ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္သတၱပတ္အတြင္း ဧရာ၀တီတိုင္းနဲ့ ရန္ကုန္တိုင္းတို့မွာ အခ်ိန္အခါ မဟုတ္ မိုး႐ြာသြန္းခဲ့တဲ့အတြက္ ရိတ္သိမ္းျပီးနဲ့ ရိတ္သိမ္းဖို့ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ စပါးခင္းေတြ ေရျမုပ္ပ်က္စီးကုန္ပါတယ္။

ရန္ကုန္နဲ့ ဧရာ၀တီတုိင္း နွစ္ခုေပါင္းရင္ လယ္ေျမဧက ၅ သိန္းနဲ့ ၁ သန္းေလာက္အထိ မုိးမိျပီး ၅၀ ရာခုိင္နႈန္း ပ်က္စီးကုန္တဲ့အတြက္ အျမန္ဆံုး ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးဖို့ ျမန္မာနိုင္ငံ ေတာင္သူလယ္သမား အသင္းက ဒီေန့ တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

လယ္ပ်က္စီးမႈ အေျခအေနေတြကို ကုိယ္တုိင္သြားေရာက္ ကြင္းဆင္းေလ့လာတဲ့ ေတာင္သူ လယ္သမားအသင္းက ေဒါက္တာစုိးထြန္းကုိ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဧရာ၀တီတုိင္းဘက္မွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပုိင္းက မုိး႐ြာသြန္းျပီး လယ္ေတြ ဘယ္ေလာက္အထိ ပ်က္စီးမႈ႐ွိပါလဲ။

“က်ေနာ္က အခု လယ္သမားေတြနဲ့ ေတြ့ဖို့ ေဒးဒရဲေရာက္ေနတယ္။ ဒီမွာေတာ့ ေခါက္ၾကီး စပါး ေပၚဆန္းစိုက္တဲ့သူေတြအတြက္ ထိခုိက္မႈ႐ွိတယ္၊ သူတို့က ရိတ္တဲ့အခ်ိန္ေနာက္က်တာကိုး၊ သက္ၾကီးစပါးျဖစ္လို့။ ရိတ္သိမ္းဆဲျဖစ္ေတာ့ ရိတ္သိမ္းျပီး ေကာက္လိႈင္းစည္းေတြကုိ ကန္သင္းေပၚတင္ထားတာေလ၊ အၾကမ္းဖ်င္းေတာ့ ဧက ၁ သိန္းေက်ာက္ေလာက္ ေဒးဒရဲမွာ ထိခုိက္တယ္။”

တျခား ေမာ္ကၽြန္းတို့မွာလည္း ျဖစ္တယ္လို့ ၾကားတယ္။

“ေမာ္ကၽြန္းလည္း ျဖစ္တယ္။ ကြမ္းျခံကုန္း၊ ေကာ့မႉး၊ ဒလ၊ တြံေတး၊ ဖ်ာပံုနဲ့ က်ိုက္လတ္ အထူးသျဖင့္ ေပၚဆန္းစိုက္တဲ့သူေတြ ပို ထိခုိက္တယ္။”

အားလံုး ျမို့နယ္ေပါင္းရင္ လယ္ဧက ဘယ္ေလာက္ပ်က္စီးတယ္လို့ ခန့္မွန္းရလဲ။

“ထိခုိက္ ဧက အနည္းဆံုး ၅ သိန္းနဲ့ ၁ သန္းၾကား ႐ွိနုိင္ပါတယ္။”

လယ္သမားေတြအေနနဲ့ စပါးရိတ္ရာသီမွာ လယ္ေတြ ေရျမုပ္ျပီး စပါးပ်က္စီးတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္ အခက္အခဲ႐ွိလာနုိင္လဲ။

