လူမႈဖူလံုေရးအသင္း၀င္ေတြရဲ့ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေဆး၀ါးကုသခြင့္အတြက္ အာမခံ စမက္ကတ္နဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈေပးဖို့အတြက္ လူမႈဖူလံုေရးဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒတရပ္ကို ေရးဆြဲ ေနတယ္လို့ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာန က်န္းမာေရးညြွႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ညြွႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ မင္းသန္းညြန့္က ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။

“ဒီကိစၥ ဒီေန့ေတာ့ စဥ္စားေနၾကတုန္းေပါ့။ အစိုးရေဆး႐ုံလုပ္မလား၊ ဒါမွမဟုတ္ ပုဂၢလိကေဆး႐ုံလုပ္မလား။ က်ေနာ္သိရသေလာက္ သူတို့ မဆံုးျဖတ္ရေသးဘူး။ ဘာလုပ္ရင္ ေကာင္းမလဲဆိုျပီးေတာ့ သူတို့ တုိင္ပင္ေနၾကတုန္းပဲ ႐ွိေသးတယ္။ အလုပ္႐ုံေဆြးေနြးပြဲေတြ လုပ္ေနၾကတယ္။ အမွန္ ဥပေဒက ႐ွိျပီးသားခင္ဗ်။ လူမႈဖူလံုေရးအဖြဲ့ဥပေဒကုိ သူတို့ျပဌာန္းလိုက္ျပီး နည္းဥပေဒ ေရးေနၾကတာ။ သူတို့ဆီက နည္းဥပေဒ တိတိက်က်ထြက္လာလို့႐ွိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို့ က်န္းမာေရးကလည္း နည္းနည္းပါးပါးသိရမွာေပါ့ေနာ္။”

လူမႈဖူလံုေရးအသင္း၀င္ေတြရဲ့ က်န္းမာေရးအာမခံစနစ္အတြက္ က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာန အေနနဲ့ မည္သည့္အပိုင္းက ပါ၀င္သြားဖို့ရိွတာနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ေဒါက္တာမင္းသန္းညြွႊန့္က ဆုိပါတယ္။

“သူတို့က third party ေနရာမွာေနမွာလား၊ provider ေနရာမွာ ေနမွာလားေပါ့။ တကယ္လို့ က်န္းမာေရး ၀န္ၾကီးဌာနကပဲ third party ေတြ မဟုတ္နုိင္ဘူး၊ လံုး၀ ေသခ်ာတယ္။ က်ေနာ္တို့က service provider ပဲ ျဖစ္မယ္။ တကယ္လို့ က်ေနာ္တို့နဲ့ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ခဲ့လို့႐ွိရင္ေတာ့ ဒီ အသက္အာမခံ စနစ္မွာ က်ေနာ္တို့ကေတာ့ provider ျဖစ္မွာေပါ့။ provider ျဖစ္ျပီးတဲ့ အခါက်မွ က်ေနာ္တို့က ျပန္ျပီး reverse လုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ clean လုပ္တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ဖူလံုေရးဟာ က်ေနာ္တို့ကုိ ေငြျပန္႐ွင္းရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေတာ့ ႐ွိမယ္။ ဒါေတြ က်ေနာ္တို့ကုိ ဘယ္ေလာက္ထိ ကုေပးပါ။ ပုိလာလို့႐ွိရင္ ဘာလုပ္မလဲ။ အလုပ္သမားဆီက ျပန္ေတာင္း ဆိုတာမ်ဳိးကေတာ့ ေစာေစာက ေျပာသလိုပဲ နည္းဥပေဒ တိတိက်က်ထြက္လာမယ္။ ေနာက္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြလည္း တိတိက်က်ထြက္လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီအခ်ိိန္က်လို့႐ွိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို့ က်န္းမာေရးက ဘာလုပ္လဲ ဆိုတဲ့က႑ကုိပဲ က်ေနာ္ေျပာျပနုိင္လိမ့္မယ္။”

