ပင္စင္စား ၅ သိန္းေက်ာ္မွာ စ မတ္ကတ္ ၃ သိန္းေက်ာ္ ထုတ္ေပးျပီးျဖစ္သလုိ ၁ သိန္းေလာက္က လုပ္ေပးေနဆဲျဖစ္ျပီး က်န္တာက ပင္စင္စားေတြကိုယ္တိုင္ မေလွ်ာက္ၾကေသးတာလို့ ပင္စင္ဦးစီးဌာန ညြွႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦး၀င္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
စမတ္ကတ္လုပ္ေပးတာဟာ ပင္စင္လာထုတ္တဲ့အခါ တခါတည္းနဲ့ ထုတ္လို့ရေအာင္ လုပ္ေပးတာျဖစ္တယ္။ ပင္စင္သြားထုတ္ရင္ ဘဏ္ကို ၃၊ ၄ ခါ သြားရတယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥေတြကိုလည္း ျပန္စိစစ္မယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ ပင္စင္လစာထုတ္ေပးရာမွာ အရင္က လမကုန္ခင္ ၁၀ ရက္နဲ့ လကုန္ျပီး ၁ ပတ္အတြင္း ထုတ္ေပးေနရာက အခု ဘဏ္ဖြင့္ရက္တိုင္း ထုတ္ေပးဖို့ ညြွႊန္ၾကားထားတယ္လို့လည္း ေျပာပါတယ္။
၂၀၁၃ခုနွစ္ ဧျပီလကတည္းက တိုးျမွင့္ေပးခဲ့တဲ့ ပင္စင္လစာေတြ အခုထိ မရၾကေသး သူေတြ ႐ွိေနတယ္။ စမတ္ကဒ္ မရၾကေသးသူေတြလဲ ႐ွိေနေသးတယ္ ဆိုတဲ့ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုခ်က္ ေတြ ေပၚထြက္ေနပါတယ္။ ဒါနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ပင္စင္ဦးစီးဌာန ညြွႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦး၀င္းေအာင္ကို ဒီဗီြဘီက ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါတယ္။
စမတ္ကတ္ေတြလည္း အခုထိ သူတို့ အဆင္မေျပေသးဘူးေပါ့။ တိုးျမွင့္လစာေတြလည္း အခုထိ မရေသးဘူး။ သူတို့မွာ သြားျပီး ဒီစာရင္းေတြ သြားသြားၾကည့္ေနရတာ ေတာ္ေတာ္ေလး ျပဿနာ ႐ွိတာေပါ့။ အန္ကယ္တို့ဘက္က ဘာမ်ား ေျပာစရာ ႐ွိလဲ။
“ပထမဦးဆံုး စမတ္ကတ္ ကိစၥ ေျပာခ်င္တယ္။ စမတ္ကတ္က စုစုေပါင္း ဘဏ္ေတြမွာ ပင္စင္စားဟာ ၅၁၈,၇၀၅ ဦး႐ွိပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ ျမို့ျပေရာ၊ ကာကြယ္ေရး ပင္စင္ေရာေပါ့။ အဲဒီထဲကေနျပီးေတာ့ စမတ္ကတ္ ထုတ္ေပးျပီးတာက ၃၄၇,၆၁၃ ဦး ဆိုေတာ့ ၇၀ ရာခိုင္နႈန္း ထုတ္ေပးျပီျပီေပါ့။ ေနာက္ ၁၅ ရာခိုင္နႈန္း ၉၃,၉၀၇ ဦးဟာ လုပ္ေပးေနဆဲပါ။ ေနာက္ ၁၅ ရာခိုင္နႈန္းကေတာ့ ပင္စင္စားေတြဟာ မေလွ်ာက္ေသးတဲ့ဟာေပါ။့ ဒါကေတာ့ စမတ္ကတ္ ကိစၥ အသက္ၾကီးတဲ့ လူေတြေပါ့ေနာ္။ ဦးတုိ့က တကယ္ေတာ့ ပင္စင္လစာထုတ္တဲ့အခါမွာ ကုိယ္တုိင္ မထုတ္ဘဲနဲ့ ကုိယ္စားလွယ္နဲ့ ထုတ္ခြင့္ေပးထား ပါတယ္။ ကုိယ္စားလွယ္နဲ့ ထုတ္ခြင့္ေပးထားျပီးေတာ့ ဘဏ္မန္ေနဂ်ာကေနျပီးေတာ့ ပင္စင္စားသည္ အသက္႐ွိလ်က္၊ မ႐ွိဆိုတာကုိေတာ့ သူတို့က လူေတြ့စစ္ေဆးတာ ၆ လ ၁ ၾကိမ္ စစ္ေဆးပါတယ္။ သို့ေသာ္လည္းပဲ အဲဒီ မက်န္းမာတဲ့ လူေတြဆုိရင္ ဘဏ္ကို လာစရာ မလိုပါဘူး။ မက်န္းမာတဲ့လူနဲ့ အသက္ၾကီးတဲ့လူဆိုရင္ ဘဏ္ကပဲ ၀န္ထမ္းတေယာက္ လြွႊတ္ျပီးေတာ့ စစ္ေဆးျပီး ေဆာင္႐ြက္ေပးပါတယ္။ ဒီကိစၥကုိလည္း ဘဏ္ေတြမွာ အသက္ၾကီးတဲ့ လူေတြ ကိုယ္တုိင္မလာပါနဲ့၊ ကိုယ္စားလွယ္နဲ့ ထုတ္နုိင္ပါတယ္ဆိုတဲ့ စာေလးေတြကပ္ ကပ္ခိုင္းထားတယ္။ ဦးတို့ သတင္းစာထဲမွာလည္း ကိုယ္စားလွယ္နဲ့ ထုတ္ယူနုိင္ေၾကာင္းကုိ ထပ္ျပီးေတာ့ အသိေပးတာေပါ့ေနာ္။ ဒါက အခုမွ မဟုတ္ဘူး။ တကယ္ေတာ့ ပင္စင္ေတြ ဘဏ္က စေပးတဲ့ ၁၉၇၂ ခုနွစ္တုန္းကတည္းက ပင္စင္ထုတ္ယူရမယ့္နည္းထဲမွာ ကုိယ္စားလွယ္နဲ့ ထုတ္ေပးနုိင္တယ္၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ အသက္ၾကီးတဲ့ လူေတြ ကုိယ္တုိင္လာစရာ မလိုဘူး။ ဒီလိုေဆာင္႐ြက္ေပးရမယ္ဆိုတာ ပါျပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။
“ဦးရဲ့ အေတြ့အၾကံုအရ ေျပာမယ္ဆုိရင္ တခ်ဳိ့ ပင္စင္စားေတြကလည္း အသက္ၾကီးေပမယ့္ ပင္စင္လစားထုတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကုိယ္တုိင္ ထုတ္ခ်င္တဲ့ သူေတြ ႐ွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘဏ္ေတြ ေရာက္တဲ့အခါမွာ အသက္ၾကီးတဲ့ အဘတေယာက္က ပင္စင္လာထုတ္လို့ ဦးက ေမးတယ္၊ ဘာလို့လာလဲ၊ အဘ ကိုယ္တုိင္မလာပါနဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ လြွႊတ္ပါ ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ သူက မဟုတ္ဘူး၊ ကုိယ္ပင္စင္ထုတ္တာ ကိုယ္တုိင္ထုတ္မွာေပါ့ ဆိုျပီးေတာ့။ တခ်ဳိ့ ကိုယ္တုိင္လာခ်င္တဲ့ လူေတြလည္း ႐ွိပါတယ္။
“ေနာက္ ျပံုတုိးေနတဲ့ ကိစၥေလးေတြကေတာ့ တျဖည္းျဖည္း နဲ့ အီးလ္ပင္စင္ကတ္ေတြ ျပီးသြားရင္ေတာ့ တိုးတဲ့ ကိစၥဟာ သက္သာသြားမွာပါ။ ေနာက္ေတာ့လည္း အီးလ္ပင္စင္ကတ္ အခု သက္ဆုိင္ရာ ဘဏ္ေတြမွာ ထုတ္ေပးတာ ပထမအဆင့္ပါ။ ေနာက္ အဲဒါျပီးသြားလို့႐ွိရင္ သူရဲ့ ပရိုဂရမ္ေတြကုိ ျမင့္ျပီးလုပ္တဲ့အခါမွာ မည္သည့္ ဘဏ္မွာ ပင္စင္စားက ျမန္မာ စီးပြားေရးဘဏ္၊ နီးစပ္ရာဘဏ္မွာ ထုတ္လို့ရေအာင္ ဒါလည္း ထပ္ျပီးေတာ့ လုပ္သြားေပးဖို့ ႐ွိပါတယ္။ ပင္စင္စားေတြ အေနနဲ့ တိုးျမင့္ ပင္စင္ေပးတဲ့ အခ်ိန္ေလးမွာေတာ့ ပင္စင္စားကလည္း ခုနက ေျပာသလိုပဲ ပင္စင္လစာထုတ္တဲ့ အခါေလးမွာ ခါတုိင္းထက္ေတာ့ နည္းနည္းေလးပိုျပီးေတာ့ လူမ်ားတဲ့ အေနအထားေတြ ႐ွိသလို ဦးတို့ ဘက္ကလည္း ဘဏ္ရယ္၊ ပင္စင္ ဦးစီးဌာနရယ္ေပါင္းျပီးေတာ့ အျမန္ဆံုး အလြယ္ဆံုး ျဖစ္ေအာင္ ဆုိျပီး လုပ္ေပးေနပါတယ္။ အခု ဘဏ္ေတြမွာဆိုရင္ အခါတုိင္း ပံုမွန္ ပင္စင္ထုတ္ေပးတာ လမကုန္ခင္ ၁၀ ရယ္၊ လကုန္ျပီး ၁ ပတ္ ထုတ္ေပးရာကေန အခု ဘဏ္ပိတ္ရက္က လြဲျပီး ေန့ တိုင္း ထုတ္ေပးပါဆိုျပီးေတာ့ လုပ္ေနတာေတြ ႐ွိပါတယ္။”
