၂၀၁၄ ခုနွစ္မွာ အစိုးရက တျပည္လံုးအတိုင္းအတာနဲ့ သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ဖို့ ႐ွိေနရာမွာ  တိုင္းရင္းသားေတြအေနနဲ့ မိမိလူမ်ိုးဦးေရစာရင္း အမွန္အတိုင္းရ႐ွိေရးနဲ့ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ တိုင္းရင္းသား၀န္ၾကီး ေနရာရ႐ွိေရးေတြအတြက္  သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ့ေတြ ၾကိုတင္ျပင္ဆင္ေနၾကပါတယ္။

႐ွမ္း၊ ကရင္နဲ့ မြန္တိုင္းရင္းသားေတြဟာ  မိမိတို့သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္ေတြအျပင္  ရန္ကုန္ နဲ့ ပဲခူး စတဲ့တိုင္းေဒသၾကီးေတြမွာလည္း နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အေျခခ် ေနထိုင္လာခဲ့ေပမယ့္ မွတ္ပံုတင္နဲ့ သန္းေခါင္စာရင္းေတြမွာ ဗမာလူမ်ဳိးလုိ့သာ ေဖာ္ျပၾကတာေၾကာင့္ လူမ်ဳိးအေရအတြက္ အမွန္မသိရဘဲ ျဖစ္ေနတာပါ။

[caption id="attachment_44500" align="alignleft" width="300" caption="႐ွစ္းလူဦးေရ စာရင္းေကာက္ယူေရး လူငယ္မ်ား လက္ကမ္းစာေစာင္ ျပင္ဆင္ေနၾကစဥ္ (ဓာတ္ပံု - ႐ွမ္းသံေတာ္ဆင့္)"][/caption]ဒါေၾကာင့္ ၂၀၁၄ ျပည္လံုးကၽြတ္ သန္းေခါင္းစာရင္း ေကာက္ယူမႈမွာ တိုင္းရင္းသား စာရင္းမွန္ရ႐ွိေရးနဲ့ အဲဒီကမွတဆင့္ ၂၀၁၅   ေ႐ြးေကာက္ပြဲက်ရင္ မိမိလူမ်ိုးကိုယ္စားျပု တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ၾကီးရ႐ွိေရး ၾကုိတင္ စည္းရံုး ေဆာင္႐ြက္ေနၾကပါတယ္။

႐ွမ္းတိုင္းရင္းသားေတြကေတာ့  နာယက  ၁၃  ဦးပါ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီကို ျပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလက ဖြဲ့စည္းျပီး ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းမွာ႐ွိတဲ့ ႐ွမ္းတိုင္းရင္းသားလူဦးေရ စာရင္းေတြ စတင္ေကာက္ခံေနျပီလို့ ေကာ္မတီဥကၠ႒ ဦးစိုင္းေက်ာ၀္တိပ့္က ေျပာပါတယ္။

“႐ွမ္းလူဦးေရစာရင္းအမွန္ ရ႐ွိဖုိ့ အစတုန္းက ရန္ကုန္တုိင္းမွာပဲ ေကာက္မယ္လုိ့ စဥ္းစားတယ္။ ဒါေပမယ့္ တျခားတုိင္းနဲ့ျပည္နယ္ကလည္း တျပည္လုံးမွာ ႐ွမ္းလူဦးေရ ဘယ္ေလာက္႐ွိသလဲဆုိတာ သိခ်င္လုိ့ က်ေနာ္တုိ့ တတုိင္းျပည္လုံးအေျခအေနနဲ့ ျပန္ေကာက္ဖုိ့ အစီစဥ္ ႐ွိတယ္။ တကယ္လုိ့ ရန္ကုန္တုိင္းမွာ ၀ ဒဿမ ၀၁ ရာခုိင္နႈန္း ျပည့္တယ္ဆုိရင္ ႐ွမ္းေရးရာ ၀န္ၾကီးတဦးလည္း ရမယ္၊ ႐ွမ္းေရးရာ ၀န္ၾကီးရတယ္ဆုိရင္ ႐ွမ္းလူမ်ဳိးေတြရဲ့ သာေရး၊ နာေရးေတြ ကူညီနုိင္မယ္။”

ကခ်င္ျပည္နယ္က ႐ွမ္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီး ေဒၚခင္ျပံုးရည္ကလည္း လက္႐ွိ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းမွာ  ႐ွမ္းမ်ိုးနြယ္စုဦးေရ ၁၀ သိန္းေက်ာ္ ႐ွိပမယ့္ မွတ္ပံုတင္မွာ ဗမာလို့ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတြက္ ၃ သိန္းပဲ စာရင္းေပါက္ေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ သန္းေခါင္စာရင္းမွာ မိမိလူမ်ိုး အမွန္ေဖာ္ျပေရးနဲ့ မွားယြင္းေဖာ္ျပခံရတဲ့ မွတ္ပံုတင္ျပင္ဆင္ေရးေတြ တိုက္တြန္းနိႈးေဆာ္ေနတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။