က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာနအေနနဲ့ အလုပ္သမားေတြရဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေ႐ွာက္မႈနဲ့ ပတ္သက္ျပီး လက္ရိွမွာေတာ့ အလုပ္သမားေဆးရံုေတြမွာ ေဆးကုသမႈအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ကို ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေဆးရံုမွာ မရိွတဲ့ ေဆး၀ါးအမယ္ေတြကိုေတာ့ အျပင္ကေန ကိုယ့္ဘာသာ ၀ယ္ယူရတာျဖစ္ျပီး ကုန္က်စရိတ္ကို လူမႈဖူလံုေရးအသင္းက ျပန္လည္ထုတ္ေပးတယ္လို့ သူက ဆိုပါတယ္။

ခုလို လူမႈဖူလံုေရးစမတ္ကတ္ေတြ လုပ္ေပးမယ့္အေပၚအလုပ္သမားအခြင့္ အေရးေဆာင္႐ြက္ေပးသူတဦးျဖစ္တဲ့  ကိုေက်ာ္ေက်ာ္က “တကယ္ျဖစ္တဲ့အတိုင္းကုိ သူတို့ မလုပ္ေပးနုိင္ဘူး။ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလို့သြားတယ္၊ ဒါေပမယ့္ လူမႈဖူလံုေရး ေဆးေပးခန္းကုိ ေရာက္တဲ့အခါမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာ မဟုတ္ဘဲနဲ့ ေနမေကာင္းဆိုျပီးေတာ့ သူတို့ လုပ္ေပးလိုက္တယ္။ အဲဒီအခါက်လို့႐ွိရင္ တခါေဆး႐ုံေရာက္လို့႐ွိရင္လည္း ေဆး႐ုံက အတြင္းလူနာအျဖစ္ မကုေပးေတာ့ဘူး။ ေနမေကာင္းျဖစ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ သူတို့ သာမန္ေဆးေပးျပီးေတာ့ပဲ ျပန္လြွႊတ္လိုက္တယ္၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာဆိုတဲ့ဟာ ေပ်ာက္သြားေရာ။ ျပင္ရမွာကေတာ့ အဲဒီအပိုင္းေတြကုိပဲ ျပင္ရမွာပဲ” လုိ့ ေျပာပါတယ္။

အလုပ္သမားေဆးရံုမွာ က်န္းမာေရးအတြက္ နွစ္စဥ္ အသံုးစရိတ္မည္မွ်ရိွျပီး တက္ေရာက္ ကုသတဲ့ အလုပ္သမားဦးေရ မည္မွ်ရိွတယ္ဆိုတာကို သက္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားေရးရာ ၀န္ၾကီးဌာနကသာလွ်င္ သိျပီး က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာနအေနနဲ့ လိုအပ္တဲ့ဆရာ၀န္နဲ့ သူနာျပုဦးေရကိုသာ ေစလြွႊတ္ေပးတာျဖစ္တယ္လို့ ေဒါက္တာမင္းသန္းညြွႊန့္က ေျပာပါတယ္။

လူမႈဖူလံုေရးအသင္း၀င္ စမက္ကတ္ရိွသူေတြဟာ အဲဒီကတ္နဲ့ လာမယ့္ ၂၀၁၄ ခုနွစ္ကစျပီး က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈကို ရရိွေတာ့မွာျဖစ္တယ္လို့ သိရပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အလုပ္သမား၊ အလုပ္အကိုင္နဲ့ လူမႈဖူလံုေရး၀န္ၾကီးဌာနကုိ အာမခံ ထားရိွတဲ့ လူမႈဖူလံုေရးအသင္း၀င္ဦးေရက ၆ သိန္းခြဲ၀န္းက်င္ရိွျပီး တနိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာအေနနဲ့ လူမႈဖူလံုေရးေဆးေပးခန္း ၁၀၀ နီးပါးနဲ့ အလုပ္သမား ေဆးရံုအေရအတြက္က ၃ ရံုသာ ရိွပါတယ္။