ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးျဖစ္ေနတဲ့ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားေတြထဲက ကြီလူမ်ိဳးစုကို ႐ွမ္းျပည္နယ္အေ႐ွ႕ပိုင္း၊ မိုင္းျဖတ္ၿမိဳ႕နယ္၊ နမ့္ယြန္းေက်းရြာအုပ္စုအတြင္းမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က စတင္ေတြ႔႐ွိခဲ့ပါတယ္။
စတင္ေတြ႔႐ွိသူဟာ နမ့္ယြန္ေက်းရြာအုပ္စုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးဒံေယလျဖစ္ပါတယ္။ လက္႐ွိ ကြီလူမ်ိဳးစုေတြေနထိုင္တဲ့ ေက်းရြာကို နားအဲယ္ေက်းရြာ(၂) လို႔သတ္မွတ္ေပးထားကာ လိုအပ္တဲ့ အကူအညီေတြကို ႐ွမ္းျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ဗမာတိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး၊ နယ္ေျမခံ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္သားလွယ္ေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းက တာဝန္႐ွိသူေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက ဝိုင္းဝန္းေထာက္ပံ့ထားပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ လက္ရွိ ေနထိုင္တဲ့ေနရာကေန ေျပာင္းေရႊ႕မသြားဖို႔ စည္း႐ုံးထားတယ္လို႔လည္း မိုင္းျဖတ္ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးက ဆိုပါတယ္။
ကြီလူမ်ိဳးစုဟာ တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးအတြင္းမွာ ပါဝင္ၿပီး ကုတ္နံပါတ္ကေတာ့ ၈၀၃ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ သီျခားေနထိုင္ၾကၿပီး ရြာလံုးကြၽတ္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ဓေလ့႐ွိသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ လက္႐ွိေတြ႔႐ွိထားတာဟာ လူေနအိမ္ ၁၀ လံုးနဲ႔ လူဦးေရ အေယာက္ ၅၀ ျဖစ္ပါတယ္။
အခုေတြ႔႐ွိတဲ့ ကြီလူမ်ိဳးေက်းရြာဟာ ဗုဒၶဘာသာကို ကိုးကြယ္ယံုၾကည္သူေတြျဖစ္ၿပီး လျပည့္လကြယ္ေန႔တိုင္း သူ႔တို႔ရြာထိပ္မွာ ကိုယ္တိုင္ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ ဓမၼာ႐ုံမွာ နတ္ဆရာက ဦးေဆာင္ၿပီး ဆုေတာင္း ေမတၱာပို႔ ၾကပါတယ္။
ကီြလူမ်ိဳးစုေတြဟာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကသူေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ လူေနအိမ္ကို ႀကီးႀကီးမားမားေဆာက္လုပ္ထားတာ မ႐ွိပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ေနအိမ္အတြင္းမွာလည္း ပရိေဘာဂ အေဆာင္အေယာင္ပစၥည္း ဘာမွ အပိုမရွိတာ ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။
သူတို႔ရဲ့ ကိုယ္ခႏၶာဟာ သိသိသာသာ ေသးငယ္ေနၾကၿပီး အရြယ္ေရာက္ၿပီး အမ်ိဳးသား တေယာက္ရဲ႕ အရပ္ဟာ (၄) ေပ ဝန္းက်င္ေလာက္တာ ႐ွိၾကပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြဟာ အျဖဴေရာင္ အကႌ်အ႐ွည္နဲ႔ ေဘာင္ဘီအျပာေရာင္ကို ဝတ္ဆင္ၾကပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း အျဖဴေရာင္ အကႌ်နဲ႔ ထမီအျပာေရာင္ကိုပဲ ဝတ္ဆင္ပါတယ္။
ကီြလူမ်ိဳးစုေတြဟာ အသက္ (၁၄)ႏွစ္ (၁၅)ႏွစ္ေလာက္မွာပဲ အိမ္ေထာင္ျပဳၾကပါတယ္။ မိမိလူမ်ိဳးစုကိုသာ ထိမ္းျမႇားလက္ထပ္ၾကၿပီး အျခားလူမ်ိဳးနဲ႔ အိမ္ေထာင္ျပဳတာ လံုးဝမ႐ွိဘူးလို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
သူတို႔ရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာကေတာ့ မိ႐ိုးဖလာေတာင္ယာစိုက္တာ၊ အမဲလိုက္တာ အျပင္ ဝါးနဲ႔ ျပဳလုပ္တဲ့ ဖ်ာ၊ ေတာင္၊ ပလိုင္းေတြျပဳလုပ္ၿပီး ေရာင္းခ် စားေသာက္ၾကပါတယ္။
ကြီလူမ်ိဳးစုေက်းရြာကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ လက္႐ွိေတြ႔႐ွိထားတာ ဒီတရြာပဲ ႐ွိပါတယ္။
ဓာတ္ပံု - ခြန္ေဇာ္ဦး
