ႏုိင္လြတ္လုံဥပေဒ၊ အဂတိလုိက္စားမႈ အပါအ၀င္ မူခင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လူမႈကြန္ရက္ကေန ေမးျမန္းလာတာေတြကုိ ဦးေက်ာ္ေဇယ် (ဥပေဒပညာရွင္၊စာေရးဆရာ) အား ဒီဗြီဘီ သတင္းေထာက္ ေနရီရီက ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းထားပါတယ္။
ေမး။ အဂတိလိုက္စားမႈကိစၥတစ္ခုမွာ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနရျပီး တရားစဲြခံေနရသူတဦးက ျဖစ္စဥ္အမွန္ကို အမႈအတြက္ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးမည္ဆိုပါက အမႈက ကင္းလြတ္ခြင့္ ရႏိုင္ပါသလား
ေျဖ။ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးတယ္ ဆိုတာက အမႈစဲြမတိုင္ခင္မွာေပးမွ ေျဖာင့္ခ်က္ျဖစ္တယ္။ သူရဲ႕အျဖစ္မွန္ကို အမႈမွာ ပါဝင္ပတ္သက္၊ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ဟာေတြကို သူေျပာျပတာေပါ့။ အမႈတင္ၿပီးမွ ေျပာတဲ့ဟာကေတာ့ ေျဖာင့္ခ်က္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး ဝန္ခံခ်က္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ Investigation Period မွာ သူ႔သေဘာနဲ႔သူ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ၿပီးေတာ့ ဝန္ခံေျဖာင့္ခ်က္ ေပးခ်င္ပါတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာလာတဲ့အခါမွာ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ ၆၄ အရ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းနဲ႔ ယူတာေပါ့ကြယ္။ အဲဒီေတာ့ ေျဖာင့္ခ်က္ရဲ႕သေဘာအရ ကိုယ္လြတ္ရံုးၿပီး တျခားသူကို အျပစ္ပံုခ် တာမ်ဳိးက ေျဖာင့္ခ်က္မဟုတ္ပါဘူး။ ေျဖာင့္ခ်က္ဆိုတာ သူကိုယ္တိုင္ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့အခ်က္နဲ႔ က်န္တဲ့ပုဂိၢဳလ္ေတြ က်ဴးလြန္တဲ့အခ်က္ကို ဝန္ခံတဲ့ ေျပာဆိုတဲ့အခ်က္ကိုေျပာတာ။
ဒီေတာ့အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့.. ဆိုၾကပါစို႔.. တရားခံက ၄ ဦးျဖစ္ေနတယ္၊ သူတို႔ကုိ ဖမ္းလိုက္ၿပီး မယံုလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေက်ာ္ေစာသတင္းနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ စစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ၊ ဒီထဲက ပုဂိၢဳလ္ေတြရဲ႕ထြက္ခ်က္အရ အမႈကေပၚတယ္။ က်ဴးလြန္ရန္အေၾကာင္းရိွတယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ ေတြေပၚေနၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ျပင္ပသက္ေသခံ အေထာက္အထား ရွာမရဘူး