တိုင္းရင္းသားကေလးေတြအေနနဲ့ ဘာသာရပ္ေတြ သင္ၾကားရာမွာ မိခင္ဘာသာစကားနဲ့ သင္ၾကားခြင့္ရမယ္ဆိုရင္ ေက်ာင္းသားေတြ ပိုမိုနားလည္လြယ္ကူျပီး အေတြးအေခၚပိုင္းနဲ့ တီထြင္ၾကံဆမႈ အပိုင္းေတြမွာ ပိုတိုးတက္လာမယ္လို့ တိုင္းရင္းသားစာေပပညာ႐ွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံ ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနက သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္းသားစာေပေတြကို စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ တရား၀င္သင္ၾကားခြင့္ျပုလိုက္တာကို လက္ခံၾကိုဆိုေပမယ့္လည္း ဒါဟာ မိခင္ဘာသာတတ္ေျမာက္ေရးအတြက္သာ ျဖစ္တယ္လို့ ၀ါရင့္ပညာေရး၀န္ထမ္း အထက္ျမန္မာျပည္ အေျခခံပညာဦးစီးဌာနရံုးခ်ဳပ္ အျငိမ္းစား ညြွႊန္ၾကားေရးမႉး နိုင္ေငြသိန္းက ေျပာပါတယ္။
တိုင္းရင္းသား ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြအေနနဲ့ သခ်ၤာ၊ သိပၸံနဲ့ ပထ၀ီစတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြကို ျမန္မာစာနဲ့ မသင္ဘဲ မိခင္တိုင္းရင္းသားစာေပနဲ့သာ သင္ၾကားခြင့္ ရမယ္ဆိုရင္ ပညာကို လက္ေတြ့က်က် အသံုးခ်နိုင္ျပီး တိုးတက္ ဖြံ့ျဖိုးေစမယ္လို့ သူက ခုလို ေျပာပါတယ္။
“နားမလည္တဲ့ဘာသာစကားနဲ့ သင္တာ တုိင္းရင္းသားကေလးက ျမန္မာကေလးေလာက္ ဘယ္ေတာ့မွ နားလည္မွာမဟုတ္ဘူး။ အကယ္ဒမစ္ကုိ သူ့မိခင္စကားနဲ့သင္ပါ။ ဘာပဲသင္သင္ သူနားလည္မယ္။ သင္႐ုိးအသစ္ဆြဲရမယ္။ သင္ရိုးသည္ အေရး၊ အဖတ္၊ အေျပာ၊ နားေထာင္စြမ္းရည္ေတြအကုန္လံုး မူလတန္းျပီးရင္ ဘယ္ကေလးမဆုိ ခ်င္းကေလး၊ ကရင္ကေလး စသည္ျဖင့္ အားလံုးက ကၽြမ္းေနရမယ္ဆုိတဲ့အေနအထား ျဖစ္ေအာင္ကုိ သင္ေပးရမယ္။ ”
တိုင္းရင္းသား သင္ရိုးညြွႊန္းတမ္းေတြဟာ မိမိ ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးစံေတြေပၚ အေျခခံရမွာ ျဖစ္တယ္။ ျမန္မာစာနဲ့ ျမန္မာစကားကိုေတာ့ ရံုးသံုး၊ ဘံုသံုးစာေပနဲ့ စကားအျဖစ္၊ အဂၤလိပ္ဘာသာကိုလည္း နိုင္ငံတကာသံုး ဘာသာစကားအျဖစ္ သင္ယူရမွာျဖစ္တယ္လို့ သူက ဆုိပါတယ္။
ဗဟို ႐ွမ္းစာေပနဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအသင္းဥကၠ႒ ဦးစိုင္းခမ္းစင္ကလည္း တိုင္းရင္းသားေဒသက ကေလးေတြဟာ ျမန္မာစာနဲ့ သင္တဲ့ဘာသာရပ္ကို အလြတ္က်က္နိုင္ေပမယ့္ အဓိပၸာယ္ကိုေတာ့ နားမလည္ၾကဘူးလို့ ေျပာပါတယ္။
