ပါကစၥတန္နုိင္ငံမွာ ကြာရတၱာျမို့ကေတာ့ အမွားအယြင္းမခံတဲ့ျမို့လို့ ဆုိရမွာပါ၊ ျမို့ရဲ့ လူဦးေရထဲမွာ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားအုပ္စုက တ၀က္ေလာက္ ႐ွိပါတယ္။ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားဆုိတာက ဆြန္နီ မြတ္စလင္ေတြ လြွႊမ္းမိုးထားတဲ့ ပါကစၥတန္မွာ လူနည္းစု တုိင္းရင္းသားအုပ္စု ျဖစ္ပါတယ္။
ဇန္န၀ါရီလအတြင္းက ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားေတြ ေနထုိင္တဲ့ ျမို့မွာ ၃ ရက္ၾကာ ထုိင္သပိတ္ေမွာက္တာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ လူေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ဗံုးခြဲ တုိက္ခုိက္ခံရတာကို ကန့္ကြက္ၾကတာပါ။
ဗံုးကြဲမႈမွာ ေသဆံုးသြားသူေတြရဲ့ အေလာင္းကို ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားေတြက ေျမျမႈပ္ဖို့ ျငင္းဆန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အစိုးရက ေဒသခံတုိင္းရင္းသားေတြရဲ့ လံုျခံုေရးကို အာမခံခ်က္ေပးမွပဲ အေလာင္းေတြကို ျမႈပ္မယ္လို့ ေတာင္းဆုိခဲ့ၾကတာပါ။
အခုေတာ့ ကြာရတၱာျမို့ရဲ့ အဓိကလမ္းမၾကီးျဖစ္တဲ့ အလမ္ဒါလမ္းမၾကီးေပၚမွာ လံုျခံုေရးေတြ တင္းက်ပ္ထားျပီး ေဈးဘက္ကို သြားတဲ့ လမ္္းေထာင့္တုိင္းမွာ အေစာင့္ေတြကို ေတြ့ေနရပါတယ္။
မာဇာမြတ္ဟာမတ္ ဟာစန္ကေတာ့ နုိင္ငံတကာမီဒီယာေတြနဲ့ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ နယ္ခံသတင္းေထာက္ပါ။ ဗံုးေပါက္ကြဲမႈကုိ ကိုယ္တုိင္ ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။
အဲဒီတုန္းက ျပန့္က်ဲေနတဲ့ အေလာင္းေတြနဲ့ ဒဏ္ရာရသူေတြ ၾကည့္မေကာင္းေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ခဲ့တယ္လို့ ေျပာျပပါတယ္။
"အားလံုး ေသကုန္ျပီလို့ တြက္တာပဲ၊ အင္မတန္ စိတ္ထိခိုက္ဖုိ့ေကာင္တ့ဲ အျဖစ္အပ်က္ပါ။ ဒဏ္ရာရတဲ့လူေတြနဲ့ ေသဆံုးသြားတဲ့လူေတြကို သယ္ထုတ္ေပးဖို့ လူတေယာက္မွ မ႐ွိဘူး။ က်ေနာ္ကိုယ္တုိင္လည္း ေနရာမွာပဲ ေသမယ္လို့ စိတ္ဒံုးဒံုးခ်ခဲ့တယ္။"
ဒါေပမယ့္ မာဇာမြတ္ဟာမတ္ ဟာစန္ကေတာ့ သတင္းေထာက္ပီပီ သတင္းဌာနအတြက္ ဓာတ္ပံုေတြကို တဖ်တ္ဖ်တ္ ႐ုိက္ယူခဲ့တယ္။ ဆြန္နီမြတ္စလင္ေတြ လြွႊမ္းမိုးထားတဲ့ တုိင္းျပည္မွာ ႐ွီအုိက္္မြတ္စလင္ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားေတြရဲ့ဘ၀ကို ကမၻာက သိသြားေစခ်င္တယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ အခုေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ သူကိုယ္တုိင္လည္း လံုျခံုေရးအရ အိမ္ထဲမွာ ေနေနရပါတယ္။
"က်ေနာ္ ေဈးေတာင္ မသြားနုိင္ဘူး။ အိမ္ထဲကေနေတာင္ မထြက္နိုင္ဘူး။ တေန့လံုး အိမ္ထဲမွာပဲ ေနတယ္။ အေျခအေနက ဘယ္ေတာ့က်မွ က်ေနာ္တို့အတြက္ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္မယ္ဆုိတာ မသိနုိင္ပါဘူး။"
မနွစ္တုန္းက ႐ွီအုိက္ ၄၀၀ ေက်ာ္ ေသဆံုးသြားပါတယ္။ ပါကစၥတန္ ႐ွီအုိက္ သမုိင္းမွာေတာ့ ေသြးထြက္သံယို အဆုိး႐ြားဆံုး နွစ္တနွစ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