ဆိုပါေတာ့။ အဲလို ရွာမရဘူးဆိုရင္ ဒီထဲက ပုဂၢိဳလ္တဦးကို အစိုးရသက္ေသနဲ႔ပဲ လုပ္ရေတာ့မွာေပါ့။ အဲဒါဆုိရင္ေတာ့ သူ႔အလိုအေလ်ာက္ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးခ်င္တဲ့သူ ရိွမယ္ဆိုရင္ သူ႔ရဲ႕ေျဖာင့္ခ်က္ကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ အမႈကို တည္ေဆာက္သြားရင္ေတာ့ ဒါက အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ ရိွသြားတာေပါ့။ ဒါဆိုရင္ သူက အစုိးသက္ေသျဖစ္တဲ့အတြက္ အမႈက ကင္းလြတ္ခြင့္ရတယ္။ သို႔ေသာ္ အမႈတည္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ တျခားကလည္း သက္ေသအေထာက္အထားေတြက ရိွထားၿပီးေတာ့မွ သူ႔သေဘာနဲ႔သူ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးခ်င္ တယ္လို႔ေျပာရင္ ဒါက သိပ္ၿပီး အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈရိွမွာ မဟုတ္သလို အစုိးရသက္ေသအေနနဲ႔လည္း ပါဝင္လာႏိုင္စရာရိွမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
အဲဒီေတာ့ ၿခံဳၿပီးေျပာရရင္ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးတဲ့ သူက အမႈကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ရႏိုင္သလား ဆိုတာက ေစာေစာကေျပာသလို တျခားအခ်က္အလက္ အေထာက္အထားေတြမရိွဘူး၊ သူတို႔ရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္အရ အမႈကေပၚ ေပါက္လာတာဆိုရင္ ဒီထဲက ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ေယာက္က အားလံုးကို ဖြင့္ခ်ပါမယ္ဆိုၿပီး သူ႔သေဘာဆႏၵအရ လြတ္လပ္စြာ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးတဲ့ဟာကို အသံုးၿပဳၿပီးေတာ့ အမႈမွာ တည္ေဆာက္မယ္၊ စစ္ေဆးမယ္ဆိုရင္ အစုိးရသက္ေသအျဖစ္ ပါဝင္တဲ့လူဟာ အမႈက ကင္းလြတ္ခြင့္ရပါတယ္လို႔ ေျဖခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ က်ေနာ္က ရဲစခန္းမႉးတေယာက္ပါ။ ႏိုင္လြတ္လံုဥပေဒလို႔ ေျပာေနၾကတဲ႔ ႏိုင္ငံသား မ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာလံုျခံဳမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒ ျပ႒ာန္းျပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ရဲစခန္းတာ၀န္ခံမ်ားအေနနဲ႔ အခက္အခဲတခ်ိဳ႕ရိွလာပါတယ္။ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအရ အမႈဖြင့္ေပးရတာ ကိစၥမရိွေပမယ့္ ျပသနာေပါင္းစံုကိုလာတိုင္ျပီး အမႈ မဖြင့္ေပးရင္ တိုင္မယ္ေတာမယ္ဆိုတဲ့ ျခိမ္းေျခာက္ေျပာဆိုမႈေတြေၾကာင့္ အခက္ေတြ႔ေနရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္လြတ္လံုဥပေဒပါ ၈(စ) နဲ႔ အမႈလာဖြင့္တဲ႔အခါ ဒီျပ႒ာန္းခ်က္ နဲ႔ျငိစြန္းေၾကာင္း ဘယ္လို မွတ္ယူေကာက္ခ်က္ခ်ႏိုင္မလဲဆိုတာကုိ သိပါရေစ။
