အသက္ ၅၀ ႐ွိျပီျဖစ္တဲ့ ဘရိုင္ယန္ကေတာ့ သူသမီးကို မုဒိမ္းက်င့္သြားတဲ့ သူကို ခြင့္မလြွႊတ္နိုင္ပါဘူး။
"က်ေနာ္သမီးက အျပစ္ကင္းပါတယ္။ ဒီ တိရိစၦာန္လိုလူကို ဘယ္ေတာ့မွ က်ေနာ္ ခြင့္မလြွႊတ္နိုင္ဘူးဗ်ာ။”
သူသမီးကို သူဦးေလးေတာ္သူက မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အသက္ ၁၀ နွစ္ပဲ႐ွိပါေသး
တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ သူရဲ့အေလာင္းကို ဦးေခါင္းမွာ ျပင္းထန္တဲ့ဒဏ္ရာေတြနဲ့ ကရာခ်ီျမို့ ကမ္းေျခမွာ ေတြ့ခဲ့ရတယ္။
ပုလိပ္က သူဦးေလးကို ဖမ္းဆီးခဲ့ျပီး ဒီအန္ေအစစ္ေဆးမႈအရ မုဒိမ္းက်င့္သူျဖစ္တယ္ဆုိတာ သက္ေသျပခဲ့ပါတယ္။ အမႈကို ရံုးတင္လိုက္ျပီး မိသားစုကေတာ့ မၾကာခင္မွာ စီရင္ခ်က္ခ် လိမ့္မယ္လို့ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အမႈကို ကိုင္တြယ္တဲ့ အမ်ိုးသမီးအခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္႐ွားသူ ရပ္ခ္ဆာနာ ဆစ္ဒီကီ ကေတာ့ တရားမွ်တမႈရဖုိ့က မေသခ်ာဘူးလို့ ေျပာပါတယ္။
"မိန္းကေလးက ေသဆံုးသြားခဲ့ျပီေလ။ အစၥလာမ္ေကာင္စီက ဒီအန္ေအစစ္ေဆးမႈကို အေျခခံ သက္ေသ အေထာက္အထားအျဖစ္ စဥ္းစားခ်င္မွွ စဥ္းစားေတာ့မွာေပါ့႐ွင္။ အဲဒီလို ျဖစ္ရင္ေတာ့ မုဒိမ္းက်င့္တဲ့သူ လူသတ္သမားက လြတ္သြားေကာင္း လြတ္သြားနိုင္ပါတယ္။"
အစၥလာမ္ေကာင္စီရဲ့ ေၾကျငာခ်က္အရ ဒီအန္ေအ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈကို ဒုတိယ သက္ေသ အေထာက္အထားအျဖစ္ပဲ အသံုးျပုနိုင္တယ္လို့ ပါ႐ွိပါတယ္။ အဲဒီ ေကာင္စီဟာ အေျခခံဥပေဒအရ ဖြဲ့စည္းထားတာျဖစ္ျပီး အစၥလာမ္ေရးရာကိစၥေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ပါကစၥတန္ အစိုးရကုိ အၾကံဥာဏ္ေပးတဲ့အဖြဲ့ ျဖစ္ပါတယ္။
ေကာင္စီရဲ့ အၾကီးတန္းအဖြဲ့၀င္ျဖစ္တဲ့ ဟာဖစ္မိုဟာမက္ တာဟီယာမာမြတ္အာ႐ွရာဖီက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ႐ွင္းျပပါတယ္။
"ဆရာ၀န္ေတြက ဒီအန္ေအနဲ့ ပတ္သက္ျပီး မတူတဲ့အျမင္ ၃ မ်ိုး ႐ွိတယ္ဗ်။ တခ်ို့က အဲဒီစစ္ေဆးမႈေတြဟာ ၉၈ ရာခိုင္နႈန္း ေသခ်ာတယ္၊တခ်ို့က ၈၀ ရာခိုင္နႈန္း၊ တခ်ို့က ၇၅ ရာခိုင္နႈန္း ေသခ်ာတိက်တယ္လို့ ေျပာေနတယ္ေလ။ ဟိုတုန္းကေတာ့ သံသယ႐ွိသူကိုု ဒီအန္ေအစစ္ေဆးမႈ အေျခခံျပီး ဖမ္းဆီးျပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ လုပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါကို တျခားေ႐ြးခ်ယ္စရာ သက္ေသအျဖစ္ မသံုးပါဘူး။ ”
ပုလိပ္ကေတာ့ မုဒိမ္းမႈေတြမွာ ဒီအန္ေအစမ္းသပ္မႈကိုပဲ အဓိကသက္ေသ အေထာက္အထားအျဖစ္ သံုးေနတာပါပဲ။ မိုဟာမက္၀ါဆင္မ္းအစ္ဂ္ဘဲလ္ က ေ႐ွ့ေနတေယာာက္ပါပဲ။
"မုဒိမ္းမႈေတြမွာ ဒီအန္ေအစမ္းသပ္မႈေဆးဘက္ဆိုင္ရာ သက္ေသအေထာက္အထားနဲ့ အသက္႐ွင္က်န္တဲ့သူရဲ့ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြဟာ ျပစ္မႈထင္႐ွားစီရင္ဖို့ လံုေလာက္ပါတယ္။ ဒါက ကမၻာတ၀ွမ္းလံုးအတြက္ ဥပေဒပါ။"
