၂၀၀၈ ခုနွစ္ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေလ့လာသံုးသပ္ေရးေကာ္မတီ နဲ့ ေကာ္မ႐ွင္မ်ား ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္ေရး အေရးၾကီးအဆိုကို ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္က သေဘာတူလိုက္ပါတယ္။

ဒီေန့ျပုလုပ္တဲ့ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းထဲမွာ ၀က္လက္ျမို့နယ္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ သူရဦးေအးျမင့္က အေရးၾကီးအဆို တင္သြင္းခဲ့တာျဖစ္ျပီး ျမစ္ၾကီးနားျမို့နယ္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းေဇာ္က ေထာက္ခံေဆြးေနြးခဲ့တာပါ။

[caption id="attachment_37465" align="alignleft" width="249" caption="သီေပါျမို့နယ္ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးရဲထြန္း"][/caption]

ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္က ဆံုးျဖတ္သေဘာတူလိုက္တဲ့ ဒီ ဖြဲ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ေလ့လာသံုးသပ္ေရး ေကာ္မတီနဲ့ ေကာ္မ႐ွင္ ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္ေရးတိုက္တြန္းေၾကာင္း အဆိုကို ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္ထံ သ၀ဏ္လြွႊာေပးပို့သြားမွာျဖစ္ျပီး ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္ နာယကက ေကာ္မတီနဲ့ ေကာ္မ႐ွင္ေတြကို က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ ဆက္လက္ဖြဲ့စည္း လုပ္ေဆာင္ သြားဖို့႐ွိတယ္လို့ သီေပါျမို့နယ္ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးရဲထြန္းက ေျပာပါတယ္။

ဦးရဲထြန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဒီေန့ လြွႊတ္ေတာ္ထဲမွာ သူရဦးေအးျမင့္က ၂၀၀၈ ဖြဲ့စည္းပုံျပင္ဖုိ့ ေလ့လာသုံးသပ္ေရးေကာ္မတီ ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္ေရး အေရးၾကီး အဆုိတင္တာ လြွႊတ္ေတာ္က သေဘာတူလုိက္တယ္လို့ သိရတယ္။

“ဟုတ္တယ္။ သူရဦးေအးျမင့္ကေနျပီး အေရးၾကီးအဆုိအျဖစ္နဲ့ တင္တာေပ့ါေနာ္။ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒက အမွန္တကယ္ေျပာမယ္ဆုိရင္ ၂၀၀၈ က အတည္ျပုခဲ့ျပီးေတာ့ ျပည္လုံးကၽြတ္ဆနၵခံယူပြဲနဲ့ အတည္ျပုခဲ့တယ္။ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ျပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ အဲဒီဖြဲ့စည္းပုံအရ စျပီး က်င့္သုံးတာျဖစ္တယ္ဆုိေတာ့ အခု ၂ နွစ္ေက်ာ္ပဲ ႐ွိေသးတာ။ ေျပာမယ္ဆုိရင္ အသစ္က်ပ္ခၽြတ္ဖြဲ့စည္းပုံလုိ့ေတာင္ ေျပာလုိ့ရပါတယ္။ ဒီဖြဲ့စည္းပုံကုိ ျပင္ဖုိ့ စဥ္းစားလာတယ္ဆုိတာက တခ်က္က ျပည္တြင္းမွာ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းမႈေဖာ္ေဆာင္ေရး ကိစၥေတြ၊ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး မရနုိင္ေသးတဲ့ ကိစၥေတြကုိ သူတုိ့ ေဆြးေနြးၾကရင္းနဲ့ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒမွာ ျပင္သင့္တဲ့အပုိင္းေတြ ပါတယ္ဆုိတာ အသိအမွတ္ျပုလုိ့ ႐ုိး႐ုိးသားသား ေစတနာထားျပီး သုံးသပ္တဲ့အပုိင္းက ေကာင္းတယ္လုိ့ ၾကိုဆုိရမွာေပါ့။

“ဒါေပမယ့္ တဖက္က ေျပာမယ္ဆုိရင္ေတာ့လည္း အသစ္က်ပ္ခၽြတ္ဖြဲ့စည္းပုံၾကီးကုိ ျပင္ဖုိ့ စဥ္းစားရတယ္ဆုိေတာ့ ၂၀၀၈ ခုနွစ္က အတည္ျပုခဲ့တဲ့ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒဟာ ျပည္သူအားလုံး၊ တုိင္းရင္းသားအားလုံးရဲ့ သေဘာဆနၵ၊ အမ်ားစုကုိ ကုိယ္စားျပုျပီးေတာ့ အတည္ျပုခဲ့တာ ဟုတ္မွဟုတ္ပါ့မလား ဆုိတဲ့သံသယကုိ ၀န္ခံလုိက္ရာ ေရာက္သြားတာေပါ့။ က်ေနာ့္အေနနဲ့ကေတာ့ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေကာင္းတယ္၊ သူတုိ့ရဲ့ ႐ုိးသားမႈကုိ ေဖာ္ျပတာလုိ့ ခံယူျပီး ၾကိုဆုိပါတယ္။”

