ခႏၶာကိုယ္၏ မည္သည့္ေနရာကို     ႐ိုက္႐ုိက္၊ ပုတ္ပုတ္၊ ထုခ်င္ထု၊ မွတ္စိတ္ကေတာ့ နာက်င္မႈကို သိေနသလိုပင္ တိုင္းႏိုင္ငံတခု၏ မည္သည့္အစိတ္အပုိင္းတြင္မဆို ပဋိပကၡျဖစ္၍ တိုက္ၾက ခိုက္ၾကၿပီဆိုလွ်င္ တျပည္လုံးက ထိခိုက္နာက်င္ရမည္ျဖစ္၏။

လတ္တေလာ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ျဖစ္ပြားေနေသာ ရကၡဳိင့္တပ္မေတာ္ (ေအေအ) ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔၏ စစ္ေရးပဋိပကၡသည္ တင္းမာသည့္အဆင့္ကို ေက်ာ္၍ ျပင္းထန္သည့္အဆင့္ကိုပင္ ေရာက္ခဲ့ေလၿပီ။

တိုင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ပြားသည့္စစ္ပြဲကို တုိင္းရငး္သားအခ်င္းခ်င္း အျမန္ဆံုး ညိႇႏႈိင္း အေျဖရွာသင့္သည္။ ပဋိပကၡ ယခုအေျခအေနထက္ ပိုလုိ႔ ဆိုးရြားပ်ံ႔ႏွံ႔မလာေစရန္ တနည္းေျပာရလွ်င္ “အပ္ႏွင့္ထြင္ရမည့္အေရးကို ပုဆိန္ႏွင့္ ထြင္သကဲ့သို႔” ပင္ ျဖစ္ေနမည္ကို ျပည္သူတို႔ စိုးရိမ္ပူပန္မည္ဆိုက ပူပန္စရာပင္ ျဖစ္ေနသည္။

မၾကာေသးခင္က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတခုတြင္ သမၼတ႐ံုး ေျပာခြင့္ရသူ ဦးေဇာ္ေ႒းက “ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနသစ္ေတြက ႏိုင္ငံအတြက္ စိုးရိမ္စရာလည္း ျဖစ္လာေနတယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မွန္ပါသည္။ ရခိုင္တြင္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေျခေနသစ္သည္၊ ဦးေဇာ္ေ႒း ေျပာသကဲ့သို႔ပင္ စိုးရိမ္စရာ အေျခအေနထိ ျဖစ္လာခဲ့ေပသည္။

လတ္တေလာ အေျခအေနကို ျပန္လည္သုံးသပ္ၾကည့္လွ်င္ ၂၀၁၈ ဒီဇင္ဘာ ၂၁ ရက္ေန႔ တပ္မေတာ္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ စစ္တိုင္းႀကီးငါးတိုင္းတြင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ရပ္စဲလိုက္သည့္ ေၾကညာခ်က္က စရမည္ထင္သည္။

ထိုအပစ္ရပ္ေၾကညာခ်က္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္တည္ရွိရာ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ေဒသ ပါဝင္ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ခုလို မပါဝင္ရျခင္းမွာလည္း ARSA အဖြဲ႔ ျပန္ဝင္လာမည္ဟု သတင္းရေသာေၾကာင့္ဟု အစိုးရဘက္က အၾကာင္းျပခဲ့သည္။

ဒီေနာက္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔ မနက္ ၆ နာရီခန္႔တြင္ ေအေအတပ္ဖြဲ႔က ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲကင္းစခန္း ၄ ခုကို အလစ္အငိုက္ တၿပဳိက္နက္ ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ အရာရွိတဦး အပါအဝင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၁၄ ဦးက်ဆံုးၿပီး ၉ ဦး ဒဏ္ရာရခဲ့သည္။

ေအေအအဖြဲ႔ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ခိုင္သုခကေတာ့ ဒီဇင္ဘာ ၂၁ ရက္ေန႔ တပ္မေတာ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ မပါဝင္ဘဲ ေအေအနဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား တိုက္ပြဲျပင္းထန္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ တပ္ကေန အင္အားသုံးၿပီး ထိုးစစ္ဆင္မႈအေပၚ လိုအပ္သည့္တုံ႔ျပန္မႈ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ဒီတိုက္ခုိက္မႈကို တုံ႔ျပန္ရန္အတြက္ ေအေအကုိ ေသာင္းက်န္းသူအျဖစ္ ႏွိမ္နင္းေရး စစ္ဆင္ေရးျပဳလုပ္ဖုိ႔ သမၼတ႐ုံးက ညႊန္ၾကားထားၿပီးၿပီဟု သမၼတ႐ုံး ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေ႒းက ဇန္နဝါရီ ၇ ရက္တြင္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဒီေနာက္ တပ္မေတာ္က ေအေအတပ္ဖြဲ႔ကို ႏွွိမ္နင္းခဲ့ရာမွာ ႏွစ္ဖက္တိုက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္ျဖစ္ပြားခဲ့သလို  စစ္ပြဲ၏ အက်ဳိးရလဒ္အျဖစ္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္အထိ တိုးပြားလာခဲ့သည္။