“အခုလက္႐ွိ သူတို့ေျပာတာေတာ့ အေၾကြးေခ်းတာ ျပန္မဆပ္နုိင္ျဖစ္ေနတယ္။ လယ္ေတြ ပ်က္စီးသြားေတာ့ ေနာင္ ထပ္စိုက္ဖို့လည္း အရင္းနွီးမ႐ွိ ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ့က နိုင္ငံေတာ္သမၼတဆီေရာ၊ က်န္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု အစုိးရ၀န္ၾကီး၊ တုိင္းေဒသၾကီး ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ဆီေရာ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ့ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာ္မတီေရာ၊ က်န္တဲ့ USAID (အေမရိကန္အကူအညီေပးေရးအဖြဲ့)၊ FAO (ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာနွင့္စုိက္ပ်ဳိးေရးအဖြဲ့)၊ ADB (အာ႐ွဖြံ့ျဖိုးေရးဘဏ္) တို့ တျခားအဖြဲ့ေတြကိုလည္း အေရးတၾကီး အကူအညီေပးဖုိ့ ေမတၱာရပ္ခံစာေတာ့ ပို့ထားပါတယ္။ ဒီေန့လည္း က်ေနာ္တို့ ဂ်ာနယ္တုိက္က သတင္းေထာက္ေတြ၊ ႐ုပ္သံမီဒီယာေတြလည္း ေခၚလာျပီး ဒီအေျခအေနကုိ လယ္သမားေတြနဲ့ ေတြ့ခုိင္းတယ္။ အဓိကက ျဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကုိ အေရးေပၚအေျခအေန ျပန္ကူညီေပးမွပဲ လယ္သမားေတြဘ၀ ျပန္လည္ စား၀တ္ေနေရးဘ၀ ျပန္ေျပလည္လာမယ့္ အေနအထား႐ွိပါတယ္။”

အန္ကယ္တို့ အသင္းအေနနဲ့ေရာ လယ္သမားေတြကုိ လတ္တေလာမွာ ဘာေတြ ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးမႈ ႐ွိေနျပီလဲ။

“လတ္တေလာ သူတို့ေတာင္းဆုိတဲ့အထဲ ပထမတခ်က္က တာေပၚလင္ပိတ္ေတြ လိုခ်င္တယ္ဆုိေတာ့ အလိတ္ ၂၀၀ ေလာက္ ၀ယ္ျပီး လိုအပ္တဲ့ ေဒသေတြ ျဖန့္ေ၀ေပးတာေတာ့ ႐ွိတယ္။ နံပါတ္ ၂ က သူတို့ ေျခြေလွ့စက္၀ယ္ခ်င္တယ္ဆုိေတာ့ ေျခြေလွံစက္ ၁၀ လံုးကို သက္ဆုိင္ရာ ျမို့နယ္အလုိက္ သူတို့ေတာင္းတဲ့ ျမို့နယ္ေတြအလုိက္ေပါ့။ ေဒးဒရဲ ၃ လံုး၊ ဖ်ာပံု ၃ လံုး၊ ေမာ္ကၽြန္း ၁ လံုး၊ ဒလ ၂ လံုး၊ ေကာ့မႉး ၁ လံုးေပါ့ စီစဥ္ေပးဖို့ ႐ွိတယ္။ ေနာက္ အေျခာက္ခံစက္ ၂ လံုးကုိ ေဒးဒရဲနဲ့ တြံေတးမွာ တပ္ဆင္ေပးမယ္။ ျပဿနာက စပါးေရာင္းဖုိ့ အခက္အခဲျဖစ္ေနတယ္။ ေပၚဆန္းစပါးကို ၀ယ္မယ့္သူမ႐ွိဘူး။ ေလာေလာဆယ္ အစည္းအေ၀းလုပ္ေနတာေတာ့ လယ္သမားေတြကုိ အဖြဲ့ဖြဲ့ျပီး က်ေနာ္တုိ့ အမ်ားပိုင္ေကာ္ပုိေရး႐ွင္းက ေခ်းေငြနဲ့ စပါး တင္း ၂ သိန္း (သိန္း ၄၀၀၀ ဖိုး) ၀ယ္ေပးဖုိ့ စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။”