ကရင္တိုင္းရင္းသားေတြဘက္မွာဆိုရင္ ကရင္လူဦးေရ အမွန္ရေရးအတြက္ ကရင္ျပည္သူ့ ပါတီက ဦးေဆာင္ကာ ျပီးခဲ့တဲ့ နွစ္ကတည္းက စတင္စည္းရံုးလံ့ႈေဆာ္ေနပါတယ္။
ကရင္ျပည္သူ့ပါတီရဲ့ ဒုဥကၠ႒ ေစာေစး၀ါးက ကရင္မ်ိုးနြယ္စု ၁၁ မ်ိုးလံုးအေနနဲ့ ဗုဒၶ ဘာသာျဖစ္ေစ၊ ခရစ္ယာန္ျဖစ္ေစ ဘယ္ဘာသာကို ကိုးကြယ္ကိုးကြယ္ ကရင္ဆိုတဲ့ တိုင္းရင္းသားအမည္ကို ထည့္သြင္းဖို့နဲ့ လူမ်ိုး၀ိေသသ  ေစာ၊ ေနာ္၊ မန္းနဲ့ နန့္ စတာေတြကို ေရးသားျဖည့္စြက္ဖို့ နိႈးေဆာ္ထားတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။

ကရင္တိုင္းရင္းသားေတြဟာ ဧရာ၀တီ၊ ပဲခူး၊ ရန္ကုန္၊ တနသၤာရီတိုင္းေဒသၾကီးနဲ့ မြန္ျပည္ နယ္တို့မွာလည္း ပ်ံ့နွံ့ေနထိုင္ၾကျပီး ျပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ ရန္ကုန္နဲ့ ပဲခူးတိုင္းအတြက္ပဲ ကရင္ တိုင္းရင္းသား၀န္ၾကီး ရ႐ွိခဲ့တဲ့အတြက္ က်န္တဲ့ ေနရာ ၃ ခုမွာလည္း ကရင္တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီးရဖုိ့ ကရင္တိုင္းရင္းသားေတြက ရည္႐ြယ္ထားပါတယ္။

အလားတူ မြန္တိုင္းရင္းသားဘက္မွာလည္း မြန္လူဦးေရစာရင္းအမွန္ ရ႐ွိေရးေကာ္မတီကို ျပီးခဲ့တဲ့ဇြန္လက ဖြဲ့စည္းခဲ့ကာ ရန္ကုန္တိုင္းမွာ စတင္စာရင္းေကာက္ယူေနေၾကာင္း၊ ပဲခူးတိုင္းမွာ လည္း စာရင္းေကာက္ဖို့ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဆီ စာတင္ထားတယ္လို့ ေကာ္မတီရဲ့ ဒါရိုက္တာ မင္းေဖသန္းက ေျပာပါတယ္။

“၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ က်ေနာ္တုိ့ လူဦးေရ ျပည့္မီရဲ့သားနဲ့ မြန္တုိင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ၾကီး မရခဲ့ဘူး။ အမွန္တကယ္ သန္းေခါင္စာရင္းမွာ ျပထားတဲ့လူဦးေရက မြန္တုိင္းရင္းသားထက္ ဗမာလူဦးေရ အျပခံထားရတယ္။ အဲေတာ့ မြန္လူဦးေရစာရင္းက တနုိင္ငံလုံးရဲ့ ၀ ဒဿမ ၀၁ ရာခုိင္နႈန္း မျပည့္ခဲ့ဘူး။ မြန္ေတြလည္း ရန္ကုန္တုိင္း အစုိးရအဖြဲ့ထဲမွာ မြန္တုိင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ၾကီးတဦး ရဖုိ့  အခြင့္အေရး ႐ွိေနတာေပါ့။”

အရင္က သန္းေခါင္စာရင္းမွတ္ပံုတင္ေတြမွာ အစိုးရတာ၀န္႐ွိသူေတြက  မြန္လူမ်ိုး ၀ိေသသျဖစ္တဲ့  နိုင္၊ မင္း၊ မိ စတဲ့အမည္ေ႐ွ့မွာ တပ္ေခၚတဲ့ အေခၚအေ၀ၚေတြကို  ဗမာလို ဦး ၊ ေဒၚ ၊ မ ၊ ေမာင္ စသျဖင့္ ျဖည့္စြက္လိုက္တဲ့အတြက္ နစ္နာမႈ႐ွိတယ္လုိ့လည္း  ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီး ဦးေဇာ္ေအးေမာင္ကလည္း ျမန္မာျပည္ထဲမွာ႐ွိတဲ့ ဘယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိုးမဆို ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္ေဒသေရာက္ေရာက္ အဲဒီမွာ အိမ္ေထာင္စုဇယား႐ွိကာ တနိုင္ငံလံုး လူဦးေရရဲ့ သုည ဒဿမ ၁ ရာခိုင္နႈန္း ျပည့္မီတယ္ဆိုရင္ ဥပေဒအရ တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီး ခန့္ထားနိုင္တယ္လို့ ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာနုိင္ငံမွာ လူဦးေရ သန္း ၆၀ ႐ွိရင္ ၆ ေသာင္းေက်ာ္ရင္ ဥပေဒျပုေရးမွာလည္း ပါ၀င္ခြင့္ေပးရမယ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာလည္း ပါ၀င္ခြင့္ေပးရမယ္ဆုိျပီး  ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅ နဲ့ ၁၇ (ဂ) မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့အတြက္ တကယ္႐ွိရင္ တကယ္ကုိ ေပးရမယ္။ ဒါမွလည္း တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္ေရး ခုိင္မာမွာ။”

