အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း အရင္ စစ္အာဏာ႐ွင္ေတြ စိတ္ၾကိုက္ေရးဆဲြ၊ မတရားတဲ့ နည္းေပါင္းစံု သံုးျပီး ျပ႒ာန္းထားခဲ့တဲ့ ၂၀၀၈ ဖဲြ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒထဲမွာ နိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ သမၼတကို ျပည္သူေတြ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ မရပါဘူး။ ကိုယ့္တိုင္း ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္ျပည္နယ္ကို အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္ သူေတြကိုလည္း ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္မရပါဘူး။
ဒီလိုပဲ ျမို့နယ္အဆင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးကိုလည္း ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္မရပါဘူး။ ေနာက္ဆံုးကုန္ကုန္ ကိုယ့္ရပ္ကြက္နဲ့ ေက်း႐ြာက အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးကိုေတာင္ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ ေပးမထားပါဘူး။ အဲဒီေလာက္ကို ဒီမိုကေရစီ အနွစ္သာရကင္းမဲ့တဲ့ ဖဲြ့စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကံအားေလ်ာ္စြာပဲ လြွႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းေတြ က်င္းပတဲ့အခါ ေအာက္ေျခ ရပ္ေက်းကိစၥေတြ ေဆြးေနြးၾက၊ ျငင္းခံုၾကရင္း ဥပေဒတခုေတာ့ ထြက္လာပါတယ္။
“ရပ္ကြက္ သို့မဟုတ္ ေက်း႐ြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒ” လို့ ေခၚပါတယ္။ ဒီ ဥပေဒမွာ ျပည္သူေတြကုိ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ေက်း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြကို တိုက္ရိုက္ မဟုတ္ေပမယ့္လည္း သြယ္၀ိုက္တဲ့နည္းနဲ့ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ေပးထားပါတယ္။ ဒီ အတြက္လည္း ျပည္ထဲေရး၀န္ၾကီးဌာနဟာ ၂၀၁၂ ဒီဇင္ဘာလထဲမွာ ေအာက္ေျခ ရပ္ေက်း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ လုပ္ဖို့ ညြွႊန္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ခုခ်ိန္ထိ တခ်ို့ေနရာေတြမွာ ေအာက္ေျခ ရပ္ေက်း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ လုပ္ေနဆဲ၊ တခ်ို့ လုပ္ျပီး၊ တခ်ို့ လုပ္တာ နည္းလမ္းမက်လို့ဆိုျပီး ေ႐ြွႊ့ဆိုင္းတာမ်ိုးေတြ ႐ွိခဲ့ပါတယ္။ ခုတပတ္ ဒီအေၾကာင္း ေဆြးေနြးတင္ျပသြားပါ့မယ္။
ေအာက္ေျခ ရပ္ေက်း ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုတဲ့အခါ အဓိကက်တဲ့ အခန္းက႑က ပါ၀င္လာသူေတြကေတာ့ ျမို့နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြပါ။ သူတို့ဟာ ေ႐ြးေကာက္ပဲြေကာ္မ႐ွင္လို အဖဲြ့မ်ိုးနဲ့ တူပါတယ္။ သူတို့ရဲ့တာ၀န္ကေတာ့ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ဥပေဒကို ျပည္သူေတြ သိေအာင္ ႐ွင္းျပေပးဖို့၊ ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ လုပ္တဲ့အခါ မွန္မွန္ကန္ကန္ ျဖစ္ေအာင္ ၾကီးၾကပ္မယ့္ ရပ္မိရပ္ဖေတြကို တာ၀န္ေပးဖို့၊ ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ႐ွိေအာင္ ၾကပ္မတ္ေပးဖို့ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ခက္ေနတာက လက္႐ွိ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြ ဆိုတာေတြဟာ ျမို့နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြက ခန့္အပ္ထားတဲ့သူေတြ၊ တနည္း သူတို့ ဩဇာခံေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥပါ။ ျပည္သူလူထုက တ၀က္တပ်က္ ဒီမိုကေရစီနည္းနဲ့ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္လိုက္လို့ အဲဒီလူေတြ ျပုတ္သြားရင္ သူတို့ ဩဇာခံ ဆံုး႐ႈံးသြားမွာျဖစ္သလို လက္႐ွိ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး အမ်ားစုကလည္း သူတို့နဲ့ ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနတဲ့ ေငြေရးေၾကးေရးနဲ့ အက်ိုးအျမတ္ေတြ၊ အျခား အက်ိုးစီးပြားေတြ ဆံုး႐ႈံးကုန္မွာ စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ ဒီေနရာ လက္မလြတ္ေရး ဆိုတာကို အစြမ္းကုန္ နည္းေပါင္းစံု နဲ့ ၾကိုးစားၾကပါေတာ့တယ္။
