ပါကစၥတန္ တနုိင္ငံလံုးမွာ ေ႐ွ့ေနေတြက ေသဒဏ္က် အက်ဥ္းသားေတြကို ေသဒဏ္ေပးဖို့ ကန့္ကြက္ဆနၵျပျပီး ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ တနုိင္ငံလံုးမွာ မၾကာခဏျဖစ္ေနတဲ့ သတ္ျဖတ္မႈေတြမွာ ေ႐ွ့ေနေတြဟာလည္း ပစ္မွတ္တခု ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ကရာခ်ီတရားရံုးခ်ဳပ္ ေ႐ွ့ေနမ်ားအဖြဲ့က ေ႐ွ့ေန ၄၀ ေက်ာ္ဟာ ၂၀၀၇ ခုနွစ္ကတည္းက လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္တာကို ခံခဲ့ရပါတယ္။
ကရာခ်ီ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ ေ႐ွ့ေန့မ်ားအဖြဲ့ ဥကၠ႒ မတ္စ္တာဖာ လာခါနီက “က်ေနာ္တို့က အစိုးရ၊ တရားရံုးခ်ဳပ္နဲ့ တရားဥပေဒ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး ေအဂ်င္စီေတြကို တျခားရာဇ၀တ္မႈေတြကိုပါ ဟန့္တားနိုင္ဖို့ ေသဒဏ္ စီရင္ထားမႈေတြကို တကယ္လုပ္ေဆာင္ဖို့ ပန္ၾကားထားပါတယ္" လုိ့ ေျပာပါတယ္။
သူက ဒီလ အေစာပိုင္းမွာ တရားရံုးခ်ဳပ္ကို ေသဒဏ္ေပးခံထားရတဲ့သူေတြကို အျမန္ဆံုး ျပစ္ဒဏ္စီရင္ဖို့ ေမတၱာရပ္ခံစာ ၁ ေစာင္ တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။
“သတင္းစကားက သူတို့လုပ္တဲ့ အရာေတြဟာ သူတို့အသက္နဲ့ ရင္းရမွာျဖစ္တယ္လို့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ေပးပို့လိုက္တာပါပဲ။ တရားရံုးေတြက သူတို့ကို ျပစ္ဒဏ္စီရင္ဖို့ လိုလိုလားလား ႐ွိရမွာျဖစ္ျပီး ေသဒဏ္ကိုလည္း တကယ္ေပးရမွာပဲ။”
၂၀၀၈ ခုနွစ္မွာ အစိုးရက ေသဒဏ္ကို ပိတ္ပင္တားဆီးလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဆိုင္းငံ့မႈက လြန္ခဲ့တဲ့လက ကုန္ဆံုးသြားပါျပီ။ ေသဒဏ္ အက်ဥ္းသားက ၈၀၀၀ ေလာက္႐ွိေနျပီး အမ်ားစုက အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ့ စြဲဆိုခံခဲ့ရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့လ အေစာပိုင္းက ကရာခ်ီမွာ အင္အားျပင္းဗံုး ၁ လံုး ေပါက္ကြဲခဲ့ျပီး အဓိကပစ္မွတ္ျဖစ္တဲ့ အၾကီးတန္းတရားသူၾကီး ၁ ဦး ဒဏ္ရာရ႐ွိသြားျပီး လူ ၉ ဦး ေသဆံုးသြားခဲ့ရပါတယ္။
ဗံုးေပါက္ကြဲမႈမွာ ညီျဖစ္သူကုိ ဆုံး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ ခါလစ္မာမြတ္က “က်ေနာ္ကေတာ့ ဒါဟာ ေျဗာင္ အၾကမ္းဖက္တာပဲလို့ ေျပာမယ္ဗ်ာ။ အဲဒါေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္လို့ ရသင့္တယ္။ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ေသဒဏ္ေပးျပီး ေသဒဏ္ေပးခံရတဲ့သူေတြကိုလည္း ၾကိုးေပးပစ္ရမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ အၾကမ္းဖက္မႈေၾကာင့္ ခံစားခဲ့ရတဲ့ မိသားစုေတြ ဘယ္လိုခံစားရတယ္ဆိုတာ ျပသနုိင္ဖို့ တထိုင္တည္း သတ္ပစ္ရမယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။
ပါကစၥတန္ဟာ ေသဒဏ္အျပစ္ဒဏ္ေပးေနတဲ့ နုိင္ငံ ၂၉ နုိင္ငံမွာ အပါအ၀င္ ျဖစ္္ပါတယ္။ တာ၀န္႐ွိပုဂၢိုလ္ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ တျခားနုိင္ငံ ၁၅၀ ေလာက္က အဲဒီျပစ္ဒဏ္ကို ဖ်က္ သိမ္းပစ္လိုက္ၾကေပမယ့္ ဒီျပစ္ဒဏ္ကပဲ ရာဇ၀တ္မႈေတြကို တားဆီးဖို့ အဓိကျဖစ္တယ္လို့ ယံုၾကည္္ၾကပါတယ္။
ဒီလ အေစာပိုင္းမွာ ပါကစၥတန္အစိုးရသစ္က တစစတိုးမ်ားလာေနတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြကို ကိုင္တြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို့အတြက္ ေသဒဏ္ကို ျပန္လည္ခ်မွတ္ဖို့ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။