တိုင္းရင္းသားလူဦးေရအမွန္ရ႐ွိေရးဟာ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ ကိုယ္ပိုင္အခြင့္ အေရးျဖစ္တဲ့ အတြက္ မိမိအခြင့္ အေရးမဆံုး႐ႈံးရေလေအာင္ စာရင္းမွန္ေပးသြင္းျပီး ၀န္ထမ္းေတြရဲ့ ေရးသားျဖည့္စြက္မႈကိုလည္း  ျပန္လည္စစ္ေဆးဖို့ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ တိုက္တြန္းပါတယ္။

မွတ္ပံုတင္မွာ အမည္၊ လူမ်ိုးနဲ့ ဘာသာ မွားယြင္းေနပါက အိမ္ေထာင္ဦးစီးက  အေထာက္ အထား အျပည့္အစံုနဲ့ သက္ဆိုင္ရာ လ၀ကရံုး မွတ္ပံုတင္ဌာနေတြမွာ ျပင္ဆင္ ေျပာင္းလဲနိုင္တဲ့  ဒီဥပေဒဟာ ၂၀၀၈ ဥပေဒ မတိုင္ခင္ကတည္းက ႐ွိနွင့္ျပီးသားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ခ်င္းတိုင္းရင္းသားေတြဘက္ကေတာ့ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ခ်င္းလူမ်ိုးစုေတြကို  သုေတသန လုပ္ဖို့ အဖြဲ့ ၁ ဖြဲ့ ဖြဲ့စည္းထားတယ္လို့ ခ်င္းအမ်ိုးသားပါတီရဲ့ ေျပာခြင့္ရ ဆလိုင္းငယ္ပီးက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာနုိင္ငံမွာ လူမ်ဳိးစု ၁၃၅ မ်ဳိး႐ွိတယ္။ အဲဒီထဲမွာ ခ်င္းက ၅၃ မ်ဳိးလုိ့ ေဖာ္ျပထားတာ ႐ွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၅၃ မ်ဳိးကုိ ခ်င္းေတြက လက္မခံဘူး။ စည္းလုံးညီညြတ္မႈ ပ်က္ျပားေအာင္ လုပ္ေနတဲ့ ျဖစ္ရပ္တခုလုိ့ ယူဆၾကပါတယ္။ အဲဒါကုိ က်ေနာ္တုိ့ စစ္တမ္းေကာက္ယူေနပါတယ္။ ၅၃ မ်ဳိး တကယ္႐ွိမ႐ွိ၊ ဒါမွမဟုတ္ ခ်င္းမ်ဳိးနြယ္စုဟာ ဘယ္ေလာက္အေနနဲ့ သတ္မွတ္ရင္ အဆင္ေျပဆုံးလဲဆုိတာ ေျပာဆုိေဆြးေနြးၾကမွာပါ။”

ဒါေပမယ့္ ကခ်င္တိုင္းရင္းသူ လြွႊတ္ေတာ္အမတ္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚဒြဲဘူကေတာ့ ရ၀မ္ ၊ လီဆူးစတဲ့ လူမ်ိုးေတြဟာ ကခ်င္မ်ိုးနြယ္စုထဲမွာ ပါ၀င္ေနတဲ့အတြက္၊  တိုင္းရင္းသားေရးရာ၀န္ၾကီး သပ္သပ္ ထပ္ျပီး မ႐ွိသင့္ဘူးလို့  ျပီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ္လက  ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပုလုပ္တဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား၏ အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀း မွာ အဆိုျပုခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျပည္လံုးကၽြတ္သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမႈေတြကို လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ ၁၉၈၃ ခုနွစ္က ေနာက္ဆံုးေကာက္ယူခဲ့ျပီး နိုင္ငံေရးမတည္ျငိမ္မႈေတြေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ ေကာက္ယူနိုင္ျခင္း မ႐ွိေတာ့ပါဘူး။ ခု သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရတက္လာခ်ိန္မွာမွ တျပည္ အတိုင္းအတာနဲ့ လူဦးေရနဲ့ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ေကာက္ယူမႈေတြကို ကုလသမဂၢရဲ့ အကူအညီနဲ့ ၂၀၁၄ ခုနွစ္ မတ္ ၃၀ မွ ဧျပီ ၁၀ ရက္ေန့အထိ ၁၂ ရက္ၾကာ  ေကာက္ယူဖို့ အစီအစဥ္ ႐ွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။