ျပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ ဧျပီ ၁ ရက္ေန့ကေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံ သတင္းမီဒီယာေလာကအတြက္ သမိုင္း၀င္ ေန့တေန့ ျဖစ္သြားခဲ့ပါျပီ။ အေၾကာင္းကေတာ့ နွစ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ မေတြ့မျမင္၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ မရခဲ့တဲ့ ပုဂၢလိက ေန့စဥ္သတင္းစာေတြ ထုတ္ေ၀ ျဖန့္ခ်ိလာလို့ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက သတင္းစာ ၁၆ ေစာင္ ထုတ္ေ၀ခြင့္ျပုထားတဲ့အထဲက ၾကံ့ခိုင္ေရးက ထုတ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုေန့စဥ္၊ ေ႐ြွႊနိုင္ငံ၊ The Voice Daily နဲ့ စံေတာ္ခ်ိန္ ၄ ေစာင္ အရင္ထြက္လာတာပါ။ ဒီလို ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြ ထုတ္ေ၀လာနုိင္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာ မီဒီယာေလာက လြတ္လပ္ခြင့္ ဘယ္အေျခအေနေလာက္ ေရာက္ျပီလဲ၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ရဖို့ ဘာေတြလိုဦးမလဲ စတာေတြ ေဆြးေနြးတင္ျပသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ပထမဦးဆံုးေျပာဖို့လိုတာက ဒီ သတင္းစာေတြ အားလံုးဟာ ဘာဆင္ဆာမွ မ႐ွိဘဲ ထုတ္ခြင့္ရလာတာမို့ မဂၤလာ႐ွိတယ္လို့ ေျပာနုိင္ပါတယ္။ သတင္းစာထုတ္ေ၀ခြင့္နဲ့ ပတ္သက္ျပီး အခု ၁၆ ေစာင္တင္မက ေနာက္ထပ္ အမ်ားၾကီး ခြင့္ျပုေပးဖို့ လိုပါဦးမယ္။ တိုင္းရင္းသားဘာသာနဲ့ ထုတ္ေ၀မယ့္သူေတြ၊ နိုင္ငံရပ္ျခားဘာသာနဲ့ ထုတ္ေ၀မယ့္သူေတြ ႐ွိလာမယ့္အျပင္ တပတ္တခါထုတ္ သတင္းဂ်ာနယ္ေခတ္ ကုန္ဆံုးေတာ့မွာမို့ ဂ်ာနယ္တိုက္ေတြကလည္း သတင္းစာလုပ္ဖို့ ထုတ္ေ၀ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားလာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနဟာ ေငြအရင္းနွီးနည္းတဲ့ ထုတ္ေ၀သူ အငယ္ေတြကိုလည္း သတင္းစာထုတ္ခြင့္ေပးဖို့ လိုပါလိမ့္မယ္။
ပူပူေနြးေနြး ထုတ္ေ၀စ သတင္းစာေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ပထမဦးဆံုး အနၱရာယ္႐ွိေနတာက ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက လြွႊတ္ေတာ္မွာ တင္ထားတဲ့ “ပံုနွိပ္-ထုတ္ေ၀” ဥပေဒၾကမ္းပါ။ ဒီ ဥပေဒၾကမ္းနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးက ျပန္႐ုပ္သိမ္းဖို့ မ႐ွိဘူးလို့ ေျပာထားတဲ့အတြက္ ယာယီစာနယ္ဇင္းေကာင္စီက သေဘာမတူပဲ လြွႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေနြး အတည္ျပုနိုင္ခဲ့ရင္ စာအုပ္စာတမ္း၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္း ထုတ္ေ၀တာေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ထုတ္ေ၀ခြင့္မွာ ထိန္းခ်ဳပ္လာနိုင္ပါတယ္။ ေရးသားေဖာ္ျပမႈေတြကို သေဘာမက်ရင္ သေဘာမက်သလို ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာနက “တရားမ၀င္ ပံုနွိပ္စာ” အျဖစ္ သတ္မွတ္ျပီး ထုတ္ေ၀ခြင့္ရပ္ဆိုင္းေစတာ၊ အျပစ္ေပး အေရးယူတာမ်ိုး လုပ္လာနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီဥပေဒၾကမ္း အတည္ျပုနုိင္ျခင္း ႐ွိ၊ မ႐ွိ မသိနုိင္ေသးပါဘူး။
