ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္မလား၊ အသစ္ေရးဆြဲမလားဆိုတာကို ျပည္သူ့့ဆနၵ သေဘာထားရယူမယ္လို့ အမ်ိုးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။

ဒီအေပၚ သေဘာထားမွတ္ခ်က္ အမ်ိုးမ်ိုး ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ တခ်ို့က မျဖစ္နိုင္ဘူး၊ လက္ေတြ့မက်ဘူးလို့ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသလို တခ်ို့ကလည္း ျပည္သူမွာ ၀န္ထုတ္၀န္ပိုး ပိုမွာစိုးတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။

ဦးခင္ေမာင္ေဆြ (အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အင္အားစုပါတီဥကၠ႒)

“အေျခခံဥပေဒက ေပးထားတဲ့အတုိင္းအတာထဲမွာ မျဖစ္ဘူးေလ။ အေျခခံဥပေဒ မေရးခင္မွာ၊ ျပည္သူ့ဆနၵခံယူမယ္ဆုိတာက လက္႐ွိတည္ဆဲ အေျခခံဥပေဒကုိ ၾကိုက္ၾကိုက္ မၾကိုက္ၾကိုက္၊ လက္ခံခံ၊ မခံခံဆုိတာ ဒီအေျခခံဥပေဒ ေဘာင္ထဲမွာပဲ ႐ွိေနတယ္ တရား၀င္ပါတီအေနနဲ့ေပါ့။ တရား၀င္မဟုတ္တဲ့ ပါတီေတြ၊ အုပ္စုေတြအေနနဲ့လည္း အေျခခံဥပေဒေဘာင္က ကန့္သတ္ထားတဲ့အတုိင္းပဲ မဟုတ္လုိ့႐ွိရင္ လက္ခံနုိင္တဲ့ အစိတ္အပုိင္းေတြ႐ွိမယ္၊ လက္မခံနုိင္တဲ့ အာဏာပုိင္အစိတ္အပုိင္းေတြလည္း ႐ွိမွာကုိး။ အဲေတာ့ လက္ေတြသိပ္မက်ဘူးလုိ့ ထင္တယ္။ ျပည္သူ့ဆနၵကုိ ခံယူမယ္ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ျပည္သူ့ဆီကုိ ျပဿနာ ျပန္တြန္းပုိ့လုိက္တာပဲ။ လက္႐ွိအေနအထားမွာေတာ့ လက္ေတြ့မက်ဘူးလုိ့ပဲ က်ေနာ္ထင္တယ္။”

ဦးေဇာ္သက္ေထြး (စာနယ္ဇင္းေကာင္စီအဖြဲ့၀င္)

“ဖဲြ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ့ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ အသစ္ျပန္လည္ေရးဆဲြတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို့အေနနဲ့ အျပည့္အ၀ လိုလားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုလားခ်က္က အပိုင္းတပိုင္းပါ။ လက္႐ွိနိုင္ငံေရးအေျခအေနမွာ ပကတိအေျခအေနေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ျပီးေတာ့မွ ျဖစ္နိုင္စြမ္း႐ွိတဲ့ နိုင္ငံေရးအေျခအေနတရပ္ကို ဖန္တီးနိုင္ဖို့က နိုင္ငံေရးသမားေတြအတြက္ အဓိကက်ပါတယ္။ ၉၀ တုန္းက က်ေနာ္တို့ ရည္မွန္းခ်က္နဲ့ လက္ေတြ့အေျခအေနေတြမွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္မႈ နည္းပါးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ နွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ေလာက္ ေနွာင့္ေနွးခဲ့ရတာကို အေတြ့အၾကံု သင္ခန္းစာ ယူဖို့လိုပါတယ္။  တခ်ဳိ့ စိတ္ကူးယဥ္မႈေတြ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြကိုေတာ့ လက္ေတြ့အေျခအေနနဲ့ ဘယ္ေလာက္ကြာဟတယ္ဆိုတာကို တိုင္းတာျပီးေတာ့မွ ေဆာင္႐ြက္သင့္တယ္လို့ အၾကံအဥာဏ္ေပးလိုပါတယ္။
ျပည္သူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံတခုကိုသြားတဲ့အခါမွာ လိုအပ္တဲ့ ဥပေဒေတြ၊ လက္႐ွိ နိုင္ငံေရးအေျခအေနေတြအားလံုးကို သူတို့အေနနဲ့ အေသးစိတ္သိ႐ွိနိုင္တာမ်ဳိး မ႐ွိေသးပါဘူး။ ျပည္သူေတြကို ဒါေတြခ်ျပျပီးေတာ့မွ ျပည္သူေတြအတြက္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးေစတဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ျဖစ္သြားမွာကို စိုးရိမ္ပါတယ္။ ျပည္သူ့သဘာထားနဲ့ ျပည္သူ့အင္အား ရယူတာဟာလည္း နိုင္ငံေရးသမားေတြအတြက္ အလုပ္တခုပါ။ အဲဒီလိုမ်ဳိး အားယူျပီးတဲ့အခါမွာ တိုင္းျပည္နဲ့ လူမ်ဳိးအတြက္ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံတခု တည္ေဆာက္ဖို့ တကယ္အက်ဳိး႐ွိ၊ မ႐ွိ ေသခ်ာ ဆန္းစစ္သင့္တယ္ ထင္ပါတယ္။”