မတ္လ ၉ ရက္ ညသန္းေခါင္ယံအခ်ိန္မွာေတာ့ ေအေအတပ္ဖြဲ႔ဟာ ပုဏၰားကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္ ယုိးတ႐ုတ္ ရဲကင္းစခန္းကို လက္နက္ႀကီး၊ လက္နက္ငယ္ေတြ အသုံးျပဳၿပီး ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ရာ တာဝန္က် ရဲဝန္ထမ္း ၉ ဦး က်ဆံုးခဲ့ျ့ပန္သည္။

ဒီတိုက္ခိုက္မႈအၿပီးမွာေတာ့ ရခိုင္​ျပည္​နယ္​ ရေသ့ေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္ရွိ အင္​အားနည္​း ရဲကင္းစခန္းမ်ားကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းခဲ့သည္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္မွာေတာ့ ေအေအနဲ႔ ဆက္စပ္တယ္ဆိုၿပီး ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ၄ ဦးကို မတရားသင္းဥပေဒနဲ႔ ဖမ္းဆီးခဲ့တဲ့အတြက္ ၿမဳိ႕နယ္အတြင္းရွိ ေက်းရြာေပါင္း ၉၀ ေက်ာ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမ်ား ႏုတ္ထြက္စာ တင္ခဲ့ၾကျပန္ပါသည္။

ရဲစခန္းမရွိသည့္ ေက်းရြာမ်ား၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမရွိသည့္ ေက်းရြာမ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးဆက္ကို ေဒသခံျပည္သူမ််ား ခံစားၾကရမည္ျဖစ္သလို မၾကာေသးခင္ကမွ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို တပ္မေတာ္လက္ေအာက္မွ ေျပာင္းေရႊ႕တာဝန္ယူခဲ့သည့္ အစိုးရအတြက္လည္း ေနာက္ထပ္ ေျဖရွင္းရမည့္ စိန္ေခၚမႈအသစ္တရပ္ ျဖစ္ေပမည္။

သမၼတ႐ံုး ေျပာခြင့္ရသူ ဦးေဇာ္ေ႒းကေတာ့ ေအေအအဖြဲ႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးႏိုင္ဖို႔ အၿမဲလမ္းဖြင့္ထားပါတယ္ဟု ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားထားသလို ေအေအအပါအဝင္ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ ၇ ဖြဲ႔နဲ႔ မတ္လ ၂၁ ရက္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးရန္ အစိုးရက ဖိတ္ေခၚထားသည္။

အီးယူ ဥေရာပသမဂၢ၊ ကေနဒါႏွင့္ ေနာ္ေဝႏုိင္ငံတုိ႔ကလည္း ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ရပ္စဲရန္ႏွင့္ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို ထိန္းသိမ္းရန္ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ တုိက္တြန္းထားသည္။

ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး အေထာက္အကူျပဳ ေကာ္မတီကို အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဒုဥကၠ႒ ဦးေအးသာေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ၿပီး အဖြဲ႔ဝင္ ၁၄ ဦးနဲ႔  မတ္လ ၁၄ ရက္တြင္ ဖြဲ႔စည္း တာဝန္ေပးထားသည္။

လက္ရွိ အခင္းအက်င္းအရဆိုလွ်င္ ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ပြဲမ်ားသည္ ျပည္နယ္တခုလံုး အလုံးစုံ ပ်က္သုဥ္းေရးေနာက္ လုိက္မည္လား သို႔တည္းမဟုတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေဆြးေႏြးပြဲ စားပြဲဝိုင္းေပၚတက္၍ အေျပအလည္ ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ၾကမည္လား ဆိုသည္ကို သက္ဆိုင္သူတို႔ အထူးအေလးထား စဥ္းစားရေတာ့မည့္ အေျခေနသို႔ ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးသည္ ျပည္ေထာင္စုတခုလုံး၏ အေရးျဖစ္သလို ႏြားကြဲလွ်င္ က်ားဆြဲႏိုင္သည့္ အေရးကိစၥ ျဖစ္သည္ဆုိသည္ကိုလည္း  သတိခ်ပ္ၾကရန္လိုသည္။

သို႔ပါ၍ လက္ရွိ ရွိေနသည့္ အခြင္႔အေရးမ်ားကို အမိအရ ဖမ္းဆုပ္ကိုင္၍ ပစ္ခတ္တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ရပ္စဲေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ စားပြဲဝုိင္းတြင္ ေဆြးေႏြး၍ စစ္ေရးပဋိပကၡကို အျမန္ဆံုး အေျဖရွာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္း တိုက္တြန္းလိုက္ရပါသည္။