၂၀၀၈ ခုနွစ္ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေလ့လာ သံုးသပ္ေရးေကာ္မတီနဲ့ ေကာ္မ႐ွင္မ်ား ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္ေရး အေရးၾကီးအဆိုကို ျပည္သူ့လြွႊတ္ ေတာ္က သေဘာတူလိုက္ပါတယ္။

ဒီေန့ျပုလုပ္တဲ့ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းထဲမွာ ၀က္လက္ျမို့နယ္ ျပည္သူ့ လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ သူရဦးေအးျမင့္က အေရးၾကီးအဆိုတင္သြင္းခဲ့တာ ျဖစ္ျပီး ျမစ္ၾကီးနား ျမို့နယ္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းေဇာ္က ေထာက္ခံေဆြးေနြးခဲ့တာပါ။

[caption id="attachment_37480" align="alignleft" width="300" caption="(၀ဲမွယာ-အေပၚပုံ သခင္ခ်န္ထြန္း၊ ဦးတင္ဦး၊ ဦးခင္ေမာင္ေဆြ၊ ေအာက္ပုံ ဦးဂ်င္မီ၊ ေဒါက္တာေအးေမာင္၊ ဦးစုိင္းညြန့္လြင္)"][/caption]

ဒီအေျခအေနေတြနဲ့ပတ္သက္ျပီး ၀ါရင့္နုိင္ငံေရးသမားၾကီး သခင္ခ်န္ထြန္း၊ နုိင္ငံေရးပါတီအသီးသီးနဲ့ ၈၈မ်ိုးဆက္ (ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ့ ပြင့္လင္းလူ့အဖြဲ့အစည္း)ရဲ့ အျမင္သေဘာထားအခ်ဳိ့ကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဦးတင္ဦး (အမ်ိုးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ နာယက)

“က်ေနာ္တုိ့က ၂၀၀၈ သူတို့ လူထုဆနၵခံယူပြဲကတည္းက ဒါကုိ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ မမွန္ကန္ဘူးဆိုတာ ေတာက္ေလွ်ာက္ေျပာခဲ့တယ္။ ဒါနဲ့ပတ္သက္လုိ့လည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ၀င္ခဲ့ဘူး။ ၀င္မယ္လို့ စလုပ္ေတာ့လည္း နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုး လြွႊတ္ေပးရမယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္ အခ်ိန္အခါအားေလ်ာ္မွာ ျပင္ရမယ္ဆုိတာ မူအားျဖင့္ သေဘာတူခဲ့တယ္။ ေနာက္ ၁၉၉၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကုိလည္း အသိအမွတ္ျပုမယ္ဆုိတာေၾကာင့္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၀င္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလည္း က်ေနာ္တုိ့ ၂၀၁၁ ဧျပီမွာလုပ္တဲ့ ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာလည္း ၂၀၀၈ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ရမယ္ဆုိတာလည္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေတာင္းခံခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုအဆုိတင္သြင္းတာသည္ ၂၀၀၈ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျပီးေတာ့ သုိ့မဟုတ္ ျပန္လည္ျပီး တခ်ို့အခ်က္အလက္ေတြနဲ့ပတ္သက္တာကုိ ျပန္သံုးသပ္ျပီး ဒီမုိကေရစီစနစ္နဲ့မညီတာအားလံုးကုိ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမယ္၊ ဖ်က္သိမ္းမယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာသက္ေရာက္လို့ ၾကိုဆုိပါတယ္။”

ဦးခင္ေမာင္ေဆြ (အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အင္အားစုပါတီ ဥကၠ႒)

အန္ဒီအက္ဖ္ပါတီရဲ့ မူ၀ါဒမွာကုိက အေျခခံဥပေဒျပင္ဖုိ့ဆုိတာ ပါတယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမ၀င္ခင္၊ ပါတီမေထာင္ခင္ကတည္းက ေရးထားတဲ့ မူ၀ါဒမွာ ပါပါတယ္။ အင္အားၾကီးပါတီတခုက ေကာ္မတီ၊ ေကာ္မ႐ွင္ဖြဲ့ဖုိ့ကုိ ေျပာလာျပီဆုိေတာ့ အေျခခံဥပေဒက ဒီမုိကရက္တစ္ျဖစ္ဖုိ့လုိတယ္ဆုိတာ လက္ခံလုိက္ျပီဆုိတဲ့သေဘာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ့ကလည္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ၀င္ျပီးမွာသာလွ်င္ အေျခခံဥေဒကုိ ျပင္လုိ့ရမယ္။ အတြင္းက ၀င္ျပင္မွသာလွ်င္ အက်အဆုံးနည္းနည္းနဲ့ ထိေရာက္မယ္ဆုိတဲ့ အယူအဆဟာ မွန္သြားျပီဆုိတာလည္း ေပၚလြင္သြားတာေပါ့။ အင္အားၾကီးပါတီက အေျခခံဥပေဒျပင္ေရး တင္တဲ့ဟာကုိလည္း က်ေနာ္တုိ့ ၀မ္းသာပါတယ္။ ျပည္သူလူထုဆနၵကုိ မလြန္ဆန္ဘူး၊ ဒီမုိကေရစီအေျပာင္းအလဲကုိ တကယ္သြားမယ္ဆုိတဲ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္ကုိ ကုိင္စြဲလာျပီဆုိတာ တနည္းအားျဖင့္ ျပည္သူေတြအတြက္ ၀မ္းသာေၾကာင္း ေျပာခ်င္တယ္။