လူအခြင့္အေရးနဲ့ အမ်ိုးသမီးအခြင့္အေရးအုပ္စု ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာာ့ ေကာင္စီရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေဒါသထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ေမးနတ္ဇ္ေရမန္ အစၥလာမ္မာဘက္အေျခစိုက္ အမ်ိုးသမီးအခြင့္အေရး အဖြဲ့အစည္းတခုျဖစ္ ျဖစ္တဲ့ ေအာရတ္ေဖာင္ေဒး႐ွင္းကပါ။
"မုဒိမ္းျပုက်င့္ခံရတဲ့ မိန္းကေလးအတြက္ ေျဖဆိုဖို့ ခက္ခဲတဲ့ေမးခြန္းမ်ိုးေတြ က်ဴးလြန္သူရဲ့ ေ႐ွ့ေနက ေမးလာတာကို ေတြ့လာရပါတယ္။ အဲဒါကို စိတ္ထိခိုက္ခံစားရတဲ့ မုဒိမ္းမႈ လို့ ေခၚပါတယ္။"
လြန္ခဲ့တဲ့နွစ္က ပါကစၥတန္ တရားရံုးခ်ဳပ္က ဒီအန္ေအစစ္ေဆးမႈဟာ မုဒိမ္းမႈေတြမွာ အဓိက အသံုးျပုတဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားပံုစံ ျဖစ္တယ္လို့ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေကာင္စီရဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေနာက္ပိုင္းမွာ တည္ဆဲဥပေဒကို ျပင္ဆင္မယ္၊ မျပင္ဆင္ဘူးဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္ဖို့ အဲဒါကို လြွႊတ္ေတာ္ကို တင္လိုက္ပါျပီ။
အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္႐ွားသူေတြကေတာ့ ေကာင္စီရဲ့ တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုမႈကို လက္မခံဖို့ ဖိအားေပးေနၾကပါတယ္။ ဆင္းျပည္နယ္မွာေတာ့ လြွႊတ္ေတာ္က အဲဒီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို မလိုက္နာဖို့ ဆံုးျဖတ္လိုက္တယ္လို့ ဥပေဒျပုအမတ္ ႐ွာမီလာဖား႐ူးကီက ေျပာပါတယ္။
"ဒီအန္ေအစစ္ေဆးမႈကို မုဒိမ္းမႈေတြမွာ မလုပ္မေနရ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာအျဖစ္ ျပဌာန္း ေပးသင့္ပါတယ္။ အဲဒီလိုအမႈေတြမွာ သိပၸံနည္းက်ဖို့ မႈခင္းေဆးပညာကို အသံုးျပုဖို့ကို အ၀န္းအ၀ိုင္းဆိုင္ရာ သက္ေသ အ ထာက္အထားထက္ ပိုျပီး ကမၻာ့နိုင္ငံေတြမွာ အသံုးျပု ေနၾကပါျပီ။"
တခ်ို့ကေတာ့ အစၥလာမ္ေတြးျမင္မႈနဲ့ ပါကစၥတန္ေကာင္စီရဲ့ လိုအပ္မႈကိုေတာင္ ေမးခြန္း ထုတ္လာၾကပါျပီ။
ဇိုရာယူဆြတ္က ပါကစၥတန္ လူ့အခြင့္အေရးေကာ္မ႐ွင္ရဲ့ ဥကၠ႒ပါ။
"က်ေနာ္တို့မွာ တရားဥပေဒျပုဖို့ လြွႊတ္ေတာ္႐ွိတယ္ အစၥလာမ္ရဲ့ အေျခခံစည္းမ်ဥ္း ဥပေဒသေတြနဲ့ မညီညြတ္တဲ့ဥပေဒေတြကို မျပဌာန္းဖို့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ႐ွိျပီးျပီဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို့မွာ တကယ္႐ွိဖို့ မလိုအပ္တာက အစၥလာမ္ေတြးျမင္မႈနဲ့ ပါကစၥတန္ေကာင္စီပါ။ "
အစိုးရသစ္က ဆံုးျဖတ္ခ်က္တခုကို ခ်မေပးဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဘရိုင္ရန္လို မုဒိမ္းက်င့္ခံရျပီး သူေတြရဲ့မိသားစုအတြက္ကေတာ့ သူတို့ရဲ့ အျပစ္မဲ့တဲ့ ေဆြမ်ိုးသားခ်င္းေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈရ႐ွိဖို့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အေတာ္ၾကီးနည္းပါးပါလိမ့္မယ္။