“လက္သည္းေျခသည္း ႐ွည္တဲ့အခါ အျမဲၾကည့္ေနရ ျဖတ္လုိက္ရ ဆိုတဲ့ စာပုိဒ္ကုိ မူလတန္းက သင္ခဲ့တယ္။ အဓိပၸာယ္နားမလည္ပါဘူး။ အလယ္တန္းေရာက္မွ ဒီစကားဘာဆိုလိုလဲဆုိတာ ျပန္ဆုိတယ္။ အဓိပၸာယ္ကုိေတာ့ အထက္တန္းေရာက္မွ နားလည္တာေပါ့ေလ။ ကုိယ့္ဘာသာစကားမဟုတ္ေတာ့ အလြတ္က်က္ထားေပမယ့္ နားမလည္ဘူးဆိုတဲ့ အဆင့္မွာ႐ွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ တုိင္းရင္းသားဘာသာ စာေပေတြဟာ မိမိတုိ့ရဲ့ သင္ၾကားလိုတဲ့ အဆင့္ေပါ့ေလ။ ေဒသဆုိင္ရာ လူမ်ိုးဆုိင္ရာ ဘာသာစကားကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းနဲ့ သင္ယူနုိင္ခြင့္႐ွိရင္ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။”
ကရင္စာေပနဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအသင္း (ရန္ကုန္)ရဲ့ အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးျဖစ္သူ ဦးေစာလွထြန္းက “အရင္အစိုးရေတြတုန္းက တိုင္းရင္းသားစာေပသင္ၾကားခြင့္႐ွိတယ္လို့ ေျပာေတာ့ ေျပာတာဘဲ။ ဒါေပမယ့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အားေပးတာမ်ိုး မ႐ွိဘူး။ တခ်ို့ေနရာမွာဆို တုိင္းရင္းသားစာကို သူပုန္စာလို့ေျပာျပီး ဖမ္းတာဆီးတာေတြေတာင္ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ကိုယ့္လူမ်ိုးစာေပထက္ အနၱရာယ္လည္းကင္း၊ အလုပ္အကိုင္ရဖို့လည္း အခြင့္အေရးပိုသာတဲ့ ျမန္မာစာနဲ့ အဂၤလိပ္စာေတြမွာ ပိုၾကိုးစားၾကတယ္။ ေခတ္အေျခအေနကလည္း အဲသလိုေပးခဲ့တယ္။ ဒီလိုနဲ့ တိုင္းရင္းသားစာအုပ္စာေပ ထုတ္ေ၀နိုင္မႈ အားနည္းျပီး ဘာသာေဗဒပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာေပေတြ ေကာင္းေကာင္း ဘာသာျပန္နိုင္မယ့္ ေရးသားနိုင္မယ့္ ပုဂိၢုလ္ေတြ ႐ွားပါးလာတယ္” လုိ့ ေျပာပါတယ္။
ရခိုင္စာေပကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက သင္ၾကားခြင့္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ျပီး အခုအစိုးရေခတ္ေရာက္မွ အခြင့္အလမ္းေတြ ျပန္ရလာတာလို့ ရခိုင္စာေပယဥ္ေက်းမႈနဲ့ သမိုင္းသုေတသီ ဒြါရ၀တီ အ႐ွင္ကုသလက မိန့္ၾကားပါတယ္။
