မံု႐ြာျမို့မွာ အဖမ္းခံေတာင္သူေတြ လြတ္ေျမာက္ဖို့အတြက္ ဆနၵျပသမားေတြနဲ့ အာဏာပိုင္ေတြ ပဋိပကၡမွာ သြားေရာက္ ညွိနိႈင္းေပးတဲ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီး ပုလဲျမို့နယ္ ျပည္သူ့လြွႊတ္ေတာ္ အမတ္ ေဒၚခင္စန္းလိႈင္က တရားဥပေဒစိုးမိုမႈ မ႐ွိမွာကို စိုးရိမ္တယ္လို့ ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။
ေဒၚခင္စန္းလိႈင္ဟာ မေန့က တိုင္းေဒသၾကီးအစိုးရ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ဦးသာေအးနဲ့ေတြ့ဆံုခဲ့ျပီး မံု႐ြာျမို့ေပၚနဲ့ လက္ပန္းေတာင္းေတာင္ ေဒသမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ဆနၵျပတာေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ေဆြးေနြးခဲ့တဲ့ အေပၚကို ေဒၚခင္စန္းလိႈင္ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။
စစ္ကုိင္းတုိင္း၀န္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ့ ေတြ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အဓိက ဘာေတြမ်ား ေျပာျဖစ္လဲ။
“အဓိကကေတာ့ ဆနၵျပတဲ့ကိစၥနဲ့ပတ္သက္လုိ့ အန္တီတုိ့ဘက္ကေတာ့ တဖက္နဲ့တဖက္ ညွိညွိနႈိင္းနႈိင္း ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ျပီးသြားဖုိ့ အဓိက ေျပာပါတယ္။ ဆနၵထုတ္ေဖာ္ေနသူေတြရဲ့ အေပၚမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ ဆူပူမႈေတြ မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။ ၀န္ၾကီးအေနနဲ့ ဒီကိစၥေတြနဲ့ပတ္သက္ျပီး ဘယ္လုိထိန္းသိမ္းေပးနုိင္မလဲ၊ ဘယ္လုိ တာ၀န္ယူေဆာင္႐ြက္ေပး နုိင္မလဲ။ ေနာက္တခုက အန္တီတုိ့အေနနဲ့လည္း ၀န္ၾကီးနဲ့ အတူတူပူးေပါင္းျပီး ဘယ္လုိေတြ ေဆာင္႐ြက္လုိ့ ရမလဲ၊ ဘယ္လုိအခန္းက႑ကေန ပါ၀င္ပတ္သက္လို့ ရမလဲဆုိတဲ့အေၾကာင္းေတြ အဓိကထားျပီး ေျပာပါတယ္။
၀န္ၾကီးခ်ဳပ္က ဘာေတြ ျပန္ေျပာလဲ။ အန္တီတုိ့နဲ့ ဘာေတြ သေဘာတူခဲ့လဲ။
“၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ အစုိးရအဖြဲ့အေနနဲ့ ဆနၵေဖာ္ထုတ္တဲ့သူေတြနဲ့ ပတ္သက္ျပီး ဘာေတြလုပ္ေပးထားပါတယ္၊ သူတုိ့ စီမံကိန္းေတြ၊ သူတုိ့ေဆာင္႐ြက္ထားတာေတြ အန္တီတုိ့ကုိ ႐ွင္းျပပါတယ္။ ဆားလင္းၾကီးကိုသြားျပီးေတာ့ သူတုိ့ေဆာင္႐ြက္ထားတဲ့ ေနရာေတြကုိလည္း အန္တီတုိ့က သြားၾကည့္ေပးပါ။ ေျပာစကားတခုတည္းကုိ မယုံၾကည္ပါနဲ့။ ႐ြာေဟာင္းအေျခအေနနဲ့ေရာ ႐ြာသစ္ရဲ့ အေျခအေနေတြကုိေရာ နႈိင္းယွဥ္ၾကည္ျပီး အန္တီတုိ့က သူတုိ့ကုိ အၾကံဥာဏ္ေတြ ျပန္ျပီးေတာ့ ေပးပါလုိ့ ေျပာတယ္။