ေျဖ။ ႏိုင္ငံသားမ်ားလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ဆိုင္ရာလံုျခံဳမႈကို ကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၈၊ အဲဒီမွာ နစ္နာမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ နစ္နာသူေတြက တိုင္ၾကားႏိုင္တယ္။ ဒီလို တိုင္ၾကားတာကိုမွ လက္မခံဘူး၊ အမႈမဖြင့္ေပးရင္ အဲဒီလူကို အေရးယူရမယ္လို႔ ပါပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဥပေဒညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း လုပ္ရံုပဲေပါ့။ ဥပမာ ၈ (ဂ) ဆိုပါစို႔။ သူက ကိရိယာတခုခုနဲ႔ ေျပာဆိုေနၾကတာကို ၾကားျဖတ္ၿပီး နားေထာင္တာကို အေနာင့္အယွက္ျပဳတာမ်ဳိးဆိုရင္ ဒီဥပေဒ ပုဒ္မနဲ႔ ျငိတာေပါ့။ တိုင္တဲ့သူက လာတိုင္ၿပီဆိုရင္.. ေကာင္းၿပီ.. သူက က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ ၁၅၄ အရ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ ေျပာတာကိုး။ ေရးထားၿပီးေတာ့ သူကိုယ္တိုင္ႏႈတ္ကေျပာ၊ တိုင္ၾကား၊ မွန္ရင္လက္မွတ္ထိုး ေပါ့။ ဥပေဒအရ ဖြင့္မယ္ဆိုရင္ ဖြင့္ေပါ့။
တခုရိွတာက အမႈစစ္ရဲမ်ားက အမႈကို လာတိုင္တယ္ဆိုရင္ သူတို႔က ဘာကို အရင္စဥ္းစာလဲဆိုေတာ့ တိုင္တဲ့သူ တိုင္တာ ဟုတ္ရဲ႕လား၊ အတိုင္ခံရတဲ့သူကေကာ ျပစ္မႈက်ဳးလြန္တာ ဟုတ္ရဲ႕လား၊ ဒါကို ေခါင္းထဲထည့္ပါတယ္။ က်ဳးလြန္တဲ့သူက အျပစ္ရိွလား၊ မရိွဘူးလား ဆိုတာ သူက စဥ္းစားပါတယ္။ အမွန္က ရဲက အဲဒီအထိ စဥ္းစားစရာ မလိုဘူး။ အတိုင္ခံရတဲ့သူ အျပစ္မရိွဘူး၊ ရိွတယ္ဆိုတာကို စဥ္းစားရမွာက တရားရံုးကပါ။ ရဲက ဘာလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ အေထာက္အထား ခုိင္ခိုင္မာမာ ျပႏိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ကို ေတာင္းရံုပဲ။ အခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္ျပည့္စံုစံု ရိွလို႔၊ အမႈကို တည္ေဆာက္လို႔ ရႏိုင္တဲ့ အေနအထားရိွေနၿပီ၊ အတိုင္ခံရတဲ့သူက ျပစ္မႈကို က်ဳးလြန္ေနတဲ့ဟန္ ေပါက္ေနၿပီဆိုရင္ ျပစ္မႈကို စဲြတင္ေပးလိုက္ေပါ့။ တရားခံက်ဳးလြန္တယ္၊ မက်ဳးလြန္ဘူးဆိုတာ သူမစဥ္းစားပါနဲ႔။ ဒီအထိ စဥ္းစားတဲ့အခါက်ေတာ့ အမႈကို ဖြင့္ေပးရေကာင္းမလား၊ မေကာင္းလား၊ စသျဖင့္ ဒီအထိ စဥ္းစားရင္ အလုပ္လုပ္ရတာ ခက္ခဲပါတယ္။ အမွန္က လိပ္ျပာလံုလံုနဲ႔ အေထာက္အထားေပးပါ။ ခိုးနားေထာင္တယ္၊ ေႏွာင့္ယွက္တယ္ဆိုရင္ ဘယ္အေထာက္အထားနဲ႔ တိုင္တာလဲ ဆိုတာကို ေတာင္းလိုက္ရံုပါပဲ။ တိုင္တယ္ဆိုကတည္းက သူ႔မွာ အေထာက္အထားရိွရမွာေပါ့။ မရိွရင္လည္း မရိွတဲ့အေလ်ာက္ အမူကို ပိတ္သိမ္းလိုက္ေပါ့။ ရုပ္သိမ္းရင္သိမ္း၊ လဲြေျပာင္းရင္ေျပာင္း၊ ရဲလုပ္ထံုးလုပ္နည္း ရိွၿပီးသားပဲ။ အမႈဖြင္႔ရမွာကို စိုးရိ္မ္ေနစရာမလိုပါဘူး။ အခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္ျပည့္စံုစံုရိွလို႔၊ အမႈကို တည္ေဆာက္လို႔ ရႏိုင္တဲ့ အေနအထားရိွေနၿပီဆိုရင္ တည္ေဆာက္လိုက္ပါလိုပဲ ေျဖၾကားေပးခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ အခုေနာက္ပိုင္းျဖစ္ပြားတဲ႔ မႈခင္းေတြမွာ လူငယ္လူရြယ္ေတြ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈ မ်ားျပားလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ တရားရံုးေရာက္တဲ႔အခါ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူဘက္မွ အသုိင္းအ၀ုိင္းေတြအေနနဲ႔ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူဟာ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့သူျဖစ္ေၾကာင္းကို နည္းလမ္းမ်ိဳးစံုသံုးျပီး တရားရံုးမွာ သက္ေသျပၾကပါတယ္။ ရိုးရိုးသား သားသက္ေသျပတာေတြရိွသလို၊ မသမာတဲ႔နည္းလမ္းေတြသံုးျပီး အေထာက္အထား ခိုင္လံုေအာင္ျပၾကလို႔ ျဖစ္တဲ႔ အမႈကႀကီးေပမယ္႔ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ျပီးသြားတဲ့ အမႈေတြလည္း ရိွေနပါတယ္။ ကေလးသူငယ္ျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသျပတာကို ဥပေဒက ဘယ္လိုခြင့္ျပဳထားပါသလဲ။
ေျဖ။ တရားခံဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးကေတာ့ ဥပေဒေပးထားတဲ့ေဘာင္အတြင္း ခုခံေခ်ပခြင့္ ရိွပါတယ္။ ဒါကိုေတာ့ အျပစ္ေျပာစရာ မလိုပါဘူး။ မမွန္ကန္တဲ့နည္းကို သံုးလား၊ မသံုးလားဆိုတာ အရင္ၾကည့္တာကိုး။ ဥပေဒမွာက ၇ ႏွစ္ေအာက္ရိွတဲ့ ကေလးေတြ ျပစ္မႈက်ဳးလြန္တယ္ဆိုရင္ ဆင္ျခင္ဉာဏ္နည္းပါတဲ့အတြက္ သူတုိ႔ဟာ ျပစ္မႈမေျမာက္ဘူးလို႔ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒမွာ ဆိုထားၿပီးသားပါ။ ၇ ႏွစ္၊ ၁၂ ႏွစ္ ၾကားဆိုလည္း ဆင္ျခင္ႏိုင္တဲ့သေဘာ မျပည့္စံုေသးဘူးဆိုရင္ ျပစ္မႈမေျမာက္ပါဘူး။ ယတိျပတ္မဟုတ္ဘူး။ သူရဲ႕ဆင္ျခင္ဉာဏ္တရားက အက်ဳိးနဲ႔ အေၾကာင္းကို နားလည္ႏိုင္စြမ္း ရိွ၊ မရိွေပၚမွာ မူတည္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးမ်ားဟာ ပူအိုက္တဲ့ ဒီႏိုင္ငံမွာ ေသြးဆူၾကတာမ်ားတယ္။ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ကို