“ဒီအခြင့္အေရးမ်ိုးက ဘုန္းၾကီးတုိ့ နွစ္ေပါင္း ၂၂၈ နွစ္ မရခဲ့ပါ။ ေခတ္အဆက္ဆက္ အျမဲတမ္း တုိင္းရင္းသားစာေပေတြကုိ ဖိနွိပ္ခဲ့တယ္။ ရခုိင္ကေလးငယ္ေတြ ျမန္မာစာနဲ့သင္တာ အခက္အခဲအမ်ားၾကီး႐ွိတာ ေတြ့ရတယ္။ အျပင္မွာသင္တာထက္ ေက်ာင္းတြင္းထဲသင္တာက ပုိခရီးေရာက္တယ္ေလ။ မသင္မေနရဆိုရင္ ကေလးေတြ မရရေအာင္ၾကိုးစားမယ္ မသိသိေအာင္ အားထုတ္မယ္ဆုိေတာ့ ပုိခရီးေရာက္တယ္ေလ။ ေက်ာင္းခ်ိန္ျပင္ပမွာဆုိရင္ သူက သင္ခ်င္သင္၊ မသင္ခ်င္ မသင္ အဲလုိျဖစ္ေနတာကို။”
အစိုးရက တိုင္းရင္းသားစာေပသင္ၾကားေရးမွာ တိုင္းရင္းသားစာေပကို တစိုက္မတ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ့အစည္းေတြနဲ့ တိုက္ရိုက္ဆက္သြယ္သင့္တယ္လို့ ႐ွမ္းစာေပ သင္ရိုးညြွႊန္းတမ္းေရးဆြဲေရးေကာ္မတီ၀င္တဦးျဖစ္သူ ေဒၚနန္း၀ိုးဆိုင္က ခုလို ေျပာပါတယ္။
“တုိင္းရင္းသားစာေပသင္ၾကားဖို့ တာ၀န္ေပးတာဟာ တကၠသိုလ္ကဆရာေတြကုိ ေပးတာမ်ားတယ္။ အဲဒီဆရာ၊ ဆရာမေတြက တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားကို တကယ္တတ္ကၽြမ္းတာမဟုတ္ေတာ့ အခက္အခဲျဖစ္တယ္။ နုိင္ငံေတာ္အစုိးရကေန တုိင္းရင္းသားစာေပ ဘာသာစကားေတြကုိ တကယ္အားေပးခ်င္တယ္ဆုိရင္ တကယ့္တုိင္းရင္းသား ကုိယ္စားလွယ္ေတြက ေထာက္ခံေ႐ြးခ်ယ္ထားတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ့ တုိက္႐ုိက္ဆက္သြယ္ဖို့ သင့္တယ္လို့ ယူဆတယ္။ ဒါဆိုရင္ အမ်ားၾကီး ပုိအဆင္ေျပလာမယ္လုိ့ ယူဆတယ္။”
တိုင္းရင္းသားစာေပေတြ အစိုးရေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းခ်ိန္ျပင္ပကေန သင္ၾကားခြင့္ျပုျပီး အေျခပညာမူလတန္းအဆင့္ သင္ရိုးညြွႊန္းတမ္းဖတ္စာအုပ္ ထုတ္ေ၀ေရးအတြက္ အစိုးရကလည္း ပံ့ပိုးကူညီေနတယ္လို့ ဒုတိယသမၼတ ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခမ္းက ဒီလဆန္းပိုင္း ေနျပည္ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသားစာေပသင္ရိုးညြန္းတမ္း အၾကိုညွိနိႈင္းစည္းေ၀းပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
အခုေနခ်ိန္ခါ ကခ်င္၊ ကရင္၊ ရခိုင္၊ ႐ွမ္း၊ မြန္၊ ခ်င္း၊ ကယား၊ ပအို၀္းနဲ့ ႐ွမ္းနီ စတဲ့ တိုင္းရင္းသား စာေပပညာ႐ွင္အသီးသီးက သင္ရိုးညြွႊန္္းတမ္းေတြ ျပုစုလ်က္႐ွိျပီး မတ္လကုန္ ေနာက္ဆံုး ထားျပီးေတာ့ မူၾကမ္းကို တင္ျပဖို့နဲ့ ေနာက္လာမယ့္ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ပညာသင္နွစ္မွာ စတင္သင္ၾကားဖို့၊ သင္ရိုးညြွႊန္းတမ္း ေရးဆြဲဖို့ လိုအပ္တဲ့ အျခားတိုင္းရင္းသားေတြလည္း လာေရာက္ ဆက္သြယ္နိုင္တယ္လို့ ပညာေရး၀န္ၾကီးဌာနက ညြွႊန္ၾကားထားပါတယ္။