ေဒါက္တာေအးေမာင္ (ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီ ဥကၠ႒)

“အဲဒါကေတာ့ နည္းနည္းစိတ္ကူးယဥ္တယ္ဗ်။ လက္ေတြ့လုပ္ဖို့ သိပ္မလြယ္ဘူးလို့ ျမင္ပါတယ္။ ျပည္သူ့ဆနၵကို ဘယ္လိုေကာ္မ႐ွင္ဖဲြ့ျပီး ယူမွာတုန္း။ အန္အယ္လ္ဒီမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္႐ွိမလားဆိုတဲ့ ျပဿနာေပါ့။ အန္အယ္လ္ဒီပဲ ဦးေဆာင္လုပ္တဲ့အခါ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ျပည္သူ့ဆနၵရနိုင္မလားဆိုတာကို တျခားပါတီဘက္က တင္လာေတာ့မယ္ေလ။ အသစ္ေရးမလား ျပင္မလားဆိုတာကေတာ့ စဥ္းစားသံုးသပ္ရမယ့္အပိုင္းကေတာ့ အန္အယ္လ္ဒီမွာလည္း႐ွိတယ္။ တိုင္းရင္းသားပါတီေတြမွာလည္း ႐ွိတယ္။

“ျပည္သူ့ဆနၵခံယူမယ္ဆိုတာကို ဘယ္သူေတြက ဦးေဆာင္မွာလဲ။ လက္႐ွိအစိုးရေရာ လက္႐ွိ ၂၀၀၈ ဖဲြ့စည္းပံုအရ ေဆြးေနြးေနၾကတဲ့ ပါလီမန္ကေရာ အသိအမွတ္ျပုနိုင္မလား။ ဘယ္ေလာက္အထိ က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ စုစည္းမလဲ။ ၂၀၀၈ ဖဲြ့စည္းပံုၾကီးကို က်ေနာ္တို့ စိတ္ၾကိုက္ ဖဲြ့စည္းပံုၾကီးတခုျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတဲ့ ေဆြးေနြးရမယ့္အပိုင္းက တခုလို့ ထင္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ဖဲြ့စည္းပံုကို ဒီအတိုင္း စြန့္ပစ္လိုက္မလား။ စြန့္ပစ္လိုက္ရင္ လက္႐ွိ ပါလီမန္နဲ့ ပါလီမန္အတြင္း ေရာက္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ့ခ်ဳပ္ရဲ့ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ ပုဂိုလ္ေတြ ဘယ္နားေရာက္သြားမလဲ။ ဘယ္လို သြားမလဲ။ ၂၀၀၈ ဖဲြ့စည္းပံုအရ ဖဲြ့စည္းေပးခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စု ေ႐ြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မ႐ွင္ဆိုတာ႐ွိတယ္။ သူ့ဆီမွာ မွတ္ပံုတင္ထားလို့သာ နိုင္ငံေရးပါတီေတြက မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ တရား၀င္ပါတီျဖစ္တယ္။ ဆက္စပ္မႈကေတာ့ ၂၀၀၈ ဖဲြ့စည္းပံုက ပင္မျဖစ္ေနတယ္။ ၾကိုက္သည္ျဖစ္ေစ မၾကိုက္သည္ျဖစ္ေစ ဒါၾကီးကို အသံုးျပုျပီးေတာ့ ဒီလို အဖဲြ့အစည္းေတြကို ဖဲြ့စည္းထားတာျဖစ္တဲ့အခါၾကေတာ့ ဒါၾကီးကို အသံုးျပုျပီးကာမွ က်ေနာ္တို့လိုတဲ့ ဖဲြ့စည္းပံုၾကီးတခု ယူနိုင္ဖို့လိုတယ္။ အဲဒီလုိ ယူနိုင္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ၂၅ ရာခိုင္နႈန္း တပ္မေတာ္သားေတြ အေနအထားကို ဘယ္လို ထည့္ထြက္မလဲ။ ေတာ္ေတာ္ေလးကို စဥ္းစားရမယ့္ ကာလျဖစ္ေနပါတယ္။ ျပသနာတခု ေျဖ႐ွင္းခ်က္တခုကို တင္တယ္ဆိုတာက အဲဒီေျဖ႐ွင္းခ်က္ရဲ့ေနာက္မွာ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ အက်ဳိးဆက္ေတြကို ထည့္တြက္ဖို့ လိုတယ္။ ျပည္သူ့ဆနၵခံယူမယ္ဆိုတာ ျဖစ္နိုင္ဖို့ အင္မတန္နည္းပါတယ္။”