေပးျပီး ဖိတ္ေခၚတဲ့အတြက္ မေန့က သူတို့ အေတြ့အၾကံုေတြကို ခ်ျပျပီးပါျပီ။ သူတို့ရဲ့ ၾကိုးပမ္းမႈေတြလည္း ေကာင္းတယ္။ က်ေနာ္တို့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ကိုယ္စား ေနျပည္ေတာ္သြားတယ္။ ရန္ကုန္သြားျပီးေတာ့ အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႐ွင္းလင္းခ်ျပေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနကို က်ေနာ္တို့ သိခြင့္ရေတာ့ ေက်းဇူးတင္ရပါတယ္။ ေ႐ွ့ဆက္ျပီး တကယ္ဆံုးျဖတ္မယ့္ အခ်ိန္မွာလည္း တန္ဖိုး႐ွိတဲ့ အေတြ့အၾကံုေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြကို မေန့က အခ်ိန္ဦးစားေပးျပီး အရင္တင္ျပ။ သူတို့ အေတြ့အၾကံုေတြကို က်ေနာ္တို့က ျပန္ယူျပီး အားလံုးလက္ခံနိုင္တဲ့ ဘံုသေဘာထားကို ရ႐ွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေန့ကေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္႐ွိတယ္လို့ ေျပာနိုင္ပါတယ္။”
တနိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ဘံုသေဘာတူညီခ်က္တရပ္ ရ႐ွိေရးက ရာခိုင္နႈန္းအားျဖင့္ ဘယ္ေလာက္အထိ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ျမင္ေနျပီလဲ။
“က်ေနာ္ထင္တာကေတာ့ တက္လာတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ့ အေမွ်ာ္အျမင္ၾကီးမႈ စိတ္႐ွည္မႈ သည္းခံမႈ ညီညြတ္ေရးကိုလည္း မျဖစ္မေန တည္ေဆာက္ခ်င္တဲ့ ဆနၵ႐ွိတယ္ဆိုရင္ေတာ့ တျပည္လံုးအတိုင္းအတာေဆာင္တဲ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဖုိ့ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္က ရာခိုင္နႈန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ျဖစ္နိုင္တယ္လို့ က်ေနာ္ေတာ့ ယံုၾကည္တယ္။”
ဒီကိစၥနဲ့ ပတ္သက္ျပီး မဲခဲြမွာလားခင္ဗ်။
“မဲခဲြဖို့ မ႐ွိပါဘူး။ က်ေနာ္တို့ဆီမွာ မဲခဲြစနစ္နဲ့ အမ်ားစု အနိုင္ယူတဲ့ စနစ္မ႐ွိပါဘူး။”
၀ျပည္ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္က ပုဂၢုိလ္ေတြ တက္ေရာက္လာျခင္းမ႐ွိေတာ့ ဘယ္လိုမ်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ႐ွိနိုင္မလဲခင္ဗ်။
“က်ေနာ္ထင္တာက သူတို့လာခ်င္မွာပါ။ အခက္အခဲအေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ မလာျဖစ္တာ ျဖစ္မယ္။ သို့ေသာ္ က်ေနာ္တို့ တာ၀န္က မလာျဖစ္ေသာ္လည္း စုေပါင္းတာ၀န္ခံရမွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္နိုင္ရင္ ညီလာခံမွာ ရ႐ွိတဲ့ အေျခခံအခ်က္ေတြကို သူတို့မလာျဖစ္သူ သူတို့ဆီ သြား႐ွင္းရမွာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ့ ညီလာခံတာ၀န္ေပးခ်က္အရ ကိုယ္စားလွယ္ေ႐ြးျပီးေတာ့ ၀ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သြားေရာက္ေတြ့ဆံုျပီး ရ႐ွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ႐ွင္းျပဖို့ ဒါက က်ေနာ္တုိ့ ဘက္က စိတ္႐ွည္႐ွည္နဲ့ လုပ္ရမယ့္ကိစၥပါ။ မလာျဖစ္လို့ က်န္တာေတာ့ မ႐ွိပါဘူး။”
နို၀င္ဘာ ၃ ရက္ ၄ ရက္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ၾကီးနားမွာ ဦးေအာင္မင္း ေခါင္းေဆာင္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းအဖဲြ့က ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ့ ေတြ့မယ့္အခါမွာ ေဆြးေနြးပဲြ အလားအလာက ေကာင္းမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။
“အဲဒါက တပိုင္းဗ်။ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ့ ေတြ့မယ့္ကိစၥ ေဆြးေနြးမယ့္ ကိစၥကေတာ့ တပိုင္းျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ အခ်င္းခ်င္းက အရင္ က်စ္က်စ္လစ္လစ္ ျဖစ္ဖို့လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၀နဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ့ဆံုျပီးေတာ့ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ႐ွိေအာင္ အၾကံုး၀င္ေအာင္ေတာ့ ၾကိုးစားရမွာပဲ။ ဒါက အေရးၾကီးပါတယ္။ သို့ေသာ္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ ဘက္က ျငိမ္းခ်မ္းေရးအဖဲြ့ေတြနဲ့ ေဆြးေနြးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အျပန္အလွန္ အေပးအယူေတာ့ လုပ္ရမယ့္ကိစၥေတြ႐ွိပါတယ္။ က်ေနာ္ အဲဒီလိုျမင္တယ္။ ညီလာခံမွာ ဒီလို အေျခခံေတြ ႐ွိပါတယ္ဆိုတာ အသိေပးအေၾကာင္းၾကားတဲ့ ပဲြေလာက္ပဲ ျဖစ္မယ္လို့ ထင္တယ္။”
လိုင္ဇာျမို့မွာ က်င္းပေနတဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ့အစည္းမ်ား ကြန္ဖရင့္မွာ တနိုင္ငံလုံး အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး ဘုံသေဘာထားတရပ္ ခ်မွတ္နိုင္ေတာ့မယ့္ အေၾကာင္း ကြန္ဖရင့္ေျပာခြင့္ရသူနဲ့ ေမးျမန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
