အီးယူ (ဥေရာပသမဂအဖြဲ့၀င္နိုင္ငံမ်ား) က ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ အထူးအခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့ (ဂ်ီအက္စ္ပီ) ကို ျပန္လည္ေပးမယ္လို့ ေၾကညာလိုက္တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့ပို့ကုန္ေတြ အီးယူေဈးကြက္ကုိ ပိုမိုတင္ပို့လာနိုင္ေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အီးယူက ကုန္သြယ္မႈဆိုင္ရာ အထူးအခြင့္အေရးျဖစ္တဲ့ အခြန္သက္သာခြင့္ (ဂ်ီအက္စ္ပီ) ကုိ ျမန္မာနိုင္ငံကို ျပန္ေပးဖို့ ဇြန္ ၁၂ ရက္က ေၾကညာလိုက္တာပါ။

စီးပြားေရးနဲ့ ကူးသန္း ေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ၾကီးဌာနလက္ေအာက္႐ွိ ကုန္သြယ္ေရးညြွႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာနက ညြွႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးသန္းေအာင္ေက်ာ္က “ဟိုဘက္နိုင္ငံမွာ အခြန္ သုည ျဖစ္တဲ့အတြက္ ပိုျပီး ပို့နိုင္မယ္ေလ။ ေဈးကြက္ကလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ ျဖစ္လာမယ္။ ဟိုဘက္နိုင္ငံကလဲ အခြန္မထမ္းေဆာင္ရတဲ့အတြက္ ပိုျပီးသြင္းမယ္။ ပိုသြင္းေတာ့ ပိုေရာင္းရတာေပါ့။ ပိုေရာင္းရတဲ့အတြက္ ပိုမိုထုတ္လုပ္ရလို့ အလုပ္သမားေတြလည္း အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ ေပၚထြက္လာမွာျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ တိုင္းျပည္အတြက္လဲ ၀င္ေငြပိုရတာေပါ့” လုိ့ ေျပာပါတယ္။

အီးယူေဈးကြက္က အျခားနိုင္ငံတကာေဈးကြက္ထက္ ေဈးနႈန္း ပိုမိုေပးနိုင္လို့ ျမန္မာနိုင္ငံနည္းတူ တင္ပို့ေနတဲ့ အျခားနိုင္ငံေတြနဲ့ ယွဥ္ျပိုင္ရမယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။

အခြန္သက္သာခြင့္ ျပန္ေပးမႈေၾကာင့္ အီးယူေဈးကြက္ထံ တင္ပို့မႈရိွခဲ့တဲ့ အထည္လိပ္နဲ့ ေရထြက္ကုန္က႑ေတြအေပၚမွာ ကုန္သြယ္မႈနဲ့အတူ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံမႈပါ ၀င္လာမယ္လို့ ဦးသန္းေအာင္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

“အုိင္အယ္လ္အိုရဲ့ ပိတ္ဆုိ့ဒဏ္ခတ္မႈေတြ၊ လူအခြင့္အေရးဆိုင္ရာကိစၥေတြကို အေၾကာင္းျပျပီးေတာ့ မေပးတာေလ။ ဗီယက္နမ္၊ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္တို့က အေစာကတည္းက ဒီအခြင့္အေရးကို ခံစားေနရတာ။ ဒါေၾကာင့္ အီးယူကို အဓိကတင္ပို့မႈရိွခဲ့တဲ့ အထည္လိပ္နဲ့ေရထြက္ကုန္က႑ေတြက တိုးတက္မွာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ အီးယူမားကတ္ကို တင္ပို့နိုင္ျပီျဖစ္လို့ ဒီနယ္ပယ္မွာ စိတ္၀င္စားျပီးေတာ့ ရင္းနွီးျမႈပ္နွံလာဖို့ရိွတယ္။”