စမတ္ကတ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တုိးျမင့္လစာေသာ္လည္းေကာင္း၊ အမည္စာရင္း ပါေနေပမယ့္ ဘဏ္ကုိ ၃၊ ၄ ခါသြားမွ ရတတ္တယ္ဆိုတာ အဲဒါဘယ္လိုေၾကာင့္ပါလဲ။
“တကယ္ေတာ့ ဦးတို့ ပင္စင္ဦးစီးဌာနက ပင္စင္စားလာရန္ မလိုပါဘူး။ သူ သက္ဆုိင္ရာ ဌာနကေန ပင္စင္ေပးမိန့္ေတြ ပို့ျပီးေတာ့ စာ႐ြက္စာတမ္းေတြ ပို့လိုက္ရင္ ပင္စင္ဦးစီးဌာနက ေငြေပးမိန့္ ထုတ္ျပီးေတာ့ ဘဏ္ကို ပို့ေပးတာေပါ့ေနာ္။ ပင္စင္စားက ဘဏ္နဲ့ပဲ ေစ့စပ္ရတာ ႐ွိပါတယ္။ ပင္စင္ဦးစီးဌာနကိုေတာ့ ပင္စင္စားက လာစရာ မလိုဘူး။ ဘဏ္မွာ ခုနက ေျပာသလို အေခါက္ေခါက္အခါခါ လာရတယ္ ဆိုတဲ့ဟာကေတာ့ စမတ္ကတ္ရျပီး စမတ္ကတ္က ဒီဗီဇာနဲ့ စက္ထဲမွာ ထည့္လိုက္ရင္ ေငြလက္က်န္နဲ့ တခါတည္း ေပၚပါတယ္။ ေပၚျပီးတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဟုိဘက္မွာ ေငြ တခါတည္း ထုတ္ယူလို့ ရတယ္။”
“စမတ္ကတ္လုပ္တဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကုိကလည္း ပင္စင္စားက ဘဏ္ကုိ ၂ ေခါက္မလာရေအာင္ေပါ့ေနာ္ ပင္စင္ထုတ္ေပးတဲ့ နည္းက ၂ နည္း ပထမ မူလ နည္းတုန္းကဆိုရင္ လစာတင္တာ တေခါက္လာရတယ္၊ ေနာက္ျပီးေတာ့ ေငြထုတ္ဖို့ တေခါက္လာရတယ္ေပါ့။ အခု စမတ္ကတ္ကေတာ့ တေခါက္တည္းပဲ လာရပါတယ္။ ဦးတို့ စမတ္ကတ္ကုိ တေခါက္တည္းနဲ့ ရေအာင္ လုပ္ေပးတာ ျဖစ္ေတာ့ အဲဒီလို ၃၊၄ ခါ လာရတဲ့ ကိစၥေတြ ႐ွိသလား မ႐ွိဘူးလားဆိုတာ ထပ္ျပီးေတာ့ စိစစ္ၾကည့္ပါမယ္။ အဲဒီလိုဟာမ်ဳိးေတြ မ႐ွိေအာင္ေတာ့ ဦးတို့ ေဆာင္႐ြက္သြားမွာပါ။
“ဘဏ္ေတြမွာ ပင္စင္ထုတ္တဲ့ ပင္စင္စားဟာ ကာကြယ္ေရး ပင္စင္စားနဲ့ ျမို့ျပ ပင္စင္စား ၂ မ်ဳိး႐ွိတယ္။ ၂ မ်ဳိး႐ွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ကာကြယ္ေရ ပင္စင္စားက တပ္မေတာ္ ေငြစာရင္း႐ုံးေတြကေနျပီးေတာ့ အမိန့္ ထုတ္ေပးတာ။ ျမို့ျပ ပင္စင္စားကေတာ့ ဦးတို့ ပင္စင္ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေပးတာ။ အဲဒီ ၅ သိန္းေက်ာ္ထဲမွာ ၃ သိန္းေက်ာ္ဟာ ျမို့ျပ ပင္စင္စား။ အဲဒီ ျမို့ျပ ပင္စင္စားေတြအတြက္ တိုးျမင့္ ပင္စင္လစာအသစ္ကုိ ဦးတို့ အကုန္းလံုး ထုတ္ေပးျပီးသြားျပီ။ ဦးတို့က ကြန္ပ်ဳတာပရိုဂရမ္နဲ့ တခါတည္း ထုတ္ေပးလိုက္တာ။ ကာကြယ္ေရးကေတာ့ ပင္စင္စား တဦးခ်င္စီကုိ ျပန္တြက္ျပီးေတာ့ ပို့ေပးေနေတာ့ နည္းနည္းေလး ေနာက္က်ေနတာ ႐ွိပါတယ္။ ဒါလည္း အခုရက္ပိုင္းမွာ ကာကြယ္ေရးကလည္း ပင္စင္စား အေရးအတြက္ ၂ သိန္းေလာက္ ႐ွိရာကေနျပီးေတာ့ တသိန္းနဲ့ ကိုးေသာင္းေလာက္ ျပီးျပီး တေသာင္းေလာက္ပဲ ႐ွိပါေတာ့တယ္။”