မူ၀ါဒအသစ္က လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအရ ခြင့္လြွႊတ္ခံထားရသူေတြက လြဲလို့ ေသဒဏ္က် အက်ဥ္းသားေတြအားလံုးကို ေသဒဏ္စီရင္ဖို့ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ျငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ့ကေတာ့ ေသဒဏ္အျပစ္ေပးတာ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ဖို့ အစိုးရကို ေတာင္းဆိုေနပါတယ္။
လူအခြင့္အေရး လႈပ္႐ွားတက္ၾကြသူ အက္စမာ ရာသန္ဂါကေတာ့ ျပစ္ဒဏ္က ခဲြျခား ဆက္ဆံမႈလည္း ျဖစ္ေနတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
"ပါကစၥတန္ဥပေဒအရ လူသတ္မႈတခုမွာ ေသဒဏ္ေပးခံထားရတဲ့သူတေယာက္ကို ကယ္တင္ဖို့ တခုတည္းေသာနည္းလမ္းကေတာ့ ေသဆံုးသြားသူရဲ့ မိသားစုကို ေသြးေၾကြးေငြ ေပးဖို့ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါက ျပစ္ဒဏ္ေပးခံရသူေတြ အမ်ားစုက ဆင္းရဲသူေတြ ျဖစ္ေနေတာ့ မေပးနုိင္ၾကပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူတို့ ေသဒဏ္ေပးခံၾကရပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒါဟာ ခ်မ္းသာတဲ့သူေတြက ေသြးေၾကြးေငြေပးျပီး လြတ္္သြားနုိင္ၾကျပီး ဆင္းရဲတဲ့သူေတြပဲ ေသဒဏ္ က်ခံေနရတဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ ဥပေဒျဖစ္ေနတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါက တရားဥပေဒအတြက္ လုပ္မေပးနုိင္သလို ရာဇ၀တ္မႈျဖစ္ပြားမႈေတြကိုလည္း မထိန္းခ်ဳပ္နုိင္ပါဘူး။”
ျပည္နယ္ေရးရာ၀န္ၾကီးဌာနက သမၼတဆီကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္ထားတဲ့ အက်ဥ္းသား ၄၀၀ အတြက္ အျမန္ဆံုးျဖတ္ခ်ေပးဖို့ တင္ျပထားပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေ႐ွ့ေန ဇာဖာ႐ူလာခန္ကေတာ့ သူတို့ေတြဟာ သမၼတဆီကို အသနားခံစာ တင္ထားဆဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေသဒဏ္စီရင္မႈကို ဆိုင္းငံ့ထားဖို့ ေမတၱာရပ္ခံစာ တင္သြင္းထားခဲ့ပါတယ္။ သူက နိုင္ငံမွာ အျပစ္မဲ့တဲ့သူေတြကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ကာလ႐ွည္ၾကာ သမိုင္းေၾကာင္း ႐ွိခဲ့တယ္လို့လည္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“တရားဥပေဒအရ ေဆာာင္႐ြက္တဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ ႐ွိရပါမယ္။ အက်င့္ပ်က္တာေတြလည္း နုိင္ငံမွာ ႐ွိေနပါတယ္။ နုိင္ငံမွာ အက်င့္ပ်က္မႈေတြ ႐ွိမေနသင့္ေတာ့ဘူးဗ်။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရက အဲဒါကို ျငင္းနုိင္မလား။ မွားယြင္းတဲ့အမႈေတြကို စြဲဆိုျပီး တရားစစ္ေဆးေနတဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာ မွားယြင္းတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို မွတ္တမ္းတင္တာေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္ေလ။”
ရာမဒန္ဥပုသ္လ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ပါကစၥတန္ရဲ့ ဥပေဒအရ ေသဒဏ္ အျပစ္ေပးတာ မ႐ွိပါဘူး။ဒီကိစၥဟာ တရားရံုးခ်ဳပ္မွာေစာင့္ဆိုင္းေနရဆဲ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အက်ဥ္းသားေတြအတြက္ သူတို့ကို ေသဒဏ္မစီရင္ခင္ ဆိုင္းငံ့ထားမႈ တခ်ို့ရ႐ွိထားၾကပါတယ္။
နာအင္းမ္ ဆာဟိုတာရာ က အာ႐ွေဒသ သတင္းေဆာင္းပါးက႑အတြက္ ပါကစၥတန္နိုင္ငံကရာခ်ီျမို့ကေန သတင္းေပးပို့ထားပါတယ္။
