ျမန္မာဆက္သြယ္ေရးနဲ့ ျပိုင္ဖို့အတြက္ ဆက္သြယ္ေရး ေအာ္ပေရတာ ၂ ခုကို ေခၚရတာျဖစ္တယ္လို့ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးလုုပ္ငန္း မိုဘိုင္းအင္ဂ်င္နီယာခ်ဴပ္ ဦးေဌး၀င္းက ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။ ဒီေန့ထုတ္ နိုင္ငံပိုင္သတင္းစာမွာ ဆက္သြယ္ေရး ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းလိုင္စင္ တင္ဒါေခၚယူတာနဲ့ ပက္သက္ျပီး သူက ေျပာၾကားတာျဖစ္ပါတယ္။ အခု ေခၚယူထားတဲ့ ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာ ၂ ခု အပါအ၀င္ ၂၀၁၃ ခုနွစ္အတြင္း တယ္လီဖုန္း ၁၀ သန္းေလာက္ ထပ္တိုးဖို့ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္လို့လည္း ဆိုပါတယ္။
အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္ဦးေဌး၀င္းကို က္ိုေ႐ြွႊေအာင္က ဆက္သြယ္ေမးၾကည့္ထားပါတယ္။
ဆက္သြယ္ေရး၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းဆုိတာ ဘယ္လုိဟာေတြ အက်ဳံး၀င္ပါသလဲ။
“ျမန္မာနုိင္ငံမွာ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္း တခုပဲ ႐ွိတယ္။ သူမ်ားနုိင္ငံေတြမွာ ေအာ္ပေရတာ (operator) သုံးေလးခု ႐ွိတယ္မဟုတ္လား။ အဲဒါမ်ဳိး ေအာ္ပေရတာေတြ ေခၚတာပါ။ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းနဲ့ အျပိုင္ေဆာင္႐ြက္မယ့္ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းမွန္သမွ်ကုိ လုပ္ေဆာင္ခြင့္႐ွိမယ္ ေအာ္ပေရတာေတြကုိ တင္ဒါေခၚတာပါ။”
အဲမွာပါတာက ရည္မွန္းခ်က္က နုိင္ငံေတာ္ရဲ့ Teledensity ကို ၂၀၁၅-၁၆ မွာ ၇၅ ရာခုိင္နႈန္းကေန ၈၀ ရာခုိင္နႈန္းသို့ ျမွင့္တင္နုိင္ဖုိ့ဆုိေတာ့ အခုလက္႐ွိက ဘယ္နွရာခုိင္နႈန္း႐ွိေနတာပါလဲ။
“၁၀ ရာခုိင္နႈန္းပါ။”
၂၀၁၃ ခုနွစ္ ပထမနွစ္၀က္အတြင္းမွာ နုိင္ငံတ၀န္းလံုး ဆက္သြယ္ေရး၀န္ေဆာင္မႈ ရ႐ွိေစမယ္ဆုိေတာ့ အခု တင္ဒါေခၚျပီး လုိင္စင္ခ်ေပးတာက အျမန္ဆံုးခ်ေပးမယ့္ သေဘာ႐ွိပါလား။
“ဟုတ္ပါတယ္။ တင္တဲ့လူကလည္း ဒီမွာလာျပီးေတာ့ ေလ့လာဦးမယ္။ ျပီးရင္ ျဖစ္နုိင္ေခ်နဲ့တြက္ျပီးမွ သူတင္မွာေပါ့။ တင္ျပီးရင္ ေ႐ြးခ်ယ္တဲ့အဖြဲ့က ေ႐ြးမယ္။ ေ႐ြးျပီးရင္ လုပ္ငန္းလုိင္စင္ ေၾကညာေပးမယ္။ ဘယ္ကုမၸဏီက ရတယ္ေပါ့။”
လက္႐ွိ လုိင္စင္ရျပီးလုပ္ေနတဲ့အဖြဲ့ ဘယ္နဖြဲ့႐ွိပါလဲ။
“မ႐ွိပါဘူး။ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္း တခုပဲ႐ွိပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ့က ဥပမာ တ႐ုတ္ျပည္ဆုိရင္ China Telecom၊ China Unicom ဆုိျပီး ကုမၸဏီၾကီးေတြ႐ွိတယ္။ စင္ကာပူဆုိရင္လည္း SingTel ရယ္၊ StarHub ရယ္၊ M1 ရယ္ ဒါပဲ႐ွိတာကိုး။ အဲဒါမ်ိုးလုပ္ဖုိ့အတြက္ အခု ေအာ္ပေရတာ ေခၚတာပါ။”