မွတ္တမ္းမ်ားအရ rape cases ေတြေတာင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရိွတယ္။ “အစိုးရနဲ႔ အုန္းၾကိဳင္”ဆိုတဲ့စီ ရင္ထံုးလည္းရိွပါတယ္။ ၁၉၁၈ ေအာက္ျမန္ျပည္ စီရင္ထံုး၊ စာမ်က္ႏွာ ၉၆ မွာ ၁၂ ေအာက္မ႔ိုလို႔ အျပစ္မရိွဘူးလို႔ ယတိျပတ္ မေျပာရဘူး။ ၁၂ ေအာက္ဆိုေပမယ့္ အက်ဳိးအေၾကာင္းနဲ႔ စဥ္းစားနိုင္တယ္ဆိုရင္ သူ႔ကို ထိုက္တန္တဲ့ ျပစ္မႈေပးရမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကေလးသူငယ္ ဟုတ္၊ မဟုတ္ဆိုတာ ျပၾကတာေပါ့။
တခ်ဳိ႕က်ေတာ့ အသက္ကိုျပတဲ့အခါ ဇာတာကို ျပၾကတာေပါ့။ ေက်ာင္းဝင္ပံုစံေတြ ျပတာေပါ့။ အသက္ႀကီးတာကို ငယ္ေအာင္လုပ္တားတာ၊ ငယ္တာကုိ ႀကီးေအာင္လုပ္ထားတာ ေတြရိွတယ္။ ေက်ာင္းဝင္ပံုစံကလည္း ယတိျပတ္မွန္တယ္ေျပာလို႔ မရပါဘူး။ အဓိကေတာ့ ေမြးစာရင္းေပါ့။ သန္းေခါင္စာရင္း၊ မွတ္ပံုတင္ရိွမယ္။ အဓိကေတာ့ ဆရာဝန္ေတြရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္ကို သက္ေသခံဥပေဒပုဒ္မ ၄၅ အရ ေတာင္းခံရတာေပါ့။ ဆရာဝန္က ကိုယ္အေလးခ်ိန္၊ အရပ္အျမင့္ရိွမယ္၊ အေပၚသြားေအာက္သြားေတြ စံုမစံု၊ ခ်ဳိင္းေမြး၊ အဂၤါစပ္အေမြး စသည္တို႔ကုိ စစ္ေဆးတယ္။ ဒါေတြေပၚမွာမႈတည္ၿပီး ဆရာဝန္မ်ားက အသက္အရြယ္ကို ထင္ျမင္ခ်က္ေပးတာပါ။ ဒီ opinion ကို ေစာေစာက အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ တိုက္လိုက္ရင္ အနီးစပ္ဆံုးအသက္အရြယ္ကို ရတာ့ေပါ့။
ဒါနဲ႔မၿပီးေသးဘူး တရားရံုးမ်ားလက္စဲြစာပုဒ္ ၆၂၅ မွာဆရာဝန္ရဲ႕ opinion ရိွသည့္တိုင္ တရားသူႀကီးမ်ားက သူကိုယ္တိုင္လည္း စစ္ေဆးႏိုင္ခြင့္ရိွတယ္။ တရားခံဘက္က သူ႔အခြင့္အေရးအရ ထုေခ်တာကို အျပစ္မေျပာပါနဲ႔။ ဒါေၾကာင့္ အသက္န႔ဲပက္သက္ၿပီး ငယ္ရြယ္တိုင္း၊ ၁၂ ႏွစ္မျပည့္တိုင္း အမႈက လြတ္ရမယ္လို႔ မဆိုလိုဘူး။ အျပစ္ေပးထားတဲ့ သာဓကေတြရိွတယ္လို႔ ေျဖၾကားေပးခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ က်မတို႔ႏွစ္ေယာက္ ႏွစ္ဦးသေဘာတူကြာရွင္းျပီးျဖစ္လို႔ တရားရံုးကလည္း ကေလးစရိတ္အတြက္ လစဥ္ ေပးေဆာင္ရမည့္ ေငြပမာဏကို သတ္မွတ္ေပးျပီးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တလလာက္ပဲေပးျပီး ေနာက္ထပ္ မေပးေတာ့ပါ။ ေရွာင္ေနပါတယ္။ ပံုမွန္ကေလးစရိတ္ရေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတာ သိလိုပါတယ္။