မုိးထိျပီး စပါးပ်က္စီးတဲ့အေပၚမွာ ျပည္ပတင္ပုိ့မယ့္အေျခအေန နစ္နာမႈေတြ ႐ွိနုိင္မလား။

“ပုိ့တဲ့အပုိင္းထိေတာ့ က်ေနာ္တုိ့မေျပာနုိင္ေသးဘူး။ လတ္တေလာမွာ ပ်က္စီးသြားတဲ့ မုိးစုိစပါးေတြအတြက္ကုိ တလင္းမ႐ွိတဲ့အတြက္ မုိးကာစေတြနဲ့ ခင္းျပီး စပါးလွမ္းတဲ့စနစ္ေပ့ါေနာ္၊ တလင္းမ႐ွိေတာ့ ေျခြေလွ့စက္လိုတယ္။ ေနာက္ စပါးေတြကုိ ဒီအတုိင္းပစ္လုိက္မယ္ဆုိရင္ ဒီအတုိင္းပစ္လုိက္မယ္ဆုိရင္ အက်ဳိးအေက်မ်ားျပီး ဖြဲျဖစ္သြားမွာစုိးလုိ့ အေျခာက္ခံျပီး လုပ္ေပးတာတုိ့၊ ဒါေတြကလည္း လတ္တေလာျဖစ္တဲ့စပါးကုိ ရသေလာက္ျပန္ျပီးေတာ့ recover ရေအာင္ အေရးေပၚျပင္ဆင္တဲ့ အပုိင္းေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ကယ္နုိင္မလဲအေပၚမွာပဲ မူတည္တာေပါ့။ လက္႐ွိအေနအထားမွာေတာ့ က်ေနာ္တုိ့အသင္းရယ္ ျမန္မာနုိင္ငံ ဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္ရယ္တုိ့နဲ့ ေပါင္းျပီး လုပ္ေနတာေပါ့။ က်န္တဲ့အဖြဲ့အစည္းေတြ၊ လူေတြကေတာ့ စိတ္၀င္စားမႈ မ႐ွိေသးပါဘူး။”

စာရင္းအရ စပါးပ်က္စီးမႈက ဘယ္ေလာက္ရာခုိင္နႈန္းေလာက္ ႐ွိလဲ။

“အနည္းဆုံးက မုိးမိတဲ့ေနရာေတြမွာဆုိရင္ ၅၀ ရာခုိင္နႈန္းက လုံး၀ပ်က္စီးသြားတယ္။ စပါး ၁ ဧက တင္း ၄၀ ထြယ္မယ္ဆုိရင္ တင္း ၂၀ ရရင္ ကံေကာင္းတာေပ့ါ။”

တျခားဘာမ်ားျဖည့္စြက္ေျပာလုိတာ ႐ွိပါသလဲ။

“က်ေနာ္တုိ့ အယူအဆအရဆုိရင္ နာဂစ္တုိ့၊ မုန္တုိင္းတုိ့၊ ငလ်င္တုိ့လုိမဟုတ္ဘဲ မုိးေလး႐ြာလုိက္တယ္ ဆုိေပမယ့္လည္း လယ္သမားေတြရဲ့ဘ၀မွာေတာ့ သဘာ၀ေဘးအနၱရာယ္ၾကီး က်ေရာက္တယ္ဆုိတာကုိ အသိအမွတ္ျပုဖုိ့ လုိတယ္။ ဒါနဲ့ပတ္သက္ျပီး အျမန္းဆုံး ကူညီလုပ္ေဆာင္ေပးဖုိ့ အစုိးရအဖြဲ့၊ အတုိက္အခံပါတီေတြေရာ၊ နုိင္ငံတကာ အကူအညီေပးေရးအဖြဲ့ေတြကုိေရာ အားလုံးကုိ က်ေနာ့္အေနနဲ့ တုိက္တြန္းလုိပါတယ္။”