သခင္ခ်န္ထြန္း (၀ါရင့္နုိင္ငံေရးသမားၾကီး)

“ျပန္ျပင္ဖုိ့ ျပန္လည္ စိစစ္တာဟာ ဒါအင္မတန္ေကာင္းတဲ့လုပ္ငန္းပဲ။ အဲအဆိုကို ဘဘတုိ့ ၾကိုဆုိပါတယ္။ ေထာက္ခံပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒထဲမွာက အမ်ားၾကီးျပင္စရာေတြပါေနတယ္ေလ။ အထူးသျဖင့္ စစ္တပ္နဲ့ပတ္သက္ျပီး စဥ္းစားစရာေတြ၊ ေဆြးေနြးစရာေတြ ပုိမ်ားတယ္လို့ ဆဒီလိုပဲတြက္တယ္။ ျပင္ဖုိ့ ဒီလိုအဆုိတင္သြင္းလုိက္တာကို အားလံုးလက္ခံျပီးေတာ့ ေဆြးေနြးၾကမယ္ဆုိရင္ ဒါၾကိုဆုိဖို့ေကာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းရပ္လို့တြက္ပါတယ္။”

ေဒါက္တာေအးေမာင္ (ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တုိးတက္ေရးပါတီ ဥကၠ႒)

“အစုိးရက ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ျပန္သုံးသပ္တဲ့ကာလမ်ဳိးမွာ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္တဲ့ ပုံသဏၭာမ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ ဖန္တီးတဲ့ အဖြဲ့အစည္းမ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ သုံးသပ္နုိင္တဲ့ ဖြဲ့စည္းပုံကုိ ျပန္သုံးသပ္တာမ်ဳိးဆုိရင္ လူထုကလည္း ေထာက္ခံနုိင္တယ္။ နုိင္ငံေရးပါတီေတြကလည္း လုိက္ပါလာနုိင္တယ္။ အခုလုိ ျငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ေနတဲ့ ကာလမ်ဳိးမွာ ေတာင္းဆုိေနၾကတဲ့ တန္းတူအခြင့္အေရးေတြပါတဲ့ ဖြဲ့စည္းပုံမ်ဳိးျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲပုံေဖာ္နုိင္မယ္ဆုိရင္ တပ္မေတာ္ရဲ့ အေနအထားကုိလည္း တပ္မေတာ္ဆုိတဲ့ က႑တခုတည္းကုိ အာ႐ုံစူးစုိက္တဲ့အဖြဲ့အစည္းျဖစ္ေအာင္ ပုံေဖာ္နုိင္တယ္ဆုိရင္ ပုိျပီးေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။

စုိင္းညြန့္လြင္ (႐ွမ္းတုိင္းရင္းသားမ်ား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ့ခ်ဳပ္ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉး)

“ၾကိုဆုိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ့ ယုံၾကည္ရာကုိ သူတုိ့လုိက္ျပီး ယုံၾကည္လာတဲ့ သေဘာပဲျဖစ္ပါတယ္။ လက္ခံတယ္။ ပူးေပါင္းျပီးေဆာင္႐ြက္ဖုိ့ ကမ္းလွမ္းလာရင္လည္း အဆင္သင့္ပါပဲ။ ဒီေကာ္မတီေတြ၊ ေကာ္မ႐ွင္ေတြဖြဲ့ဖုိ့ အဓိက နုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ့ ေဆြးေနြးသင့္ပါတယ္။ အပစ္ရပ္စဲထားတဲ့ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ့အစည္းေတြနဲ့ ေဆြးေနြးသင့္ပါတယ္။

ဦးဂ်င္မီ- ၈၈မ်ိုးဆက္(ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ့ ပြင့္လင္းလူ့အဖြဲ့အစည္း)

“ဒါက ျပုျပင္ေျပာင္းလဲေရး တကယ္ျဖစ္ မျဖစ္ေတာ့ မသိဘူးေပါ့။ ဒါေပမယ့္ အဆုိျပုတဲ့သူက သူရဦးေအးျမင့္။ ေထာက္ခံတဲ့သူက ဦးသိန္းေဇာ္။ ဒါက လက္႐ွိ အာဏာရပါတီက စတင္ လႈပ္႐ွားလာတဲ့ အဓိပၸာယ္ေပါ့။ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိေလ့လာသံုးသပ္ဖို့ ေကာ္မတီ၊ ေကာ္မ႐ွင္ဖြဲ့ဖုိ့ အဆုိဟာ စစ္စစ္မွန္မွန္ အဆုိျဖစ္ဖုိ့ေတာ့ လိုတယ္။ ေကာ္မ႐ွင္မွာလည္း ဘယ္ဟာေတြ ျပင္သင့္တယ္။ ဘယ္ဟာေတြ အျမန္ျပင္သင့္တယ္ဆုိတာမ်ိုး အေျဖေတြထြက္ဖို့ကေတာ့ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြ အမ်ားၾကီးပါဖို့ လိုတယ္။ ဆုိလိုခ်င္တာက ဒါကုိ စီးပြားေရးေျပေလ်ာ့ေအာင္၊ ဖိအားေတြေျပေလ်ာ့ေအာင္ပဲ အရင္ကလုိ လုပ္ဖုိ့ မသင့္ဘူး။ တကယ္ျပုျပင္ေျပာင္းလဲဖို့လုပ္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒါၾကိုဆုိရမွာပါ။”