ေတာင္ကိုးရီယားနုိင္ငံမွာ က်င္းပတဲ့ အာ႐ွဒီမိုကေရစီကြန္ရက္(ေအအန္ဒီ) တည္ေထာင္ျခင္း အခမ္းအနားကို ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ဦးမင္းကိုနိုင္အပါအ၀င္ ျမန္မာနုိင္ငံက နိုင္ငံေရးလႈပ္႐ွားသူေတြလည္း တက္ေရာက္ျပီး ျမန္မာ့အေရး ပါ၀င္ေဆြးေနြးသြားခဲ့ၾကပါတယ္။
ေအာက္တိုဘာ ၂၁ နဲ့ ၂၂ ရက္ေတြက ဆိုးလ္ျမုိ့မွာ က်င္းပတဲ့ အာ႐ွဒီမုိကေရစီကြန္ရက္ စတင္ တည္ေထာင္ျခင္းအထိမ္းအမွတ္ ေဆြးေနြးပြဲမွာ ၈၈ ပြင့္လင္းလူ့အဖြဲ့အစည္းနဲ့ ျမန္မာ့အေရး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္သူမ်ားအဖြဲ့ေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ျပီး ျမန္မာနိုင္ငံက လူမႈအဖြဲ့အစည္းေတြရဲ့ အေျခအေနနဲ့ ပတ္သက္လို့ ေဆြးေနြးသြားခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ လူထုအေျချပုအဖြဲ့အစည္းေတြ လက္႐ွိ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲနဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ ဒီအခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လြွႊားနိုင္ဖို့ အစိုးရက အေရးယူ ေဆာင္႐ြက္ေပးေစခ်င္တဲ့ကိစၥေတြ အဓိက ေဆြးေနြးခဲ့ၾကတယ္လုိ့ ေဆြးေနြးပြဲ တက္ေရာက္သူတဦးျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့အေရးပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္သူမ်ားအဖြဲ့က ဦးစိုးေအာင္က ေျပာပါတယ္။
“အဓိကထားျပီး ေျပာခ်င္တဲ့အခ်က္ ဘာလဲဆိုရင္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ဟိုးေ႐ွးကတည္းက ႐ွိထားတဲ့ ဥပေဒေတြကို လက္႐ွိ အစိုးရက ဆက္လက္ျပီး က်င့္သံုးေနတုန္းပဲ။ ဥပမာေပးရမယ္ဆိုလို့႐ွိရင္ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ဥပေဒတို့လို မတရားအသင္းပုဒ္မေတြ မဖ်က္ေပးေသးဘူးေလ။ အဲဒါေတြအျပင္ လြွႊတ္ေတာ္က ခ်လိုက္တဲ့ ဥပေဒထဲမွာလည္း အဲဒီဥပေဒေတြကို အသံုးခ်ျပီးေတာ့မွလည္း ဆနၵျပမယ္ဆိုရင္ လူေတြ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်ခံေနရတယ္။ ဒါေတြက လက္႐ွိ လြွႊတ္ေတာ္ကေန ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥပေဒသစ္ေတြကို အသံုးျပုျပီး မတရားျပုလုပ္ေနတဲ့ ဟာေတြေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေတြက လက္႐ွိ ၾကံုေတြေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ။ ဒုတိယအခ်က္က အစိုးရေတြက ဘယ္လို လုပ္ေပးသင့္သလဲ။ အဲဒီ မတရားတဲ့ ဥပေဒမွန္သမွ်ကို အသစ္ေကာနဲ့ အေဟာင္းက အျမန္ဆံုး ဖ်က္သိမ္းဖို့ လိုအပ္တယ္။ တတိယအခ်က္က ကုလသမဂၢကေန သတ္မွတ္ထားတဲ့ အေထြေထြဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြက အမ်ားၾကီး ႐ွိတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံက ကုလသမဂၢရဲ့ စနစ္ထဲမွာ ႐ွိေနတုန္းပဲ။ ကုလသမဂၢ အခ်က္ေတြ အေပၚမွာကို မေျပာနဲ့။ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ျပီးခဲ့တဲ့ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ လူ့အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ၀န္မခံတဲ့အျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူ့အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ မ႐ွိပါဘူးဆိုျပီး ေျဗာင္ျငင္းခဲ့တာေတြ သာဓကေတြ ဆက္႐ွိေနတုန္းပဲေပါ့။ အဲဒီလို ကိစၥမ်ဳိးေတြ ဆက္ျဖစ္ေနအံုးမယ္ဆိုရင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဘယ္ေလာက္ပဲခ်ခ် ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြက စည္းေနွာင္မႈ မ႐ွိဘူးဆိုရင္ ဘယ္လိုမွ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ႐ွိမွာမဟုတ္ဘူးလို့ ျမင္တယ္။”
အာ႐ွဒီမုိကေရစီကြန္ရက္ ေဆြးေနြးပြဲမွာ ျပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာ ကုလသမဂၢ လူ့အခြင့္ အေရးေကာင္စီက လူမႈအဖြဲ့အစည္းေတြနဲ့ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ သုံးသပ္မႈေတြလည္း ျပုလုပ္ခဲ့ၾကတယ္လို့ သိရပါတယ္။
ဒါအျပင္ ၂၀၁၄ ခုနွစ္မွာ ျမန္မာက အာဆီယံဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူတဲ့အခ်ိန္ အာဆီယံ လူမႈအဖြဲ့အစည္းညီလာခံနဲ့ အာဆီယံလူထုဖိုရမ္ကို က်င္းပတဲ့အခါမွာ ျပည္သူလူထု အေျခခံတဲ့ လူမႈအဖြဲ့အစည္းက ဦးေဆာင္မလား၊ အစိုးရရဲ့ လက္ေ၀ခံ လူမႈအဖြဲ့အစည္းေတြက ဦးေဆာင္ က်င္းပတဲ့ ညီလာခံ ျဖစ္လာမလားဆိုတာကို နုိင္ငံတကာ လူမႈအဖြဲ့အစည္းေတြက ေစာင့္ၾကည့္ျပီး တရားမွ်တေအာင္ အကူအညီေပးဖို့ လိုတဲ့အေၾကာင္း ေဆြးေနြးခဲ့တယ္လို့ ဦးစိုးေအာင္က ေျပာပါတယ္။
ေအအန္ဒီအဖြဲ့မွာ အာ႐ွ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ား ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရး၊ ကိုးရီယား ဒီမုိကေရစီကြန္ရက္၊ အာ႐ွ စာနယ္ဇင္းမိတ္ဖက္မ်ား မဟာမိတ္အဖဲြ့တို့လို အဖြဲ့ေတြ ပါ၀င္ေနတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