လတ္တေလာ ျမန္မာပုိ့ကုန္အေနနဲ့ အထည္ခ်ဳပ္ပို့ကုန္သာ အဆင္သင့္ ရိွေသးေၾကာင္း စီးပြားေရးနဲ့ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ၾကီးရဲ့ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အၾကံေပးအရာရိွ ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အထည္အလိပ္ ပို့နိုင္မယ္ထင္တယ္။ ေရထြက္ကုန္နဲ့ သစ္ အေခ်ာထည္က သူတို့ရဲ့ အရည္အေသြးထိန္းခ်ဳပ္မႈေၾကာင့္ ေလာေလာဆယ္မွာ နည္းနည္း ခက္ခဲမယ္ထင္တယ္။ ျပီးေတာ့ ဟိုဘက္က ၀ယ္သူကို အသစ္ျပန္႐ွာရမွာ ျဖစ္လို့ ဒါက ခ်က္ခ်င္းၾကီးမလြယ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အျမန္ဆံုး ပို့နိုင္ရင္ အထည္လိပ္ရိွတယ္။ အထည္လိပ္ကေတာ့ သူတို့ရဲ့ အရည္အေသြးနဲ့ဒီဇိုင္းပိုင္းကို လုပ္နိုင္တာျဖစ္လို့ပါ၊”

အီးယူေဈးကြက္ဆီ ျပန္လည္တင္ပို့ဖို့အတြက္ ျမန္မာပို့ကုန္လုပ္ငန္း႐ွင္ေတြ အေနနဲ့ အခုခ်ိန္ကစျပီး ေလ့လာထားဖုိ့ လုိသလုိ အီးယူရဲ့၀ယ္သူေတြကို ႐ွာေဖြထားရိွဖို့လိုတယ္လုိ့ ဆုိပါတယ္။

“ဒါေၾကာင့္ တုိ့ဘက္က လူေတြအေနနဲ့ အခုခ်ိန္ကတည္းက သူတို့ရဲ့လိုအပ္ခ်က္ေတြကို စျပီးေလ့လာထားဖို့ လုိပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံနည္းတူ တင္ပို့မႈရိွတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္နဲ့ ဗီယက္နမ္နိုင္ငံေတြက အခုဆိုရင္ ဘာကုန္စည္ေတြ တင္ပို့မႈရိွလဲ၊ တို့က အခုဆိုရင္ သူတို့နဲ့ ျပိုင္ရေတာ့မွာ ျဖစ္တယ္။ ျပီးေတာ့ သူတို့ရဲ့ အရည္အေသြးစံ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ၊ rule and regulation ေတြကို သိရိွဖို့လိုတဲ့အျပင္ ပိုျပီးလိုအပ္တာက အီးယူကေန တိုက္ရိုက္၀ယ္မယ့္ ၀ယ္သူအသစ္ေတြကို ႐ွွာေဖြထားရိွဖို့လိုပါတယ္။ ဘာလို့လဲဆိုေတာ့ တို့အရင္က ပို့တာက တဆင့္ခံအေနနဲ့ တင္ပို့မႈရိွခဲ့တာ။”

တခ်ိန္က ျမန္မာပို့ကုန္ေဈးကြက္အေနနဲ့ အီးယူ၊ အေမရိကန္နဲ့ အာ႐ွနိုင္ငံေတြဆီ တင္ပို့မႈရိွခဲ့ေပမယ့္ စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆို့မႈေတြ ျပုလုပ္ျပီးတဲ့ေနာက္ အာ႐ွနိုင္ငံေတြဆီသာ အမ်ားဆုံး တင္ပို့ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ဒီေဈးကြက္ၾကီးေတြကို ျပန္ရေတာ့မယ္လို့ ေဒါက္တာ ေမာင္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢက ဖြံ့ျဖိုးမႈနိမ့္က်တဲ့ နိုင္ငံေတြကိုေပးတဲ့ အခြန္အထူးသက္သာခြင့္ကို ျမန္မာနိုင္ငံလည္း ရေနရာက  အဓမၼလုပ္အားခိုင္းေစမႈေတြကို စနစ္တက်က်ဴးလြန္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ေၾကာင့္ ၁၉၉၇ ခုနွစ္မွာ ဆိုင္းငံ့ခဲ့တာပါ။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ မနွစ္ဇြန္လမွာေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာအလုပ္သမားေရးရာအဖြဲ့ (အိုင္အယ္လ္အို)က တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈေတြကို အစီရင္ခံခဲ့ပါတယ္။ ဒီေနာက္ ဂ်ီအက္စ္ပီေပးဖို့ ျဖစ္လာပါ။