၂၀၀၈ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ေလ့လာသုံးသပ္ေရး ေကာ္မတီ၊ ေကာ္မ႐ွင္မ်ား ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္ေရးအဆုိကုိ လြွႊတ္ေတာ္က သေဘာတူလုိက္ျပီး ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္ကုိ သ၀ဏ္လြွႊာေပးပုိ့ ေဆာင္႐ြက္သြားတယ္ဆုိတာ သူ့ရဲ့လုပ္ငန္းစဥ္ ဘယ္လုိေဆာင္႐ြက္သြားမွာလဲ။

“ခန့္မွန္းၾကည့္ရတာကေတာ့ ဒီေကာ္မတီ၊ ေကာ္မ႐ွင္ကုိ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္အေနနဲ့ပဲ ဖြဲ့စည္းတာမ်ဳိးမလုပ္ဘဲနဲ့ ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္အေနနဲ့ ဖြဲ့စည္းတာမ်ဳိး လုပ္ေစခ်င္တဲ့သေဘာ ႐ွိပါတယ္။ အဲဒါဆုိရင္ေတာ့ လြွႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္လုံးကုိ ျခံုငုံျပီး ပူးေပါင္းေကာ္မတီဖြဲ့တာမ်ဳိးျဖစ္ေစ၊ ေကာ္မ႐ွင္ဖြဲ့တာမ်ဳိးပဲ ျဖစ္ေစ ပုိျပီး က်ယ္က်ယ္ျပန့္ျပန့္ လုပ္နုိင္မယ့္သေဘာပါ။ ေကာ္မတီသေဘာမ်ဳိး ဖြဲ့တယ္ဆုိရင္လည္း လြွႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္လုံးက ကုိယ္စားလွယ္ေတြ ပါ၀င္နုိင္မွာေပါ့။ ေကာ္မ႐ွင္ဆုိရင္လည္း လြွႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္လုံးက လြွႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေတြအျပင္ ျပင္ပပညာ႐ွင္ေတြ ပူးေပါင္းျပီးေတာ့ အပုိင္းလုိက္အပုိင္းလုိက္ ေလ့လာဖုိ့အတြက္ ဆပ္ေကာ္မတီေလးေတြ၊ ဆပ္ေကာ္မ႐ွင္ေလးေတြ ဖြဲ့စည္းျပီး လုပ္ၾကမယ္လုိ့ ယူဆပါတယ္။”

လြွႊတ္ေတာ္ပုိင္းကေနျပီး ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျပင္ဖုိ့ ပထမဆုံး စလွမ္းလုိက္တဲ့ ေျခလွမ္းလုိ့ ေျပာလုိ့ ရမလား။

“လြွႊတ္ေတာ္ပုိင္းကလုိ့ ေျပာနုိင္သလုိ အနုိင္ရ ျပည္ေထာင္စုၾက့ံခုိင္ဖြံ့ျဖိုးေရးပါတီအေနနဲ့ စျပီးလွမ္းလုိက္တဲ့ ေျခလွမ္းျဖစ္တယ္။ သုိ့ေသာ္ က်ေနာ္သိရသေလာက္ ဖြဲ့စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကုိ ျပင္ဆင္ခ်င္တဲ့ နုိင္ငံေရးအုပ္စုအသီးသီးေတြရဲ့ စိတ္၀င္စားမႈေတြက တအုပ္စုနဲ့ တအုပ္စု မတူၾကဘူး။ ဥပမာ တုိင္းရင္းသားေတြက ျပည္နယ္ရဲ့ ဥပေဒျပုခြင့္အာဏာနဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အာဏာနည္းေနတဲ့ကိစၥေတြကုိ တုိင္းရင္းသားေတြက စိတ္၀င္စားသလုိ အန္အယ္လ္ဒီကက်ေတာ့လည္း သမၼတေ႐ြးခ်ယ္ေရး အရည္အခ်င္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ့ ပတ္သက္လို့ ျပင္ဖို့ စိတ္၀င္စားေနတယ္။ နုိင္ငံေတာ္သမၼတနဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ့ကက်ေတာ့လည္း သမၼတက ဥပေဒျပုေရးျဖစ္စဥ္မွာ သူ့ရဲ့ ၀င္ေရာက္ပါ၀င္နုိင္မႈအခန္းက႑က အရမ္းနည္းေနတယ္။ ဆိုလိုတာက အေမရိကန္သမၼတ တေယာက္လုိ သိပ္ျပီးေတာ့ သေဘာမတူတဲ့ ဥပေဒကုိ ဗီတုိအာဏာ က်င့္သံုးခြင့္ က်ေနာ္တုိ့ လြွႊတ္ေတာ္မွာမ႐ွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကုိ အခုိင္အမာေဆာင္႐ြက္ရတဲ့ သမၼတက ကုိယ့္စိတ္တုိင္းက် ဥပေဒမျပုနုိင္ဘဲနဲ့ လြွႊတ္ေတာ္ရဲ့ဥပေဒျပုမႈေအာက္မွာ လုိက္လုပ္ေနရသလုိျဖစ္တယ္။ အဲလိုျဖစ္ေတာ့ သမၼတကျပင္ခ်င္တဲ့အပိုင္းကလည္း ဥပေဒျပုေရးနဲ့ပတ္သက္တဲ့ အပုိင္းမွာျပင္ခ်င္တာေတြ ႐ွိလိမ့္မယ္။