ဒါပထမဆံုး ေခၚတာေပါ့။ ေနာက္ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ လုပ္ခ်င္လုိ့ ဆက္သြယ္လာတာ အန္ကယ္တို့သိသေလာက္ ဘယ္ေလာက္ေလာက္႐ွိပါလဲ။ ဘယ္နုိင္ငံေတြက ပါ၀င္ပါလဲ။
“မွန္ပါတယ္။ အဲဒါေတြက အမ်ားၾကီးပဲ။ ဥေရာပ၊ အာ႐ွ၊ ဂ်ပန္လည္းပါတယ္။ အမ်ားၾကီးပါ။”
ဒါေတြေခၚျပီဆုိရင္ ဘယ္လို မူေဘာင္ေတြ ခ်ျပီးေ႐ြးခ်ယ္မွာပါလဲ။ ဥပမာ အသက္သာဆံုးေဈးနႈန္းနဲ့ ေပးနုိင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြကုိ ေပးမွာလား။
“အဲလိုေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေ႐ြးခ်ယ္တဲ့အဖြဲ့က ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းနဲ့လည္း ဆက္စပ္မႈမ႐ွိဘူး။ ၀န္ၾကီးဌာနနဲ့လည္း ဆက္စပ္မႈမ႐ွိဘူး။ သူက သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းပါ။ ဘာလုိ့လဲဆုိေတာ့ ဆက္စပ္မႈ႐ွိရင္ က်ေနာ္တုိ့ရဲ့ လြွႊမ္းမုိးမႈပါမွာစုိးလုိ့ သီးျခားေခၚတာပါ။ မူေတြ ေဘာင္ေတြက်ေတာ့ ဥပမာ တင္ဒါေခၚယူေရးအဖြဲ့႐ွိပါတယ္။ ေဒါက္တာကံေဇာ္ ဥကၠ႒လုပ္ျပီးေတာ့ေလ။ ဆက္သြယ္ေရးက ဒု၀န္ၾကီးတေယာက္ပဲ witness သေဘာမ်ိုးပါပါတယ္။ က်န္တာ ဆက္သြယ္ေရးက မဟုတ္ပါဘူး။”
ဆက္သြယ္ေရးက ၂၀၁၃ နွစ္၀က္ေလာက္မွာ လုိင္စင္ေပးလုိက္ရင္ ဆက္သြယ္ေရးက႑မွာ တယ္လီဖုန္း အပါအ၀င္ အင္တာနက္ အစ႐ွိသျဖင့္က ျပည္သူေတြအတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိ အဆင္ေျပသြားနုိင္မလဲ ဒါေလးေျပာျပေပးပါ။
“ဒါက လုပ္နုိင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြအေပၚမူတည္တယ္။ က်ေနာ္တုိ့က လာမယ့္နွစ္ကုိ အကုန္လံုး လက္႐ွိျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းေရာ၊ အဲကုမၸဏီေတြေရာဆုိရင္ အားလံုး တယ္လီဖုန္း density ကို ၂၇ ရာခုိင္နႈန္းတိုးတက္ဖို့ မွန္းထားပါတယ္။ အလုပ္႐ုံေဆြးေနြးပြဲေတြမွာလည္း ေျပာထားတယ္။ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးက လာမယ့္နွစ္မွာ ဖုန္း ၄ သန္းထည့္မယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တုိ့နဲ့ အတူတြဲေနတဲ့ ရတနာပံုတယ္လီပို့ကလည္း ၄ သန္းထည့္မယ္။ အခု အသစ္၀င္လာတဲ့ကုမၸဏီကက်ေတာ့ နွစ္၀က္ေလာက္မွ လုပ္ရမွာဆုိေတာ့ နွစ္ကုန္ေလာက္ဆို ၁ သန္းေလာက္ေတာ့ ၀င္နုိင္မယ္ မွန္းတယ္။ လာမယ့္နွစ္ တယ္လီဖုန္း ၁၀ သန္းေလာက္ ထပ္တုိးဖုိ့ မွန္းထားပါတယ္။”
အင္တာနက္အပိုင္းေရာ။
“အတူတူေပါ့ အဲထဲ အကုန္ပါပါတယ္။”
ဆက္သြယ္ေရး၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းလုိင္စင္နဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဆက္သြယ္ေရးအေနနဲ့ တျခား ျဖည့္စြက္ေျပာလုိတာ႐ွိရင္ ေျပာေပးပါ။
“လာမယ့္နွစ္မွာ ျပည္သူေတြကုိ ပိုေကာင္းမြန္တဲ့ တယ္လီဖုန္း၀န္ေဆာင္မႈ ေပးနုိင္ဖို့ ဆက္သြယ္ေရးနဲ့ ယွဥ္ျပိုင္ေဆာင္႐ြက္မယ့္ ေအာ္ပေရတာေတြ ေခၚတာပါ။ ဒီအတြက္လည္း ၾကိုဆုိပါတယ္။ တျခားမ႐ွိပါဘူး။”