ေနာက္တခုကေတာ့ သတင္းစာထုတ္သူေတြ ၾကံုရမယ့္ ျပဿနာေတြပါ။ ေခတ္ေျပာင္းလာတာနဲ့အမွ် သတင္းစာထုတ္တဲ့ လုပ္ငန္းဟာ အရင္းအနွီးၾကီးလာပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ အရင္ စစ္အစိုးရ မ်က္နွာသာေပးမႈေအာက္မွာ သတင္းစာ ေျပာင္းထုတ္မယ့္ တခ်ို့ ဂ်ာနယ္ေတြဟာ အေတာ္ အင္အားၾကီးေနပါျပီ။ ဒီအတြက္ အင္အားနည္းတဲ့ ဂ်ာနယ္ကေန သတင္းစာထုတ္မယ့္သူေတြ၊ ခုမွ ထုတ္မယ့္သူေတြအတြက္ အရင္းအနွီး အခက္အခဲ ေတြ့မွာ အမွန္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တခ်က္က လူအရင္းအျမစ္ ျပဿနာပါ။ သတင္းလုပ္ငန္းလုပ္တဲ့ မ်ိုးဆက္ျပတ္သြားတာေၾကာင့္ လူအရင္းအျမစ္ ျပဿနာပါ ၾကံုေနရျပီး အဲဒါေတြက အခု ထြက္လာမယ့္ သတင္းစာေတြရဲ့ အရည္အေသြးနဲ့ အဆင့္အတန္းကို သတ္မွတ္ပါလိမ့္မယ္။
ထူးျခားခ်က္ အေနအထားအရ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြဟာ အစိုးရ ရန္ပံုေငြ အေထာက္အပံ့ အျပည့္အ၀ ရထားတဲ့ နို္င္ငံပိုင္သတင္းစာေတြကို ျပိုင္ဆုိင္ရမယ့္ ကိစၥပါ။ နို္င္ငံပိုင္သတင္းစာဟာ နယ္ျမို့တခ်ို့မွာ ကိုယ္ပြားသတင္းစာတိုက္ေတြ ထားျပီး ရန္ကုန္နဲ့ တျပိုင္နက္တည္း ရိုက္နွိပ္ျဖန့္ခ်ိနိုင္တဲ့ အေနအထားထိ ႐ွိေနပါျပီ။ ျမို့နယ္တိုင္းမွာလည္း ျပည္သူေတြ ေပးတဲ့ အခြန္ေငြ အသံုးျပုျပီး အစိုးရလစာနဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ ခန့္ထားနုိင္ပါတယ္။ ဒါတင္မက အစိုးရနဲ့ ဆက္စပ္ ပတ္သက္တဲ့သတင္းကို ျပန္ၾကားေရးကပဲ ရနုိင္ျပီး အခု အဲဒီသတင္းေတြ ပုဂၢလိကေတြကို ျပန္ေရာင္းစားမယ္လို့ သမၼတ အၾကံေပးလည္းျဖစ္၊ ျပန္ၾကားေရး၀န္ၾကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဒု၀န္ၾကီးလည္းျဖစ္တဲ့ ဦးရဲထြဋ္က ေျပာေနျပန္ပါျပီ။ ပုဂၢလိကသတင္းစာေတြဘက္က လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး မေကာင္းတဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ ျဖန့္ခ်ိေရးကလည္း အခက္အခဲတခု ျဖစ္လာမွာပါ။ ဒါတင္မက အစိုးရ ဌာနဆိုင္ရာသတင္းေတြ ရယူရမယ့္ အခက္အခဲေတြလည္း ၾကံုၾကရပါဦးမယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရသစ္ သက္တမ္း ၂ နွစ္အၾကာမွာ ဆင္ဆာမ႐ွိတဲ့ ပုဂၢလိက သတင္းစာေတြ ထုတ္ေ၀လာနိုင္တာကေတာ့ ေက်နပ္စရာ အေတာ္ေကာင္းပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ လက္႐ွိ အခ်ိန္ထိ အစိုးရနဲ့ ခရိုနီေတြပဲ လက္၀ါးၾကီးအုပ္ လုပ္ကိုင္ေနေသးတဲ့ ေရဒီယို ထုတ္လြွႊင့္ခြင့္နဲ့ ႐ုပ္သံ ထုတ္လြွႊင့္ခြင့္ ပုဂၢလိကေတြကို လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးဖို့ အရိပ္အေယာင္ေတာင္ မျမင္ရေသးပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ တုိင္းရင္းသားေတြဟာ သူတို့ ဘာသာစကားနဲ့ သူတို့ေဒသမွာ လြွႊင့္နိုင္မယ့္ အက္ဖ္အမ္ ေရဒီယို ထုတ္လြွႊင့္ခြင့္ အမ်ားၾကီး ရဖို့ လိုအပ္ေနပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ပုဂၢလိကပိုင္းကေန ေရဒီယိုထုတ္လြွႊင့္ခြင့္၊ ႐ုပ္သံ ထုတ္လြွႊင့္ခြင့္ေတြ မရေသးသ၍ေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ ရျပီလို့ မေျပာနိုင္ေသးပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