“ထိုနည္းအတူပဲ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အခုေ႐ြးေကာက္ပြဲစနစ္အရဆုိရင္ ပါတီၾကီးေတြျဖစ္တဲ့ တစညတို့လုိ၊ ျပည္ခုိင္ျဖိုးလုိ ပါတီၾကီးေတြက လြွႊတ္ေတာ္ထဲမွာ အမတ္ဦးေရရမယ့္ ေနရာအခ်ိုးအစား အရမ္းနည္းလိမ့္မယ္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲဥပေဒကုိ ျပင္ခ်င္တဲ့ ပါတီၾကီးမ်ားထဲမွာလည္း ျပည္ေထာင္စုၾကံ့ခုိင္ေရးနဲ့ဖြံ့ျဖိုးေရးပါတီက ပါတယ္။ အဲေတာ့ အဲအစိတ္အပုိင္းကုိလည္း ျပည္ခုိင္ျဖိုးပါတီက ျပင္ခ်င္ပံုရတယ္။ က်ေနာ္သံုးသပ္တာကေတာ့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကုိျပင္ဆင္ခ်င္တဲ့ နုိင္ငံေရးအုပ္စုေတြဟာ သူတုိ့ရဲ့ အက်ိုးစီးပြားအလုိက္၊ စိတ္၀င္စားမႈအလုိက္၊ အပိုင္းလုိက္ အပုိင္းလုိက္ တအုပ္စုနဲ့တအုပ္စု မတူၾကဘူး။ တဖြဲ့နဲ့တဖြဲ့မတူၾကဘူး။ အသီးသီး ကြဲကြဲျပားျပား႐ွိပါတယ္။”

အဲေတာ့ အသီးသီးကြဲျပားေနတဲ့ဆနၵေတြအေပၚမူတည္ျပီးေတာ့ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေလ့လာသံုးသပ္ေရး ေကာ္မတီ၊ေကာ္မ႐ွင္ေတြဖြဲ့တဲ့အခါမွာ အင္အားစုေတြ၊ ပါတီေတြအားလံုးက ကိုယ္စားလွယ္ေတြအားလံုးကုိ ထည့္သြင္းျပီး ဖြဲ့စည္းေဆာင္႐ြက္သြားမွာလား။

“ဒါေတာ့ ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း မသိရေသးပါဘူး။ ျပည္ေထာင္စုလြွႊတ္ေတာ္ကဖြဲ့စည္းေပးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ လြွႊတ္ေတာ္နာယကရဲ့သေဘာထားက အဓိကက်ပါလိမ့္မယ္။ အဲလုိ အက်ယ္အျပန့္ပါနုိင္ေအာင္၊ ပညာ႐ွင္ေတြလည္းပါနုိင္ေအာင္ ဖြဲ့မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပုိေကာင္းတာေပါ့။”

ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ဖုိ့ ေလ့လာသံုးသပ္တာ၊ ျပင္ဖုိ့ေတြကုိ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လုပ္မယ့္ သေဘာေတြ့ရလား။

“ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္လုပ္မယ့္သေဘာေတာ့မေတြ့ရဘူး။ ခန့္မွန္းတာေတာ့ ဒီသက္တမ္း မတုိင္ခင္ ၁ နွစ္၊ ၂ နွစ္အတြင္းမွာေတာ့ လုပ္ေကာင္းလုပ္နုိင္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ မတုိင္ခင္ေပါ့။ ၂၀၁၅ မတုိင္ခင္ ျပင္သင့္တာေတြျပင္ျပီးေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ ျပင္သင့္တယ္လုိ့ အဲဒီေကာ္မ႐ွင္၊ ေကာ္မတီအဖြဲ့ခြဲေတြက သံုးသပ္ေပမယ့္ အဓိကအားျဖင့္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ျပင္လုိတဲ့ဆနၵ႐ွိဖို့။ သူသေဘာေပါက္ဖုိ့က အဓိက အခ်က္လိုျဖစ္ေနတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ လြွႊတ္ေတာ္ထဲမွာပါ၀င္ေနတဲ့ တပ္မေတာ္သားကုိယ္စားလွယ္ ၂၅ ရာခုိင္နႈန္းက တေယာက္မွ မေထာက္ခံရင္ အဲျပင္ဆင္ခ်က္ဟာ ေအာင္ျမင္နုိင္မွာ မဟုတ္လုိ့ပါ။”