ေျဖ။ ကေလးစရိတ္ေလွ်ာက္တာက က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ ၄၈၈ အရပါ။ ခုေတာ့ ကေလးစရိတ္က ၅၀၀၀၀ ေပ့ါ။ တရားရံုးက သတ္မွတ္ေပးၿပီးၿပီဆိုရင္ ဒီအမိန္႔ကို တရားဝင္ ကူးထားဖို႔ လုိတယ္။ တခ်ဳိ႕ကမေပးဘဲ ပ်က္ကြက္တာကိုး။ သူက မေပးဘူးဆိုရင္ က်င့္ထံုးဥပေဒပုဒ္မ ၄၈၈ (၂) အရ တရားရံုးကိုသြားၿပီးေတာ့ ခ်မွတ္ထားတဲ့အမိန္႔ကို တင္ျပရမွာေပါ့။ အဲလိုဆိုရင္ တရားရံုး ဝရမ္းထုတ္ပါတယ္။ အာမခံေပးရင္လည္း ေပးမွာေပါ့။ အာမခံ မရႏိုင္ တာလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မွာေပါ့။ ေပးစရာရိွတာ ေပးရမွာေပါ့။ အဲလိုမွ မေပးႏိုင္ေသးရင္ ေထာင္တလ ခ်ႏိုင္ေသး ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလို အမိန္႔ခ်တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ဖိုလိုတာေပါ့။ မေပးဘူးဆိုရင္ ၄၈၈ (၂) အရ ဆက္တိုင္ပါ။ ဆက္ၿပီးေတာ့ တရားရံုးက အေရးယူပါလိမ့္မယ္လို႔ အၾကံေပးခ်င္ပါတယ္။
ေမး။ ရဲစခန္းက တရားခံတေယာက္ကို အခ်ိန္ ဘယ္ေလာက္ၾကာသည္အထိ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခြင့္ ရိွပါသလဲ။ ေရွ႕ေန မငွားႏိုင္တဲ႔ တရားခံတေယာက္ကို အစိုးရက ဘယ္လိုအကူအညီေပးပါသလဲ။
ေျဖ။ ဒါကေတာ့ ဖဲြ႔စည္းပံုမွာလည္း ပါပါတယ္။ ရဲစခန္းဆိုတာ ၂၄ နာရီထက္ လူတေယာက္ကို ပိုၿပီးခ်ဳပ္ခြင့္မရိွပါဘူး။ လိုအပ္လို႔ ဥပမာ အမႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ အေၾကာင္းေတြ ရိွမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တရာသူႀကီး အမိန္႔နဲ႔ ရမန္ယူေပါ့၊ ခ်ဳပ္မိန္႔ေတာင္းေပါ့။ ရမန္ေလး တပတ္၊ ရမန္ႀကီး ႏွစ္ပတ္ဆိုရင္ တလထိ ခ်ဳပ္ႏိုင္ပါတယ္။
ေနာက္တခုက ဆင္းရဲႏြမ္းပါးၿပီးေတာ့ ေသဒဏ္ထိုက္သင့္တဲ့ပစ္မႈကို က်ဳးလြန္ထားသူသည္ မငွားႏိုင္ရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစုိးရက အစိုးရစရိတ္နဲ႔ ငွားေပးတယ္ေလ။ ပူစရာမလိုပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ေသဒဏ္ထိုက္သင့္တဲ့ျပစ္မႈ မဟုတ္ရင္၊ သာမန္ျပစ္မႈလည္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မွာေပါ့၊ ဒါေပမယ့္ ေရွ႕ေနမငွားႏုိင္ရင္၊ သူကလည္း မထုေခ်တတ္ရင္ ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳတဲ့အဖဲြ႔ေတြ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။ အကူအညီေတာင္းပါ။ Legal Aid အဖဲြ႔ေတြ အမ်ား ၾကီးရိွပါတယ္၊ အမ်ဳိးသမီး၊ ကေလး စတဲ့ နစ္နာသူေတြအတြက္ လိုက္ေပးတဲ့ေရွ႕ေနေတြဆီမွာ အကူအညီသြား ေတာင္းရင္လည္း ရပါတယ္။ ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳတဲ့အဖဲြ႔ေတြမွာလည္း အကူအညီ သြားေတာင္းလို႔ ရတယ္ဆိုတာ ေျဖၾကားေပးခ်င္ပါတယ္။
