ေကအိုင္အိုအေနနဲ့ ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို ဆက္လက္ ေဆာင္႐ြက္ သြားမယ့္အေၾကာင္းနဲ့ အစိုးရစစ္တပ္က ထုိးစစ္ဆင္နြဲမႈေတြကို ရပ္ဆုိင္းပါက ေကအုိင္ေအ ဘက္ကလည္း စစ္ေရးလႈပ္႐ွားမႈေတြ လုပ္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးလို့ ဒီေန့ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။

[caption id="attachment_34816" align="alignright" width="300" caption="ေကအိုင္ေအေျပာခြင့္ရ ဦးလနန္"][/caption]

ဒီေၾကညာခ်က္နဲ ့ပတ္သက္ျပီး  ေကအိုင္အို၊ ေကအိုင္ေအ  ေျပာေရးဆိုခြင့္႐ွိသူ ဦးလနန္ ကို ဒီဗီြဘီက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

“က်ေနာ္တု့ိထုတ္ျပန္ခ်က္ကေတာ့ ဇန္န၀ါရီ ဒုတိယပတ္တုန္းက ထုတ္ျပန္ခ်က္ရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ပါတယ္။ ဘာလဲဆုိေတာ့ နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးပြဲ ျပုလုပ္လာေတာ့မယ္၊ အဲလုိအေျခအေနမ်ဳိးမွာ တုိက္ပြဲေတြကုိ အ႐ွိန္ေလွ်ာ့သြားေစခ်င္တယ္။ နုိင္ငံေရး ေတြ့ဆုံမႈ ျပုလုပ္တဲ့အခါမွာလည္း ေကအုိင္အုိနဲ့ပဲ သီးျခားေတြ့တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ တျခားအဖြဲ့အစည္းေတြရယ္၊ ဖ်န္ေျဖေပးတဲ့ေနရာမွာ ပါ၀င္ကူညီေဆာင္႐ြက္နုိင္မယ့္ နုိင္ငံေတြကုိ အကူညီေတာင္းဖုိ့ ႐ွိမွာပါ။ အဲဒီကိစၥကုိ အဓိကထားျပီးမွ ထုတ္ျပန္ခ်က္ထုတ္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

“ေနာက္တခုက သတင္းနဲ့ပတ္သက္ျပီး အစုိးရရဲ့ နုိင္ငံပုိင္မီဒီယာေတြကေနျပီးေတာ့ ေကအုိင္အုိအဖြဲ့ကုိ မတရားပုတ္ခတ္စြပ္စြဲတာမ်ဳိး၊ မဆင္မျခင္ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေအာင္ လုပ္တာမ်ဳိး၊ နုိင္ငံေရးမွာ သိကၡာလုံး၀က်ဆင္းသြားေအာင္ လုပ္တဲ့ဟာမ်ဳိးကုိ က်ေနာ္တို့ဘက္က မလုပ္ေစခ်င္ဘူး။ မွားတဲ့သတင္းကို လြွႊင့္တဲ့ကိစၥမွာ က်ေနာ္တုိ့ဘက္က သူတုိ့ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တုိင္းကုိ တု့ံျပန္ျပီး ေျဖ႐ွင္းဖုိ့ ရည္႐ြယ္ခ်က္လည္း မ႐ွိပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးမႈကုိ အမွန္တကယ္ပဲ ျငင္ျငင္သာသာနဲ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းနဲ့ ေဖာ္ေဆာင္သြားဖုိ့ ဆုိရင္ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ဟာလည္း အစုိးရဘက္က ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္းနဲ့ လုပ္သင့္တယ္ဆုိတဲ့ ကိစၥအေပၚမွာလည္း သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ထဲမွာ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“ေနာက္တခုက နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးမႈ ျပုလုပ္တဲ့အခါမွာ ေ႐ွ့တန္းမွာ႐ွိေနတဲ့ တုိက္ပြဲေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ့ဆုိရင္ အစုိးရရဲ့ ထုိးစစ္သာ အဓိကပါ။ အစုိးရ ထုိးစစ္သာ ႐ွိေနရင္ ဒီတုိက္ပြဲက ဆက္ျပီးေတာ့ ျဖစ္ေနမွာပါ။ အစုိးရရဲ့ ထုိးစစ္ဆင္မႈ၊ စစ္ေရးလႈပ္႐ွားမႈေတြကုိ ရပ္တန့္လုိက္မယ္ဆုိရင္ ေကအုိင္အုိအဖြဲ့အစည္းကလည္း ထုိးစစ္အေပၚမွာ တုံ့ျပန္စရာမလုိေတာ့ဘဲနဲ့ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပဿနာအေပၚမွာ ေ႐ွာင္႐ွားနုိင္မယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိလုိျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေၾကညာခ်က္က နုိင္ငံေရးေတြ့ဆုံေဆြးေနြးမႈ လုပ္တဲ့အခါမွာ ၾကိုတင္လုိအပ္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကုိ အဓိက ေဖာ္ျပတဲ့ ေၾကညာခ်က္လုိ့ ေျပာလုိ့ရပါတယ္။”

နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးဖုိ့ သူတုိ့ဘက္က ကမ္းလွမ္းထားတာမ်ဳိး ႐ွိလား။ ဥပမာ ၀ကေနျပီးေတာ့ သူတုိ့ေဒသမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေနြးဖုိ့ ပါ၀င္ေဆာင္႐ြက္ေပးတဲ့အေပၚမွာ အစုိးရဘက္က ဘယ္လုိတုံ့ျပန္မႈမ်ဳိး႐ွိလဲ။

“တုိက္ပြဲစျဖစ္ကတည္းက ေျပာပါတယ္။ ဒီျပဿနာကေျဖ႐ွင္းဖုိ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ့ လက္နက္ကုိင္ ေကအုိင္အုိအဖြဲ့အစည္းနဲ့ ျမန္မာအစုိးရ နွစ္ခုပဲ ေျဖ႐ွင္းလုိ့ေတာ့ မျဖစ္နုိင္ဘူး။ လြန္ခဲ့တဲ့အေတြ့အၾကံုေတြအရ အဲလုိပဲ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နုိင္ငံတကာကေရာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ဂုဏ္သိကၡာ႐ွိ႐ွိနဲ့ ၾကားကေနျပီး သက္ေသခံေပးနုိင္မယ့္ အဖြဲ့အစည္းေတြကုိ ပါ၀င္ေစခ်င္တာဟာ က်ေနာ္တုိ့ ေကအုိင္အုိရဲ့ လုိလားခ်က္ပါ။ အဲဒီကိစၥေတြေၾကာင့္ပဲ နုိင္ငံတကာအေတာ္မ်ားမ်ားကုိလည္း အကူညီေတာင္းတာမ်ဳိး ႐ွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

“ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့ ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (ယူအန္အက္ဖ္စီ) ကေနပဲ နိုင္ငံေရးေတြ့ဆံုေဆြးေနြးမႈျပုလုပ္ဖို့ ဆံုးျဖတ္ျပီးတဲ့အတုိင္း က်ေနာ္တုိ့လည္း စာနဲ့အေၾကာင္းျပန္ထားတာ႐ွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နွစ္ဦးနွစ္ဖက္ပဲ သီးျခား ေတြ့ဆံုေဆြးေနြးတာမ်ိုးမဟုတ္ဘဲ ၾကားခံအဖြဲ့အစည္း ၾကားေနဆံုးျဖတ္ေပးနုိင္၊ သက္ေသခံေပးနုိင္၊ ဖ်န္ေျဖေပးနုိင္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းလိုအပ္ေၾကာင္း အျမဲေျပာေနတယ္။ အဲအတုိင္း ေ႐ွ့ကုိသြားေနတာပါ။ ယူဒဗလ်ဴအက္စ္ေအအေနနဲ့ကလည္း ဒီကိစၥကို ၾကားေနျပီး ဖ်န္ေျဖေပးေစခ်င္တဲ့ ဆနၵ႐ွိပါတယ္။ ဒါကုိလည္း က်ေနာ္တုိ့အေနနဲ့ ဘာမွ ျငင္းခ်က္ထုတ္စရာမ႐ွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ ယူဒဗလ်ဴအက္စ္ေအ ၀ ေဒသ ပန္ဆန္းမွာ ေတြ့ဖို့အေျခအေနေတာ့ မ႐ွိေသးဘူး။”

နုိင္ငံေရးေတြ့ဆံုေဆြးေနြးဖို့ ဘယ္ေလာက္ထိ နီးစပ္ေနျပီလဲ။

“အဓိကလုပ္ရမွာက နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးမႈပါ။ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းၾကီးေတာ့ နုိင္ငံေရးေတြ့ဆံုေဆြးေနြးမႈေတြ ေပၚလာဖုိ့ေတာ့ အခက္အခဲ႐ွိပါတယ္။ တဆင့္ခ်င္းေတာ့ သြားရလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ နုိင္ငံေရးေတြ့ဆံုေဆြးေနြးမႈလုပ္ရာမွာေတာ့ ၾကားခံ႐ွိမွပဲ။ အစိုးရကုိေရာ က်ေနာ္တုိ့ ေကအုိင္အုိ အဖြဲ့အစည္းကိုေရာ၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ့အစည္းအားလံုးကုိ လြွႊမ္းျခံုနုိင္တဲ့၊ ၾကားကေန သက္ေသခံေပးနုိင္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းတခု ဒါမွမဟုတ္ နုိင္ငံၾကီးအေနနဲ့ ပါ၀င္ေဆာင္႐ြက္ရမယ္။ ဒီလိုလုပ္တဲ့အခါမွာ ခ်က္ခ်င္းၾကီးေတာ့ ဒီေန့ေတြ့တယ္၊ ဒီေန့ပဲ နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးဖုိ့ လုပ္ၾကမယ္ဆုိတာက အခက္အခဲေတာ့ ႐ွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တဆင့္ခ်င္း သြားရမွာပါ။ ပထမအၾကိမ္ ေတြ့ဆုံမယ္ဆုိတာလည္း ဘယ္လုိသြားၾကမယ္၊ ဘယ္လုိ ေဆြးေနြးၾကမယ္ဆုိတဲ့ဟာကုိ တဆင့္ခ်င္းညွိနႈိင္းဖုိ့ လုပ္ရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အခ်ိန္ယူရမွာပါ။”

အခုေရာ အစုိးရနဲ့ ေတြ့ဆုံေဆြးေနြးဖုိ့ေရာ ႐ွိိေနျပီလား။ စီစဥ္ထားျပီးျပီလား။

“က်ေနာ္တုိ့ဘက္ကေတာ့ ယူအန္အက္ဖ္စီကပဲ နုိင္ငံေရးေဆြးေနြးဖုိ့ လုပ္ေဆာင္ၾကဖုိ့ ဆုိတာ အေစာၾကီးကတည္းက ေျပာျပီးသားပါ။ ဒါေၾကာင့္ လမ္းေၾကာင္းတခုခုေတာ့ ဒီအေတာအတြင္းမွာ ေတြ့ဆုံေကာင္းေတြ့ဆုံနုိင္ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တုိ့ဘက္ကေတာ့ ျမန္မာနုိင္ငံအစုိးရရဲ့ ကုိယ္စားျပုေနတဲ့ အဖြဲ့အစည္း၊ ဘယ္ပုဂၢိုလ္နဲ့မဆုိ ေတြ့ဖုိ့ အဆင္သင့္ပါပဲ။ ေတြ့တဲ့အခါမွာလည္း နွစ္ဖြဲ့ၾကားမွာပဲ သီးျခားေတြ့ဆုံတာမ်ဳိးေတာ့ ခဲယဥ္းပါလိမ့္မယ္။ ၾကားခံအဖြဲ့အစည္းတခုခု ပါတဲ့ အစီစဥ္တုိင္းေတာ့ သြားရလိမ့္မယ္။”

ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္က အစုိးရနဲ့ပတ္သက္ျပီး ေဆြးေနြးပြဲအတြက္ ကမ္းလွမ္းခ်က္တမ်ဳိးလုိ့ ေျပာလုိ့ရလား။

“ဟုတ္ကဲ့။ က်ေနာ္တုိ့ ဇန္န၀ါရီလ ဒုတိယပတ္ထဲမွာထုတ္တဲ့ သတင္းေၾကညာခ်က္ထဲမွာလည္း ဒီကိစၥပါျပီးသားပါ။ ေ႐ွ့အလားအလာေကာင္းမ်ား ေဖာ္ေဆာင္သြားနုိင္ဖုိ့ က်ေနာ္တုိ့ ယုံၾကည္တဲ့အေၾကာင္း အဲ့မွာပါတယ္။ အခုလည္း အဲဒီရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ့ လက္ေတြ့အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ့ လမ္းစကုိ ေဖာ္ေပးတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္လုိ့လည္း ေျပာလုိ့ရပါတယ္။”