ထိုင္းေျမာက္ပိုင္း၊ ခ်င္း႐ုိင္းခ႐ုိင္နဲ႔ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ရေနာင္းခ႐ုိင္က အထက္တန္း ေက်ာင္းသူ ၂ ဦးတို႔ဟာ သိပၸံတီထြင္မႈထူးခၽြန္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ အေရြးခံခဲ့ရေပမယ့္လည္း သူတို႔ဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံသားမွတ္ပံုတင္မရွိတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံျခား သြားဖို႔ အခက္အခဲေတြ ရွိေနပါတယ္။
ခ်င္း႐ုိင္းၿမိဳ႕ ဒမ္ရုန္းရာ့ခ်္ပရဟိတေက်ာင္းက အထက္တန္းေက်ာင္းသူ ရွမ္းတိုင္းရင္းသူ နမ့္ဖိန္႔ပန္းယားဟာ ေမလ ၁၂ ရက္မွ ၁၇ ရက္အထိ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ က်င္းပမယ့္ Intel International Science and Engineering Fair 2019 သိပၸံၿပိဳင္ပြဲကို ထိုင္းႏိုင္ငံ ကိုယ္စားျပဳ လူငယ္အဖြဲ႔နဲ႔အတူ သြားေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ေရြးခ်ယ္ခံခဲ့ရပါတယ္။
အေမရိကန္ကို သြားေရာက္ႏိုင္ဖို႔ ထိုင္းျပည္ထဲေရးဌာနနဲ႔ တာ၀န္ရွိသူေတြက အထူး ယာယီ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ကို ထုတ္ေပးခဲ့ေပမယ့္လည္း သူဟာ ထိုင္းမွတ္ပံုတင္မဟုတ္တဲ့ အတြက္ အေမရိကန္သံရံုးက ဗီဇာထုတ္ေပးဖို႔ ျငင္းပယ္ခဲ့တယ္လို႔ ႏိုင္ငံမဲ့ကေလးမ်ားအခြင့္ အေရးအတြက္ တစိုက္မတ္မတ္ေဆာင္ရြက္ေနသူ ယခင္ထိုင္းအမ်ိဳးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ ဆရာ ဆူရဖုန္း ေကာင္းက်န္ထိုက္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“ထိုင္းႏိုင္ငံသားျဖစ္ျဖစ္/ မျဖစ္ျဖစ္ တကယ္ထူးခၽြန္တဲ့ကေလးေတြဆိုရင္ ထိုင္းႏိုင္ငံအေနနဲ႔ သူတို႔ႏိုင္ငံျခားမွာ သြားၿပိဳင္ရဖို႔ အစစကူညီပံ့ပိုးေပးပါတယ္။ ေနာင့္ဖိန္႔ဆိုရင္ သူ႔မိဘေတြက ဆယ္ႏွစ္ခံေတာင္ေပၚသားကတ္ကိုင္တဲ့ ရွမ္းလူမ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္။ ေနာင့္ဖိန္႔ကို ထိုင္းမွာ ေမြးေပမယ့္ ႏိုင္ငံသားမရေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူ႔ကိုထိုင္းတာ၀န္ရွိသူေတြက ျပည္ပထြက္ႏိုင္ဖို႔ အထူးအေနနဲ႔ ယာယီႏိုင္ငံကူး လက္မွတ္ထုတ္ေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္သံ႐ုံးက ဗီဇာမေပးေတာ့ မသြားရေတာ့ဘူးေပါ့။ ၿပိဳင္ပြဲကလည္း မမီေတာ့ဘူး။”
ထိုင္းႏိုင္ငံမွာအရင္က ႏိုင္ငံမဲ့ကေလးငယ္ စကၠဴေလယာဥ္ပစ္ခ်န္ပီယံ ေမာင္ေထာင္းဒီကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ေစလႊတ္ယွဥ္ၿပိဳင္ေစခဲ့ဖူူးၿပီး ဂ်ပန္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဗီဇာကိစၥ ျပႆနာမရွိေပမယ့္ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ကေလးသူငယ္မ်ား အခြင့္အေရးေႂကြးေၾကာ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ခုလို ျငင္းပယ္လိုက္တဲ့အေပၚ အံ့ၾသမိတယ္လို႔ ဆရာဆူရဖုန္းက ဆက္ေျပာပါတယ္။
