စာေရးဆရာၾကီး ဒဂုန္တာရာ အသက္ (၉၅) နွစ္ဟာ ဒီေန့ မြန္းလြဲပိုင္း ၁ နာရီ ၁၅ မိနစ္က ႐ွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေအာင္ပန္းျမုိ့ေနအိမ္မွာ လူၾကီးေရာဂါနဲ့ ကြယ္လြန္သြားပါတယ္။
ဆရာၾကီးရဲ့တူမျဖစ္သူ စာေရးဆရာမ သင္းျမစနၵီက “ေဆး႐ုံက ဆင္းလာတယ္။ အိမ္ေရာက္ေတာ့ ၁ နာရီ ၁၅ မိနစ္မွာ ဆုံးသြားတယ္။ ေဆး႐ုံတင္ထားတာ ၁၁ ရက္ေပါ့။ ဘာမွျဖစ္လုိ့ တင္ထားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ က်မ ကုိရီးယားသြားေတာ့ ဦးေလးကုိ အနားေပးတဲ့အေနနဲ့ အိမ္ကကေလးေတြလည္း မလုပ္တတ္လုိ့ က်မတင္ခဲ့တာ။ ေဆး႐ုံကေန ၉ နာရီခြဲေလာက္ ျပန္ေခၚလာတာ။ အိမ္ေရာက္မွ ဘာမွ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ေအးေအးေဆးေဆးပဲ။ က်မတုိ့လက္ထဲမွာပဲ အစားေကၽြးျပီးတဲ့ အခ်ိန္ေလးမွာပဲ။”
ဆရာၾကီး ဒဂုန္တာရာ ကြယ္လြန္သြားတဲ့အေပၚ သတင္းစာဆရာၾကီး ဦး၀င္းတင္က ““သူဟာ ႐ုန္းကန္ျပီးေတာ့ အျမဲတမ္း လႈပ္႐ွားေနတဲ့ အင္ဂ်င္စက္ၾကီးလို့ပဲ က်ေနာ္ တင္းစားေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို့လဲဆိုေတာ့ သူဟာ စာေပမွာဆိုရင္လည္း အနုအလွ တရားေလးေတြအတြက္ နာမည္ၾကီးတ့ဲ ကဗ်ာ ဆရာ၊ ေနာက္တခါ ၀တၳုေတြ ဘာေတြ ဆုိလို့႐ွိရင္လည္း အလြန္စိတ္ကူးယဥ္ေအာင္ ေျပာနုိင္တဲ့ စာေပကုိ ေရးခဲ့တယ္။ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရး ဆိုရင္လည္း အၾကမ္းမဖက္တဲ့နည္း လက္နက္ကိုင္ မဟုတ္တဲ့ဟာေတြ ဒါေတြ ေ႐ွ့႐ႈခဲ့တယ္၊ တုိင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရးမွာတာေတာင္မွ သူက ရန္သူမ႐ွိ မိတ္ေဆြသာ႐ွိဆိုတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ ဦးတည္တဲ့လူဆိုေတာ့ သူရဲ့ ဘ၀ကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ျပီး ေျပာရရင္ေတာ့ အင္ဂ်င္ၾကီးတခုလုိ၊ စက္ယနၱရားၾကီးတခုလုိ အျမဲတမ္း ႐ုန္းကန္လႈပ္႐ွားေနတဲ့ စက္ယနၱရားၾကီးပဲျဖစ္တယ္။ အဲဒီစက္ယနၱရားၾကီးဟာ ဆက္လက္ျပီးေတာ့ ခုတ္ေမာင္း ႐ွင္သန္ျပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ့ကုိ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ အလင္းေရာင္းေတြ ဆက္ျပီးေတာ့ ေပးသြားလိမ္မယ္လို့ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္၊ သူ့ဘ၀ကုိ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ျပီးေတာ့ ေျပာရရင္ေတာ့ ဒဂုန္တာရာရဲ့ ဘ၀ဆိုတာ အစဥ္အျမဲ ႐ုန္းကန္လႈပ္႐ွားေနတဲ့ အင္ဂ်င္စက္ၾကီးျဖစ္တယ္လုိ့ပဲ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ပါတယ္” လုိ့ ဆုိပါတယ္။
ဆရာၾကီး ဒဂုန္တာရာကုိ က်ဳိက္လတ္ျမို့နယ္ ထုိင္ကူ ျမစ္တန္း႐ြာ (မြန္႐ြာ) မွာ အဘ ဦးဘအုန္း၊ အမိ ေဒၚဖြား႐ွင္တုိ့က ၁၉၁၉ ခုနွစ္ ေမလ ၁၀ ရက္ေန့မွာ ေမြးဖြားခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး အမည္ရင္းမွာ ဦးေဌးျမိုင္ျဖစ္ပါတယ္။