႐ူခက္စနာ ဘီဘီရဲ့ ကေလးေတြလည္း ဇန္န၀ါရီလ ဗံုးကြဲမႈမွာ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။ အခုေတာ့ သူ့အိမ္မွာ ေသဆံုးသြားတဲ့ သား ၃ ေယာက္ရဲ့ဓာတ္ပံုကို ခ်ိတ္ဆြဲထားပါတယ္။
"ေက်ာင္းမွာ ႐ွိေနတုန္း ဆုိင္ကယ္သံၾကားတုိင္း သားကို သတိရလုိ့ ငိုေနရတယ္။ စိတ္ထဲမွာ သားက က်မကို ဆုိင္ကယ္နဲ့ လာၾကိုတယ္လို့ပဲ ထင္ေနတယ္။ သား ၃ ေယာက္လံုး ဗံုးကြဲမႈမွာ ေသဆံုးသြားေတာ့ ရင္က်ဳိးမတတ္ပါဘဲ။"
ပါကစၥတန္မွာ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသား ၈ သိန္းေလာက္ ႐ွိပါတယ္။ လူဦးေရရဲ့ ၂၀ ရာခုိင္နႈန္း႐ွိပါတယ္။ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသား တ၀က္ေလာက္ကေတာ့ ကြာရတၱာျမို့မွာ ေနထုိင္ၾကပါတယ္။
ဆြန္နီလက္နက္ကိုင္အုပ္စု (Lashkar-e-Jhangvi) ကေတာ့ ဗံုးခြဲမႈဟာ သူတို့ လက္ခ်က္လို့ ေျပာပါတယ္။
မနွစ္က ကြာရတၱာျမို့မွာ ေနထုိင္ၾကတဲ့ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားကို ျမို့ကေန ထြက္သြားဖို့၊ မသြားရင္ အသက္အနၱရာယ္နဲ့ ရင္ဆုိင္ရမယ္လို့ အဲဒီအဖြဲ့က ျခိမ္းေျခာက္ခဲ့ပါတယ္။
သမုိင္းပညာ႐ွင္ေတြကေတာ့ ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားေတြကို အခုလို ပစ္မွတ္ထားခံေနရတာဟာ သူတို့ဟာ လူမ်ဳိးအရ ကြဲျပားရံုမွ်မက၊ အသြင္အျပင္အရပါ ျခားနားေနတာေၾကာင့္လို့ ဆုိပါတယ္။
အခုအထိ ဆြန္နီမြတ္စလင္ေတြရဲ့ တုိက္ခုိက္မႈေၾကာင့္ ကြာရတၱာျမို့က ဟာဇာရာ တုိင္းရင္သား ၈၀၀ ေလာက္ ေသဆံုးျပီး ၁၅၀၀ ေက်ာ္ ဒဏ္ရာရသြားျပီလို့ ဆုိပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ဗံုးခြဲမႈနဲ့ သတ္ျဖတ္မႈေတြေၾကာင့္ ဘယ္သူမွ အဖမ္းမခံရေသးပါဘူး။
ဒါေၾကာင့္လည္း ဟာဇာရာတုိင္းရင္းသားေတြရဲ့ အျမင္မွာ အစိုးရက တရားခံကို ဟုတ္တိပတ္တိ ေဖာ္ထုတ္လိုစိတ္ မ႐ွိဘူးလို့ ထင္ေနၾကပါတယ္။ အစိုးရအရာ႐ွိေတြကလည္း ဗံုးခြဲမႈနဲ့ ဆက္နြယ္ေနတဲ့ လူတခ်ဳိ့ကို ဖမ္းဆီးထားျပီးလို့ ဆုိေနပါတယ္။
ဒတ္အဂါကေတာ့ ဘလူးခ်ီစၥတန္ ႐ွီအုိက္အဖြဲ့ရဲ့ ဥကၠ႒ ျဖစ္ပါတယ္။ အစုိးရအေနနဲ့ အျမန္ အေရးယူေဆာင္႐ြက္ဖို့ သူက တုိက္တြန္းပါတယ္။
"ျပည္သူေတြရဲ့လံုျခံုေရးဆုိတာ အစိုးရမွာပဲ တာ၀န္႐ွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို့ဘက္က ေနာက္ထပ္ ေျခလွမ္းေတြ မလွမ္းခင္မွာ အစိုးရဘက္က က်ေနာ္တို့ရဲ့လံုျခံုေရးကို တာ၀န္ယူေပးေစခ်င္ပါတယ္။"
သား ၃ ေယာက္ကို ဆံုးရံႈးခဲ့ရတဲ့ ႐ူခက္စနာ ဘီဘီကေတာ့ သူ့ေခြ်းမမွာ ကိုယ္၀န္ ၆ လနဲ့ မို့ ေ႐ွ့မွာ အေျခအေနေကာင္းဖုိ့ပဲ ဆုေတာင္းေနရတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
"ကေလးက ေယာက်ာ္းေလးျဖစ္ဖို့ ေသခ်ာသေလာက္ပဲ။ သူ့နာမည္ကို ဖာမန္း အလီလို့ ေပးမယ္။ ေျမးကေလးေတြကို ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္နဲ့ ၾကည့္႐ူ့ေစာင့္ေ႐ွာက္နိုင္ဖို့ ဘုရားမွာ ဆုေတာင္းတယ္။ သူတို့ေလးေတြမွာ တျခား အားကိုးစရာလည္း မ႐ွိပါဘူး။"
(Hazara Persecution in Pakistan by Khan & Mudassar Shah, Quetta, Pakistan)