အလားတူ ထိုင္းေတာင္ပိုင္း ရေနာင္းၿမိဳ႕က ျမန္မာမိဘေတြကေမြးတဲ့ ေနာင့္ဖလြဲ ေခၚ ယြန္းရတီပီယဖတ္ဆိုသူ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ရြယ္ အထက္တန္းေက်ာင္းသူဟာလည္း သိပၸံတီထြင္မႈ ထူးခၽြန္တာေၾကာင့္ လာမယ့္ ဇြန္လလယ္တြင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ Genius Olympaid in New York မွာ သြားေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ အေရြးခံထားရပါတယ္။
သူဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေမြးဖြားေပမယ့္ မိဘႏွစ္ပါးက ျမန္မာေရႊ႔ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ထိုင္းမွတ္ပံုတင္မရွိေၾကာင္း၊ ဘက္စံုထူးခၽြန္တဲ့ သူ႔ကို ထိုင္းကိုယ္စားျပဳ အျဖစ္ အေမရိကန္မွာ သြားေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ဖို႔ သက္ဆိုင္ရာ ဆရာ/ဆရာမ ေက်ာင္းအုပ္နဲ႔ ခ႐ုိင္ပညာေရးဌာနက အစြမ္းကုန္ကူညီေပးခဲ့ၿပီး ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနထိ အေထာက္အထား ေတြ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ ေလာေလာဆယ္ ျပည္ထဲေရးဌာနက စစ္ေဆးေနၿပီး ဒီရက္ပိုင္းအတြင္း ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
အဲဒီေနာက္ ထိုင္းႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာနနဲ႔ ေနာက္တဆင့္ သံရံုးမွာ ျပည္၀င္ခြင့္ဗီဇာ ေတာင္းရမွာျဖစ္ၿပီး ဒီတေယာက္လည္း အခြင့္အေရး လက္လြတ္ မသြားရေအာင္လို႔ အဖက္ဖက္ကေန ၀ိုင္း၀န္းေတာင္းဆိုေနတယ္လို႔ ဆရာဆူ ရဖုန္း က ေျပာပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ခုလိုျပႆနာၾကံဳခဲ့ဖူးတဲ့ ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမိသားစု၀င္ စကၠဴပစ္ခ်န္ပီယံ ေမာင္ေထာင္းဒီး (ယခုထိုင္းႏိုင္ငံသားရၿပီး) က လည္း သူ႔ရဲ႕လူမႈကြန္ရက္ကေန ထူးခၽြန္ၿပီး အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ ႏိုင္ငံမဲ့ေက်ာင္းသူ ေနာင့္ဖလြဲ အေမရိကန္မွာ သြားေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ရဖို႔ ဌာနဆိုင္ရာက လူႀကီးေတြနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္း က တာ၀န္ရွိသူေတြအေနနဲ႔ ၀ိုင္း၀န္ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံေၾကာင္းနဲ႔ ေနာင့္ဖလြဲ ကိုလည္း စိတ္ဓာတ္မက်ဖို႔ အားေပး ေရးသားထားပါတယ္။
ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလက ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေလွ်ာက္ထား ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံျခားေရႊ႔ေျပာင္းလုပ္သား သားသမီးေတြအေနနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေမြးဖြားၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဘြဲ႔ရတယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္ငံံံဂုဏ္ေဆာင္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံသား ေလွ်ာက္ထားခြင့္ ရွိပါတယ္။