ဒီကိစၥနဲ့ပတ္သက္ျပီး အဖမ္းခံထားရတဲ့ မသြဲ့သြဲ့၀င္းနဲ့ ၃ ဦးရယ္၊ ကုိေ၀႒ုတုိ့ရဲ့ ကိစၥကုိေရာ သူတုိ့ ဘာေျပာတာ႐ွိလဲ။
“သူကေတာ့ မေျပာေပမယ့္ အန္တီတုိ့ကေတာ့ ေတာင္းဆုိတာေပ့ါ။ အဖမ္းခံထားရတဲ့ ၄ ေယာက္ကုိ အျမန္ျပန္လြွႊတ္ေပးဖုိ့၊ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့အေပၚမွာ ဒီလူေတြကုိ လက္ညွိုးထုိးျပီး နုိင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္သြားတာေတြလည္း ႐ွိနုိင္တယ္။ အဲလုိမ်ဳိးေတြ ႐ွိလာရင္ က်မတုိ့အေနနဲ့ ေျဖ႐ွင္းရ ခက္လိမ့္မယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္မုိ့ ၀န္ၾကီးအေနနဲ့ ဒီကိစၥကို အျမန္ဆုံးေဆာင္႐ြက္ေပးပါ။ ေနာက္တခုက အဖမ္းခံထားရတဲ့ မိန္းကေလးေတြကလည္း ဒဏ္ရာရေနတယ္၊ က်န္းမာေရးလည္း မေကာင္းဘူးလုိ့ ေျပာသံၾကားရေတာ့ ဒီကေလးေတြ အတြက္လည္း က်မတုိ့ စိတ္ပူပါတယ္လုိ့ ေျပာခဲ့တယ္။”
၀န္ၾကီးက ဘာျပန္ေျပာလဲ။
“အစုိးရအဖြဲ့နဲ့တုိင္ပင္ျပီး အန္တီတုိ့ကုိ အျမန္ဆုံးအေၾကာင္းျပန္မယ္လုိ့ ေျပာပါတယ္။”
ေျမသိမ္းတ့ဲကိစၥနဲ့ပတ္သက္ျပီး ဘာေျပာေသးလဲ။ ေတာင္သူေတြ ေျပာတာကေတာ့ ေျမေလ်ာ္ေၾကးကုိ မလုိဘူး၊ စီမံကိန္းမလုပ္ဖုိ့ဘဲ လုိတယ္ဆုိျပီး ေျပာေနတာ႐ွိတယ္။ အဲကိစၥကုိေရာ ဘာေျပာတာမ်ဳိး႐ွိလဲ။
“စီမံကိန္းကိစၥကေတာ့ နဂုိကတည္းက လုပ္ထားတဲ့ကိစၥျဖစ္ တယ္။ ေနာက္ ေတာင္သူ လယ္သမားေတြနဲ့လည္း သေဘာတူညီထားျပီးျပီ၊ တခ်ို့႐ြာေတြဆုိ ေျပာင္းေတာင္သြားျပီ၊ တခ်ဳိ့မေျပာင္းဘဲနဲ့ ေနတဲ့သူေတြက ဒီလုိမ်ဳိးလုပ္တယ္ဆုိျပီး သူတုိ့က ေျပာတယ္။ အန္တီကေတာ့ ဒီကိစၥက သြားၾကည့္ျပီးမွ ေတာင္သူေတြ တကယ္ဆုံး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့သူေတြ၊ ေျပာင္းသြားတဲ့သူေတြက တကယ္ေက်နပ္လုိ့ ေျပာင္းတာလား၊ သုိ့မဟုတ္ ဘယ္လုိအေနထားမ်ဳိးေတြ နဲ့ ေနေနရလဲ၊ ေျပာင္းသြားတဲ့ေနရာမွာ သူတုိ့အတြက္ အဆင္ေျပရဲ့လား။ သူတုိ့ရဲ့ ဘ၀ရပ္တည္ဖုိ့ရာ ေရ႐ွည္မွာ အဆင္ေျပမလားဆုိ သြားၾကည့္ျပီးမွ ေျပာနုိင္မွာပါ။”
ကုမၸဏီေတြနဲ့ ျပည္သူေတြျဖစ္တဲ့ကိစၥမွာ ရဲတပ္ဖြဲ့၀င္ေတြက အင္အားသုံးျပီး ဖမ္းတယ္ဆီးတယ္ လုပ္တဲ့ကိစၥကုိေရာ ၀န္ၾကီးက ဘာေျပာလဲ။ အစုိးရနဲ့ျဖစ္တာမဟုတ္ဘဲ ဘာလုိ့ ရဲေတြက အင္အား သုံးျပီး ၀င္ပါရတာလဲ။
“ဒီကိစၥကုိ အန္တီေမးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀န္ၾကီးက ေသခ်ာေျပာမျပဘူး။ အန္တီတုိ့ ဘက္က ျမင္သာေနတဲ့ ကိစၥေတြပဲေလ။ အန္တီက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတာ့ ႐ွိသင့္တယ္ ဆုိျပီး ေျပာခဲ့တယ္။”