ငယ္႐ြယ္စဥ္က ရန္ကုန္ျမို့ (၇) လမ္း႐ွိ ေအာင္ေဇယ် မဂၤလာ ျမန္မာ စာသင္ေက်ာင္းမွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ျပီးေနာက္ က်ဳိက္လတ္ အမ်ဳိးသားေက်ာင္း ၁၉၂၇ - ၃၆၊ ရန္ကုန္ ေရေက်ာ္ မက္သဒစ္ ေက်ာင္း (၁၉၃၆ - ၃၇) ေတြမွာ ပညာ ဆက္လက္ သင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၇ ခုနွစ္မွာ ဆယ္တန္း ေအာင္ျမင္ခဲ့ျပီး ၁၉၃၇ - ၄ဝ ခုနွစ္အထိ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္မွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဆရာၾကီး ဒဂုန္ တာရာဟာ ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားသမဂၢ ေရနံေျမ စည္းရံုးေရး ကိုယ္စားလွယ္၊ တကသ အမႈေဆာင္၊ အိုးေဝ မဂၢဇင္း အယ္ဒီတာ၊ ျမန္မာနိုင္ငံ စာေရး ဆရာအသင္း ဥကၠ႒ တာဝန္ေတြကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ဆရာ ဒဂုန္ တာရာဟာ တ႐ုတ္ - ျမန္မာ မိတ္ေဆြျဖစ္ အသင္းခ်ဳပ္ အမႈေဆာင္၊ ျမန္မာ - ဆုိဗိယက္ ယဥ္ေက်းမႈနွင့္ မိတ္ေဆြျဖစ္ အသင္းခ်ဳပ္ အမႈေဆာင္၊ ကမာၻ့ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကြန္ဂရက္ (ျမန္မာနိုင္ငံ) အျမဲတမ္း ေကာ္မတီ ဒုတိယ ဥကၠ႒ တာဝန္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ ကဗ်ာ ဆရာ သမဂၢ ဥကၠ႒ တာဝန္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
၁၉၃၄ ခုနွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလထုတ္ တကၠသိုလ္ သိပၸံ မဂၢဇင္းမွာ ျမိုင္သဇင္ ကေလာင္ အမည္ျဖင့္ မႈံျပာရီ ဝတၳုကို စတင္ ေရးသားခဲ့ျပီးေနာက္ ဒဂုန္တာရာ အမည္ ခံယူပါတယ္။
၁၉၄၆ ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာမွာ တာရာ မဂၢဇင္းကို စတင္ ထုတ္ေဝသလုိ စာေပသစ္ မဂၢဇင္း ကိုလည္း စတင္ထုတ္ေဝျပီး အယ္ဒီတာအျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါတယ္။
ဆရာၾကီးဟာ ျမိုင္သဇင္၊ ေမာင္နန္းနြယ္၊ ေစာထြတ္၊ ဦးတိုး၊ ေမာင္လင္းထက္၊ ဗညား သီဟ၊ ဦးဒဂုန္ စတဲ့ ကေလာင္ အမည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ့ စာေပ၊ ႐ုပ္႐ွင္၊ ပန္းခ်ီ၊ ဂီတ၊ အနုပညာ၊ နိုင္ငံေရး၊ ေဝဖန္ေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္းပါးေတြကုိ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
စပယ္ဦးျဖင့္ စာေပ ဗိမာန္ဝတၳုတို ေပါင္းခ်ဳပ္ဆုကို ၁၉၆၁ ခုနွစ္မွာ ရ႐ွိခဲ့ျပီး ၂ဝဝ၁ ခုနွစ္ အတြက္ ပခုကၠူ ဦးအံုးေဖ တသက္တာ စာေပဆုကိုလည္း ရ႐ွိခဲ့ပါတယ္။
ဆရာၾကီး ဒဂုန္တာရာဟာ ၾကာပန္းေရစင္၊ ၾကာရိပ္ပန္းနု၊ ေစာင္းၾကိုးနွင့္ ကတၱီပါ ကားလိပ္၊ စနၵရား ဆရာ သို့မဟုတ္ မဟာအခ်စ္၊ စိမ္းျမဧရာ၊ တုိ့ခတ္ကိုေတာ့ ေရာက္ရမည္မွာ မလြဲပါ၊ ဖ်တ္ခနဲ ေတြ့ရေသာ ႐ုပ္ပံုလြွႊာ ကားခ်ပ္မ်ား၊ မူးယစ္ေဝေသာ ေနြဦးညမ်ား၊ ေမ၊ ႐ုပ္ပံုလြွႊာ၊ လေရာင္ ႐ြွႊန္းျမေသာ ညတညအပါအ၀င္ စာအုပ္ ၂၀ ေက်ာ္ကုိ ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