ဒီေနရာမွာ ပထမဦးဆံုးေပၚတဲ့ ျပဿနာက အခ်ိန္ျပဿနာပါ။ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ လုပ္ဆိုေတာ့ ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ ျပည္သူေတြသိေအာင္ ခ်ျပ ႐ွင္းလင္းရမယ့္အခ်ိန္ မ႐ွိေတာ့သေလာက္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီကေနတဆင့္ လက္႐ွိအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ျဖစ္ေနသူေတြက မသမာမႈေတြလုပ္ဖို့ အခြင့္အလမ္းလည္း ရသြားေစပါတယ္။ ဥပေဒထဲမွာ ပါတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ေ႐ြးခ်ယ္ေရးနည္းလမ္းကေတာ့ အိမ္ေထာင္စု ကိုယ္စားလွယ္ေတြပါတဲ့ အစည္းအေ၀းကေန ၁၀ အိမ္စု ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေ႐ြးခ်ယ္၊ အဲဒီကိုယ္စားလွယ္ေတြ တၾကိမ္ျပန္စုစည္းျပီး သူတို့ထဲကေန အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး တေယာက္ကို ေ႐ြး အဲဒီစနစ္ ျဖစ္ပါတယ္။
အားလံုးသိၾကတဲ့အတိုင္း ျမန္မာနိုင္ငံ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွာ ေနထိုင္ရာ အိမ္လိပ္စာ၊ ေနထိုင္တဲ့ မိသားစု၊ အဲဒီလိပ္စာနဲ့ စာရင္းအတုိင္းပါတဲ့ သန္းေခါင္စာရင္း ေခၚ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ထပ္တူက်တဲ့ မိသားစု အေတာ္႐ွားပါတယ္။ အဲဒီမွာ အိမ္ေထာင္စု ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ပါ၀င္ခြင့္ ရ၊ မရ ျပဿနာ စျပီး ႐ွိပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ မိသားစုေတြကို ၁၀ အိမ္စု တစုစီ စုစည္းဖို့ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ေနအိမ္၊ တိုက္ခန္း တဆက္တစပ္တည္း ႐ွိသူေတြကို တစုစီ စုစည္းဖို့ျဖစ္ေပမယ့္ လက္႐ွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတြကေတာ့ သူတို့ ေသခ်ာေပါက္ ျပန္ျပီး အေ႐ြးခံရဖို့ ၁၀ အိမ္စု အဖဲြ့ေတြကို လိုသလို စုပါတယ္။ တကယ္လို့ အဲလို မလုပ္ရင္ ပထမအဆင့္ ၁၀ အိမ္စု ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ အေ႐ြးခ်ယ္မခံရရင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ျပန္ျဖစ္ဖို့ အခြင့္အလမ္းလည္း နည္းသြားမွာမို့ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါတင္မက တခ်ို့ ရပ္ကြက္နဲ့ ေက်း႐ြာေတြမွာဆိုရင္ ကိုယ္စားလွယ္ စနစ္တက် ေ႐ြးတာေတာင္ မလုပ္ေတာ့ဘဲ ကိုယ့္လူေတြနဲ့ကိုယ္ ကိ်တ္ဖဲြ့၊ ကိုယ့္လူေတြ ၁၀ အိမ္စု ကိုယ္စားလွယ္ထဲ အမ်ားစုပါေအာင္လုပ္ စတဲ့ မသမာမႈေတြ အမ်ားၾကီး ျမင္ေတြ့ၾကရပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ စိတ္မေကာင္းျဖစ္စရာက ဒီ ျမန္မာျပည္တ၀ွမ္း ၆ ေသာင္းေက်ာ္တဲ့ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြဟာ ျပည္သူေတြအတြက္ အသက္တမွ် အေရးၾကီးတယ္ဆိုတာကို နိုင္ငံေရးပါတီၾကီးေတြနဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ လုပ္ေနပါတယ္ ဆိုတဲ့ အဖဲြ့အစည္းေတြက ေလးနက္မႈမ႐ွိၾကတာပါပဲ။ ေလးနက္မႈမ႐ွိတဲ့အတြက္လည္း ဒီ ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ျပည္သူေတြကို အသိဥာဏ္ေပးတာ၊ ေ႐ြးခ်ယ္ပဲြေတြ မွန္မွန္ကန္ကန္ျဖစ္ေအာင္ ၀ိုင္း၀န္း ေစာင့္ၾကည့္ေပးတာ၊ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ျပည္သူေတြထဲက ျပည္သူတေယာက္လည္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ေအာက္ေျခကိစၥ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေပးတာ မေတြ့ရသေလာက္ နည္းပါတယ္။ တခ်ို့ လြွႊတ္ေတာ္အမတ္ နည္းနည္းေလးေလာက္ကပဲ ဒီကိစၥ ေလးနက္တာ ေတြ့ရပါတယ္။
ဒီအတြက္လည္း ျပည္သူေတြဟာ သူတို့ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ အုပ္ခ်ဳပ္မယ့္သူေတြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးျဖစ္လာေရး တတ္သေလာက္၊ မွတ္သေလာက္၊ နားလည္သေလာက္နဲ့ ေအာက္ေျခမွာ တိုက္ပဲြ၀င္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အခု အေျခအေနဟာ တတိုင္းျပည္လံုးမက တကမၻာလံုးၾကားေအာင္ ဒီမိုကေရစီ၊ ဒီမိုကေရစီ ဆိုျပီး ေၾကြးေၾကာ္ေနတဲ့ နိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ ျပည္သူေတြရဲ့ တကယ့္လိုလားခ်က္၊ တကယ့္ ဒီမိုကေရစီ အနွစ္သာရ ဘာလဲဆိုတာ သိၾကပါရဲ့လားလို့ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္ အေျခအေန ျဖစ္ေနပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