အန္တီတို့ေ႐ွ့ဘာဆက္လုပ္ဖုိ့ ႐ွိပါလဲ။
“အန္တီတို့ကုိယ္တုိင္ကလည္း တရားဥပေဒစုိးမိုးေရးနဲ့ ေအးခ်မ္းသာယာေရးကေတာ့ အစဥ္တစိုက္ ေတာင္းဆုိေနတဲ့ ကိစၥပဲေလ။ ဒါကိုလည္း တရားဥပေဒအတုိင္းျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ အန္တီတုိ့ေျပာခဲ့သလိုပဲ ဒီလူေတြဟာ တကယ္ တရားဥပေဒေဖာက္ဖ်က္တယ္ဆိုရင္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူပါ။ ဒီအေပၚမွာ ဘာမွေျပာစရာမ႐ွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေရးယူတဲ့အေၾကာင္းအရာသည္ ဥပေဒအတုိင္းမဟုတ္ဘဲနဲ့ ျပစ္မႈနဲ့ျပစ္ဒဏ္ မမွ်တတာမ်ိုးဆုိရင္ေတာ့ လက္မခံနိုင္ဘူး။ ေနာက္တခုက မတရားတဲ့ပုဒ္မေတြတပ္ျပီးေတာ့ အေရးယူတာမ်ိုးလည္း လက္မခံနုိင္ဘူး။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ဒီကိစၥမွာ မတရားဘူးျဖစ္တယ္ ဆုိရင္ေတာ့ မတရားတာကုိ အန္တီတို့ဘက္က ကာကြယ္ေပးသြားမယ္။ မတရားတာကိုေတာ့ျဖင့္ အန္တီတုိ့ဘက္က လက္မခံနုိင္ဘူးဆိုတာ ေျပာခဲ့တယ္။”
၀န္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ့ေတြ့ခဲ့တဲ့အေပၚေရာ ဘယ္လိုသံုးသပ္မိပါလဲ။
“၀န္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ့ ပထမဆံုးေတြ့တာဆိုေတာ့ အန္တီတုိ့ေတာင္းဆုိတဲ့အေပၚမွာ ၀န္ၾကီးက ေျပာသလုိပဲ ဆားလင္းၾကီးေဒသက အခင္းျဖစ္တဲ့ေနရာကုိသြားၾကည့္ပါ။ ျပီးရင္ သူ့ကုိ အၾကံေပးပါလုိ့ ေျပာတယ္ေလ။ အန္တီတုိ့ မနက္ျဖန္ဆိုရင္ အဲ့ေနရာကုိ သြားၾကည့္မယ္။ ျပန္လာရင္ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ့ ဆက္သြယ္ဖုိ့႐ွိတယ္။ ေနာက္တခုက ဒီေနရာ ဒီအေျခအေနကုိလည္း ေသခ်ာၾကည့္ခ်င္ တယ္။ ျပန္လာရင္ ၀န္ၾကီးဆီက သတင္းေကာင္းၾကားပါရေစဆုိေတာ့ သူကေတာ့ အစိုးရအဖြဲ့နဲ့ ညိႈနိႈင္းျပီးေတာ့ အျမန္ဆံုးအေၾကာင္းျပန္မယ္လို့ ေျပာလုိက္ပါတယ္။”
တျခား ဘာမ်ားေျပာစရာ႐ွိပါလဲ။
“အန္တီတို့က တရားဥပေဒစိုးမုိးမႈမ႐ွိမွာကိုပဲ စိတ္ပူပါတယ္။ ဒီမွာ႐ွိေနတဲ့လူေတြကလည္း ဒီလူေတြမပါလာရင္ မျပန္ဘူးေျပာေနၾကတာေလ။ အန္တီတုိ့ စိတ္ပူတာက ႐ြာမျပန္ဘူးဆိုရင္ ဒီလူေတြကုိ လက္ညိႈးထုိးျပီးေတာ့ ၾကားထဲကေန ဆူပူမႈျဖစ္ေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ေအာင္ လႈံ့ေဆာ္ လာမယ့္ တျခားအဖြဲ့ေတြေပါ့ေလ။ အဲလိုမ်ိုးေတြေတာ့ စိတ္ပူတယ္။ ဒီက်န္ေနတဲ့လူေတြကလည္း မွန္မွန္ကန္ကန္ဆံုးျဖတ္ေစခ်င္တယ္။ သက္ဆုိင္ရာ တာ၀န္႐ွိသူေတြကလည္း နွစ္ဖက္ေျပလည္ေအာင္ ညွိနိႈင္းျပီးမွ ေျပလည္တဲ့ နည္းလမ္းကို သြားတာ ေတြ့ခ်င္ပါတယ္။”
